Damian Mayer, który odpowiedzialny jest za konstrukcję rakiety i napędu hybrydowego.
Damian Mayer, który odpowiedzialny jest za konstrukcję rakiety i napędu hybrydowego. Fot. DogonicKosmos / YouTube.com

Damian Mayer ma dopiero 17 lat, ale już jest bliżej spełnienia marzenia o wystrzeleniu własnej rakiety niż niejeden dorosły inżynier. Rakieta, którą buduje poleci dwa razy szybciej niż wynosi prędkość dźwięku, a do tego wyniesie na wysokość 15 km miniaturowego satelitę CanSat w ramach projektu "Rakietą do krawędzi troposfery".

REKLAMA

CanSat to satelita o wielkości puszki napoju – stąd też nazwa. W małym obiekcie znajduje się jednak pełno elektroniki, między innymi: czujniki rejestrujące wpływ szkodliwego promieniowania jonizującego, GPS, wysokościomierz, akcelerometr, odpowiada Damian Mayer, który w projekcie odpowiedzialny jest za konstrukcję rakiety i napędu.

Projekt realizowany jest przez grupę Pomeranian Space Team. Grupa powstała w listopadzie 2014 roku, tworzą ją uczniowie szkół średnich z Tczewa, Słupska oraz Gdańska licealistów – wszyscy w wieku od 17 do 19 lat. Ci ostatni zajęli pierwsze miejsce w drużynowym konkursie „Ekotech 2012” organizowanym przez Polską Akademię Nauk i Instytut Maszyn Przepływowych. Ponadto uczniowie Szkół Okrętowych Conradinum biorący udział w projekcie mogą pochwalić się zbudowaną własnoręcznie frezarką CNC, czy też najsilniejszym na świecie ręcznym działkiem elektromagnetycznym o energii 1500 J.

Z zespołem ściśle współpracuje Fundacja Wspierania Polskiej Astronautyki "Pociąg do Gwiazd", która objęła projekt kompleksową obsługą od strony organizacyjnej, finansowej i promocyjnej.

Zbadać powietrze między sferami Satelita, opadając na spadochronie, będzie zbierał dane i zapisywał je nawet do 100 razy na sekundę na dwóch kartach pamięci microSD, a także wysyłał je radiowo do naziemnej stacji odbiorczej. Zespół chce wyposażyć swojego CanSata również w kamerę, która pozwoli na żywo strumieniować obraz z satelity.

Płyta główna CanSatu.
Płyta główna CanSatu. Fot. Pracownia "Rakietowy Tczew"

17-letni inżynier Fascynacja rakietami u Damiana Mayera zaczęła się, gdy był jeszcze małym dzieckiem. – Zawsze najbardziej lubiłem modele i zabawki latających pojazdów. W szkole podstawowej budowałem już modele rakiet – mówi.

W czasach gimnazjum trafił na stronę Polskiego Towarzystwa Rakietowego. – Zajmowałem się coraz poważniejszymi konstrukcjami – wspomina.

Warsztaty terenowe pracowni "Rakietowy Tczew".
Warsztaty terenowe pracowni "Rakietowy Tczew". Fot. Pracownia "Rakietowy Tczew"

Pomysł stworzenia pomorskiej pracowni rakietowej podsunął mu sam ówczesny prezes Towarzystwa. – Działamy od dwóch lat. Spotykamy się co dwa tygodnie i każdy wtedy pracuje nad projektami swoich rakiet – mówi Mayer. Stwierdza przy okazji, że starają się położyć nacisk na bardziej naukowy aspekt rakiet. – Budowanie i wystrzeliwanie rakiet to oczywiście również frajda, ale skupiamy się na ich eksperymentalnym aspekcie: wynoszeniu różnych sond do atmosfery, badania stężenia gazów, itd. – dodaje.

