3 polskie zespoły, które osiągnęły sukces poza granicami. Zaskakuje ich repertuar

Za sukcesem tych grup stały lata pracy, budowania kontaktów z zagranicznymi wydawcami, regularne koncertowanie na Zachodzie i w końcu wypracowanie charakterystycznego stylu. To jednak czubek góry lodowej. Przyjrzyjmy się sprawie dokładniej.

Historia międzynarodowego sukcesu polskiego ekstremalnego metalu zaczyna się przede wszystkim od deathmetalowego Vadera. Formacja ta powstała jeszcze w latach 80., w Olsztynie. Od początku jej liderem był Piotr 'Peter' Wiwczarek. Na pierwszy realny sukces on i jego koledzy musieli czekać kilka lat.

Choć o zespole zrobiło się już głośno za sprawą taśmy demo "Morbid Reich" z 1990 r., przełom nastąpił dopiero, gdy polską sceną metalową zaczęły się interesować zagraniczne wytwórnie płytowe. Kontrakt z Vaderem podpisało Earache Records. W 1992 r. grupa wydała oficjalny debiut, album "The Ultimate Incantation". Był to historyczny moment: formacja stała się pierwszym deathmetalowym zespołem zza żelaznej kurtyny, który podpisał umowę z zachodnią firmą tej rangi.

Vader szybko zaczął koncertować na Zachodzie, docierając ze swoją twórczością już nie tylko do Europy Zachodniej, ale też USA, a z czasem i do Japonii (nagrał tam album koncertowy "Live in Japan"). Teledysk do utworu "Dark Age" był nawet emitowany na antenie MTV (oczywiście w programie dla długowłosych fanów niskonastrojonych gitar i morderczo szybkich partii perkusji).

Kariera zespołu nie była jednak usłana różami (w kontekście metalu brzmiałoby to zresztą jak obraza). Po drodze Peter musiał poradzić sobie z licznymi problemami: zmieniał wydawców, a także muzyków, którzy mu towarzyszyli. Do dziś jednak regularnie koncertuje po Polsce i świecie oraz nagrywa kolejne albumy.

Na Vadera warto spojrzeć też pod kątem biznesowym. Na początku lat 90. zespół mógł zyskać na popularności bardziej jako ciekawostka, grupa zza żelaznej kurtyny, która gra ekstremalny metal. Z czasem jednak formacja ugruntowała swoją pozycję rynkową, znajdując dla siebie specyficzną niszę fanów kochających tego typu muzykę, nagrywając w miarę równe albumy i nie eksperymentując ze swoim wizerunkiem oraz twórczością. Przypomina to więc nieco działalnośc firmy, która odnajduję swoją niszę rynkową i stałą, wierną grupę odbiorców.

Zupełnie inaczej do swojej kariery podszedł inny polski zespół, Behemoth.

Behemoth powstał na początku lat 90., na jego czele od początku stał Adam 'Nergal' Darski. Zespół, w odróżnieniu do Vadera, zmieniał swój styl i image, zdecydowanie lepiej dostosowując się do zmian rynkowych.

Grupa rozpoczęła swoją przygodę ze sceną, grając black metal, muzykę inspirowaną bardzo popularnym wtedy stylem, wywodzącym się z Norwegii. Przełom nastąpił jednak wraz z albumami "Pandemonic Incantations" (1998 r.) i "Satanica" (1999 r.), kiedy muzycy zaczęli grać zyskujący wtedy na nowo na popularności death metal. Zmienili też swój wizerunek, by bardziej kojarzyć się z wykonawcami z tego nurtu.

Do tego doszła ciężka praca i intensywne trasy koncertowe po Europie i obu Amerykach. W pierwszej dekadzie XXI w. zespół grał m.in. na prestiżowym festiwalu objazdowym OzzFest Ozzy'ego Osbourne'a.

Nergal też o wiele lepiej od kolegów z Vadera odnajdywał się w Internecie, mediach tradycyjnych (vide promocja za pomocą nierzadko dość wyszukanych teledysków) czy social mediach, co dodatkowo wspierało jego promocję i zwiększało liczbę fanów, pozwalając na regularne koncertowanie na całym świecie.

Na to wszystko nakładały się kontrowersje związane z działalnością samego lidera grupy. We wrześniu 2007 roku Nergal podczas koncertu w klubie Ucho w Gdyni podarł Biblię. O sprawie było głośno, trafiła wręcz do prokuratury. Wszystko to sprawiło jednak, że o zespole było coraz głośniej. Można uznać, że był to kolejny element napędzający popyt na jego koncerty i płyty.

Behemotha można więc uznać za "firmę", która potrafi bardzo dobrze dostosowywać się do potrzeb rynkowych, zmieniając a to swój wizerunek, a to "produkty". Do tego sam Nergal świetnie odnalazł się w świecie social mediów, co dodatkowo zwiększa potencjał rynkowy jego zespołu.

Na koniec zostawiłem blackmetalową Mgłę. To grupa-fenomen. Dlaczego? Otóż zdołała wypromować się właściwie bez... marketingu. Skąd ta teza? Mowa o zespole, który rozpoczynał swoją karierę jako projekt studyjny. Powstał w 2000 r., a pierwszy koncert zagrał dopiero w 2012 r. Muzycy do dziś rzadko też udzielają wywiadów. Zapewne sporo fanów nie wie nawet jak wyglądają: wydają albumy, do których dołączają tylko książeczki z tekstami, bez zdjęć, na scenę za każdym razem wchodzą w czarnych kapturach i maskach. Muzycznie formacja gra black metal we wręcz klasycznej, ale zarazem dość przystępnej formie.

Zespół nie zrobił więc niczego przełomowego czy zaskakującego. Po prostu gra muzykę, która spodobała się dostatecznie dużej liczbie fanów. Biznesowo Mgle bliżej więc do Vadera. Nie promuje się w agresywny sposób, nie wywołuje skandali czy innych kontrowersji. Jak widać, nie musi nawet kręcić teledysków. To więc ciekawy przykład na to, że w muzycznym świecie można osiągnąć sukces, niekoniecznie wpisując się w mody i trendy.

Historia Vadera, Behemotha i Mgły pokazuje, że by w branży muzycznej osiągnąć międzynarodowy sukces można zastosować wręcz skrajnie różne strategie biznesowe. Vader postawił na konsekwencję, specjalizację i budowanie lojalnej grupy odbiorców. Behemoth wybrał bardziej elastyczny model rozwoju, oparty na zmianach wizerunku, dostosowywaniu produktu do potrzeb rynku i agresywnej, szerokiej promocji. Mgła udowodniła natomiast, że silna marka nie zawsze wymaga tradycyjnego marketingu – czasem wystarczy wyrazista tożsamość, konsekwentnie realizowana wizja artystyczna i dobrze dobrana nisza.

Wszystkie trzy zespoły łączy jednak coś znacznie ważniejszego: umiejętność zbudowania rozpoznawalnej marki na konkurencyjnym, globalnym rynku. Ich kariery pokazują, że sukces nie musi oznaczać docierania do masowego odbiorcy. Równie skuteczną strategią może być zdobycie silnej pozycji w wąskim segmencie rynku, pod warunkiem że oferowany produkt wyróżnia się jakością i autentycznością.