
Konkurs Naukowy E(x)plory w Polsce, Sentinus Young Innovators w Irlandii, Student´s Professional Activities w Czechach, National Scientific and Innovation Contest for Youth na Węgrzech... Każdego roku w całej Europie w konkursach naukowych swoje projekty prezentuje coraz więcej nastolatków. Tylko w trzech dotychczasowych edycjach polskiego konkursu E(x)plory udział wzięło ponad 500 młodych naukowców! To dla nich nie tylko jedna ze ścieżek prowadzących do rozwoju własnej kariery edukacyjnej, a z czasem i zawodowej, ale również – o ile dobrze to wykorzystają – szansa na świadomy rozwój samych siebie.
89 proc. młodych ludzi uważa udział w konkursie naukowym za dobrą zabawę. Dużym zaskoczeniem wydaje się być fakt, że technologia czy też inżynieria, a zwłaszcza konkurowanie w tych dziedzinach z rówieśnikami i bycie ocenianym przez jury kojarzy się młodym ludziom z dobrą zabawą.
Kolejną niezwykle ważną rzeczą wymienianą przez młodych ludzi jest fakt, że dzięki udziałowi w konkursach są lepsi w poszukiwaniu nowych rozwiązań (85 proc.). To poszukiwania niekoniecznie związane bezpośrednio z tematem pracy czy też tematem realizowanego projektu naukowego. Czasami udział w konkursach naukowych wyzwala w młodych ludziach potrzebę otwarcia się na inne, nowe dziedziny związane na przykład z rozwojem osobistym.
Dzięki konkursowi zaczęłam interesować się psychologią. Zastanawiałam się bowiem, dlaczego podczas prezentacji projektów konkursowych jedni stoją i nie wiedzą, co ze sobą zrobić, a inni w tym samym czasie robią na scenie show. Wiedziałam, że i ja mogę mieć problem z wystąpieniami.
Niezwykle ważna podczas spotkań i rozmów prowadzonych w trakcie targów i konkursów naukowych jest możliwość poznania ludzi nauki, którzy mają za sobą podobne doświadczenia jak młodzież przecierająca dopiero swoje naukowe szlaki. Wielomiesięczna praca w zespołach projektowych (aż 58 proc. to projekty zespołowe), możliwość obcowania ze znanymi naukowcami, konieczność prowadzenia wielogodzinnych rozmów z jurorami i kontakt z rówieśnikami z całego świata pomagają nie tylko w zdobywaniu wiedzy, ale także rozwijają tzw. miękkie umiejętności, co także jest doceniane przez uczestników.
Niezwykle ważne z punktu widzenia rozwoju nauk ścisłych jest fakt, że aż 75 proc. badanych – dzięki udziałowi w konkursie – jest bardziej podekscytowanych nauką. – Szukając nowych rozwiązań, dzieci i młodzież uczą się w sposób aktywny – sprawdzając, analizując, przyglądając się problemowi z różnych stron. Konkursy powinny angażować jej uczestników, skłaniać do głębszego poznania tematu, którego dotyczą. W ten sposób szybciej zapamiętują nowe informacje, lepiej przyswajają wiedzę, niż gdyby biernie słuchały jakiegoś wykładu – mówi Elżbieta Mikołajczak z Grupy LOTOS będącej mecenasem Konkursu Naukowego E(x)plory.
Nadal za mało młodych ludzi chce studiować nauki ścisłe, niewielu z nich łączy z nimi swoją przyszłą karierę zawodową. Młodym ludziom często matematyka czy informatyka kojarzą się z koniecznością przyswajania bardzo dużej ilości wiedzy i ciężką pracą.
Udział w konkursach naukowych uczy także rozpoznawania czynników, które składają się na sukces projektu. Na pierwszym miejscu (aż 60 proc.) jest kreatywność, na drugim umiejętności komunikacyjne (43 proc.), na trzecim ciekawość (39 proc.).
Dzisiaj już nie myślimy „mam produkt, a rynek się znajdzie”. Najpierw jest rynek, a my dopasowujemy do niego produkt. Nie szukam więc konkursu pod mój projekt, ale projektu pod konkurs.
Młodzi ludzie czerpią naukę nie tylko z samego udziału w targach i konkursach naukowych, ale również z tzw. etapu przygotowawczego. Większość z nich, według raportu aż 72 proc., na przygotowanie projektu konkursowego poświęca kilka miesięcy. Te kilkumiesięczne przygotowania uczą ich obserwacji, oceniania, wnioskowania, a co za tym idzie systematyczności w pracy nad projektem. Pracując nad projektem konkursowym uczą się również odpowiedzialności i nieco innego myślenia. – Od razu na starcie muszę widzieć metę, do której chcę dotrzeć, wtedy łatwiej mi osiągnąć założony cel – mówi Joanna Jurek.