Inspektorzy PIP mogą ukarać pracodawcę, nawet gdy ten podpisuje umowę cywilnoprawną za obopólną zgodą.
Inspektorzy PIP mogą ukarać pracodawcę, nawet gdy ten podpisuje umowę cywilnoprawną za obopólną zgodą. Fot. allispossible.org.uk / http://bit.ly/1MgwQSZ

W pozwach składanych przez pracowników do sądów pracy pojawia się czasami żądanie o ustalenie stosunku pracy. Wysuwają je osoby, które pracują na umowach cywilnoprawnych, choć są przekonane, że wykonują pracę odpowiadającą zatrudnieniu na etacie. Okazuje się jednak, że nawet te osoby, który nie zabiegają o umowę o pracę, mogą ją otrzymać odgórnie, z mocy prawa.

REKLAMA
W teorii istnieje dowolność w wyborze rodzaju umowy, jaką zawierają między sobą pracownik i pracodawca. Przedsiębiorca musi się jednak liczyć z możliwością, że zostanie zobowiązany do zmiany typu umowy z cywilnoprawnej na etatową, niezależnie od opinii pracownika na ten temat.
Przekonał się o tym jednym z przedsiębiorców z województwa pomorskiego, którego historię opisał "Dziennik Gazeta Prawna". Podczas kontroli inspektorzy stwierdzili, że część zatrudnionych przez niego pracowników pracuje na umowach niekodeksowych, choć charakter wykonywanej przez nich pracy jest adekwatny do pracy na etacie. Kontrolerzy nakazali właścicielowi firmy zawarcie z tymi osobami umowy o pracę.
Kilka miesięcy później przeprowadzono kolejną kontrolę. Okazało się, że przedsiębiorca nie zastosował się do zaleceń inspektora. Chociaż część pracowników, z którymi miano podpisać umowę o pracę, nie było już zatrudnionych w tej firmie, przedstawiciel PIP skierował pozew o ustalenie istnienia stosunku pracy z czterema byłymi podwładnymi (na wartość ponad 60 tys. zł). Dodatkowo wystąpił z wnioskiem o ukaranie pracodawcy, który kolejnych pracowników wciąż zatrudniał na podstawie umów niepodlegających kodeksowi pracy.
W postępowaniu karnym przedsiębiorca został uznany za winnego w związku z zawieraniem umów cywilnoprawnych w warunkach, w których powinna być zawarta umowa o pracę. Czy pracodawca powinien być karany z tego tytułu, nawet jeśli pracownik nie czuje się pokrzywdzony? Zapytaliśmy o to Marcina Pomianowicz-Bartkowiaka z Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu:
Marcin Pomianowicz-Bartkowiak
Menadżer ds. personalnych

Ocena przepisów nie może być jednoznaczna. Co do zasady mają one na celu ochronę pracowników przed stosowaniem umów nieadekwatnych do łączącego strony stosunku. Należy bowiem pamiętać o znaczących ograniczeniach umów cywilno - prawnych jak chodzi o uprawnienia pracownicze. Z drugiej strony uważam, że warto przemyśleć nowe rozwiązania bo wiele osób, zwłaszcza młodych, właśnie ze wzgledu na elastyczność bywa dziś bardziej zainteresowana umową cywilno-prawną niż umową o pracę.

Na dzień dzisiejszy pracodawcy powinni zatem wyciągnąć wnioski z historii pomorskiego przedsiębiorcy, jeśli mają w planach zatrudnienie kogoś na stałe w oparciu o umowę cywilnoprawną.

Napisz do autora: dawid.wojtowicz@innpoland.pl