
Europejski Fundusz Inwestycji Strategicznych (EFSI) jest wspólnym porozumieniem kontraktowym Komisji Europejskiej i Grupy Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EIB), a tym samym jest jednym z trzech strategicznych elementów Planu Inwestycyjnego dla Europy potocznie zwanego Planem Junckera.
REKLAMA
Misją funduszu, utworzonego w odpowiedzi na globalny kryzys finansowy, jest zwiększenie konkurencyjności Europy i pobudzenie inwestycji poprzez akumulację środków finansowych, do wysokości 315 miliardów EURO i do końca 2017 roku, poprzez maksymalizację finansowych zasobów publicznych i uruchomienie kapitału prywatnego z przeznaczeniem na inwestycję publiczno- prywatne w projekty o wyższej wartości społecznej i gospodarczej, których finansowanie z innych źródeł jest skomplikowane ze względu na skalę przedsięwzięcia.
Fundusz o łącznej wartości bazowej 21mld EUR, którego wkład finansowy stanowią gwarancje Komisji Europejskiej w wysokości 16 mld EUR oraz środki EBI w kwocie 5mld EUR, jest swoistym wehikułem finansowym z zadaniem zwielokrotnienia wspomnianej kwoty 21mld EUR do kwoty przewidzianej tzn. 315 mld EUR czyli de facto 15-krotności wartości bazowej.
Sposobem na akumulację środków do kwoty przewidzianej jest zaangażowanie i wkład kapitałowy ze strony państw członkowskich UE, krajowych banków rozwoju, władz regionalnych oraz inwestorów prywatnych. Skumulowane w ten sposób środki podzielone są na dwie linie: okno dla projektów infrastrukturalnych i innowacyjnych (kwota zagregowana w wysokości 240mld EUR) oraz okno dla MŚP i małych spółek o średniej kapitalizacji (w kwocie 75mld EUR).
Celem funduszu jest wsparcie projektów o odmiennym, podwyższonym profilu ryzyka.
Oznacza to, że projekty infrastrukturalne, powyżej 25mln EUR, są finansowane do wysokości 50% w formie pożyczki czy też gwarancji, a pozostała część środków powinna pochodzić z sektora publicznego, np. krajowych banków regionalnych i/lub kapitału prywatnego, a projekty powinny spełniać wymogi kryteriów kwalifikowalności tj. rentowność ekonomiczna, spójność ze strategiami politycznymi UE, dodatkowość, maksymalizacja uruchomienia kapitału prywatnego oraz wykonywalność technicznej.
Oznacza to, że projekty infrastrukturalne, powyżej 25mln EUR, są finansowane do wysokości 50% w formie pożyczki czy też gwarancji, a pozostała część środków powinna pochodzić z sektora publicznego, np. krajowych banków regionalnych i/lub kapitału prywatnego, a projekty powinny spełniać wymogi kryteriów kwalifikowalności tj. rentowność ekonomiczna, spójność ze strategiami politycznymi UE, dodatkowość, maksymalizacja uruchomienia kapitału prywatnego oraz wykonywalność technicznej.
Beneficjentami projektów mogą być podmioty dowolnej wielkości, w tym podmioty świadczące usługi użyteczności publicznej, spółki celowe lub spółki projektowe; MŚP lub spółki o średniej kapitalizacji; krajowe banki i instytucje pro-rozwojowe lub instytucje finansowe zajmujące się pośrednictwem; fundusze kapitałowe dłużne oraz wszelkie inne formy instrumentów zbiorowego inwestowania; platformy inwestycyjne; podmioty sektora publicznego (w tym terytorialne, ale z wykluczeniem działań takich podmiotów skutkujących bezpośrednim ryzykiem dla państwa członkowskiego) oraz podmioty mające charakter podmiotów sektora publicznego.
EFIS powinien zatem wspierać inwestycje strategiczne przyczyniające się do osiągnięcia celów politycznych Unii * , m.in. takie jak projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania, których celem jest urzeczywistnienie rynku wewnętrznego w sektorze transportowym, w tym między-systemowych połączeń energetycznych i transportowych oraz infrastruktury cyfrowej.
Wśród potencjalnych projektów z sektora transportu przykładowo na szczególne wsparcie mogą liczyć projekty w zakresie rozwoju infrastruktury transportowej, sprzętu transportowego i innowacyjnych technologii w dziedzinie transportu, które powinny przyczynić się do realizacji celów rozporządzeń (UE) nr 1315/2013 i (UE) nr 1316/2013 dzięki stworzeniu nowych lub brakujących elementów infrastruktury oraz modernizacji i remontom istniejących elementów infrastruktury, a zarazem umożliwieniu finansowania działań badawczo-rozwojowych w tym sektorze.
Należy zwrócić szczególną uwagę na projekty ukierunkowane na synergię, wzmacniające powiązania między sektorami transportu, telekomunikacji i energetyki, a także na projekty dotyczące inteligentnego i zrównoważonego transportu miejskiego.
Gwarancje unijne w stosunku do projektów inwestycyjnych dotyczą projektów skierowanych na rozwój infrastruktury transportowej, sprzętu transportowego i innowacyjnych technologii w dziedzinie transportu, a w szczególności dotyczą projektów i horyzontalnych priorytetów kwalifikujące się na mocy rozporządzeń (UE) nr 1315/2013 i (UE) nr 1316/2013, projektów na rzecz inteligentnej i zrównoważonej mobilności w miastach (dotyczące dostępności, redukcji emisji gazów cieplarnianych, zużycia energii i wypadków) i projektów łączących węzły z infrastrukturą TEN-T.
Eksponowanie komponentu B+R w ramach finansowania projektów z sektora transportu, w tym projektów z obszaru żeglugi śródlądowej oraz morskiej jako modułu transportu, pozwala domniemywać, że aby podnieść prestiż i skalę projektu ciekawym rozwiązaniem może być zaangażowanie do współpracy, na wczesnym etapie projektowania, organizacji i sieci takich jak Europejska Platforma Technologiczna WATERBORNE i/lub ALICE, a także eksponowanie synergii ze strategiami politycznymi UE w tym strategiami makro-regionalnymi tj. Strategia Unii Europejskiej dla Regionu Morza Bałtyckiego (SUERMB).
Niniejszy artykułu znajdzie się w raporcie polskiego przedstawicielstwa Global Compact Organizacji Narodów Zjednoczonych