Projekt "Rakietą do krawędzi troposfery" powstał w grudniu 2014 wraz z pomysłem wystrzelenia w rakiecie mini-satelity CanSat. – Na początku chcieliśmy wystrzelić ją na niższą wysokość, ale z czasem pomyśleliśmy, że warto wysłać ją wyżej – mówi Mayer. W rozmowie stwierdza, że do tej pory polskie, amatorskie rakiety wznosiły się zazwyczaj na wysokość około 5 kilometrów. – My chcemy wystrzelić naszą rakietę z mini-satelitą na wysokość 15 kilometrów – zapowiada Mayer.

Budowa rakiety Rakieta będzie miała sześć metrów wysokości i ma ważyć 90 kilogramów. Za napęd odpowiedzialny jest silnik hybrydowy wykorzystujący podtlenek azotu, a także mieszankę parafiny, sorbitolu i węgla. Sama rakieta wykonana zostanie z aluminium i kompozytów szklanych oraz węglowych. – Będzie to największa, amatorska rakieta zbudowana w Polsce – czytamy w opisie projektu.

Schemat rakiety
Schemat rakiety Fot. Pracownia "Rakietowy Tczew"

Mayer zaznacza, że chcą zbierać między innymi dane meteorologiczne, ale przede wszystkim zależy im na zbadaniu zachowania konstrukcji w locie. – W końcu żadna amatorska rakieta nie doleciała na taką wysokość – stwierdza. Zespół testować będzie między innymi system aktywnej stabilizacji lotu.

Zależy nam na tym, by rakieta leciał jak najbardziej pionowo i nie zbaczała z toru lotu. W tej chwili mamy też problemy z ruchem obrotowym. To zdecydowanie niepożądany efekt – tłumaczy rozmówca – No, i chcielibyśmy, żeby rakieta wracała jak najbliżej miejsca startu, ale to już musimy zostawić sobie na przyszłość.

Damian Mayer

Rakiety, a przynajmniej ich elementy, są obecnie wielokrotnego użytku i wracają na Ziemię na spadochronach, ale zespół musi czasami przejechać przez cały poligon, by zebrać z powrotem swój sprzęt.

Przykładowe rakiety z pracowni.
Przykładowe rakiety z pracowni. Fot. Pracownia "Rakietowy Tczew"

Rakiety pomorskiej pracowni rakietowej startują właśnie z wojskowych poligonów, które udostępnia im Polskie Towarzystwo Rakietowe (ono ma z kolei podpisaną umowę z wojskiem). Każdy start musi być też zgłoszony Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej.

Kosmos - droga sprawa Jak podkreśla licealista, on i jego grupa starają się "amatorsko odnowić zainteresowanie budowaniem rakiet w Polsce – mówi Mayer.

Profesor Jacek Walczewski, najbardziej znany, polski konstruktor rakiet.
Profesor Jacek Walczewski, najbardziej znany, polski konstruktor rakiet. Fot. TRZECI TOR / YouTube.com

Jednak żeby doszło do samego startu w kwietniu przyszłego roku, młodzi pasjonaci muszą najpierw pozyskać potrzebne im środki. Na zbudowanie rakiety, satelity, przeprowadzenie testów i odbycie już samego lotu potrzebują 65 tysięcy złotych. Wystarczy to na kupno sprzętu, m.in. spadochronów, a także 100 kilogramów podtlenku azotu, potrzebnego do startu i wcześniejszych testów.

– Niezbędne jest przetestowanie systemu refowania spadochronów. Do tego celu musimy zrzucić balast o masie rakiety z samolotu Cessna i wykonać przynajmniej 3 udane testy systemu lądowania – czytamy w opisie projektu na platformie Polak Potrafi.

Jeśli start odbędzie się prawidłowo, a zespół zbierze dane dotyczące lotu rakiety, to pozwoli im to na późniejsze, bardziej skomplikowane testy. – Chcemy też wystartować w European CanSat Competition – dodaje Mayer. Zawody tego typu organizowane są na całym świecie od końca lat 90. ubiegłego wieku. Bardzo często są sposobem na pierwszy kontakt ze światem międzynarodowych agencji kosmicznych.