Prof. dr hab. Krystian Jażdżewski, jeden ze współautorów odkrycia.
Prof. dr hab. Krystian Jażdżewski, jeden ze współautorów odkrycia. Fot. Materiały prasowe/Michał Jędrak

Zespół polskich naukowców odkrył sposób, który pozwoli skuteczniej diagnozować u pacjentów raka tarczycy. Co szczególnie ważne, metoda opracowana przez uczonych pozwoli wykryć tę groźną chorobę wśród osób najbardziej zagrożonych jej ostrym przebiegiem. Za kilka tygodni z odkrycia uczonych znad Wisły będziemy mogli skorzystać osobiście – zostanie wdrożone w Warszawie.

REKLAMA

Tajemnica w genetyce W Polsce raka tarczycy diagnozuje się rocznie u około 2,5 tys. osób, najczęściej u kobiet. W 90 proc. przypadków przebieg choroby jest łagodny (pacjenci żyją dziesiątki lat bez nawrotu schorzenia), ale w około 10 proc. przypadków nowotwór ma bardzo agresywny charakter, szybko prowadząc do powstania przerzutów i zgonu. Te osoby należy od początku bardzo intensywnie leczyć. Jednak dotąd nie potrafiono ich zidentyfikować. Zmienić ten negatywny trend ma odkrycie polskich naukowców.

Lekarze i genetycy z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Centrum Nowych Technologii Uniwersytetu Warszawskiego oraz Instytutu-Centrum Onkologii w Warszawie wykazali, że ciężkość przebiegu choroby związana jest z obecnością wrodzonej zmiany w genie DIRC3. Oznacza to, że obecność mutacji w genie pozwala zakwalifikować danego pacjenta do grupy wysokiego ryzyka. Dzięki temu, że mutację można oznaczyć już na etapie planowania terapii, możliwe jest zmodyfikowanie zakresu operacji oraz leczenia uzupełniającego.

Analiza mutacji w genie DIRC3 pomaga przewidzieć, jakie jest ryzyko ciężkiego przebiegu choroby nowotworowej i związanego z tym zgonu pacjenta. Chorych, u których wykryjemy mutację, można poddać znacznie bardziej radykalnej terapii i monitorowaniu. Z kolei u pacjentów bez mutacji być może możliwe będzie ograniczenie zakresu interwencji terapeutycznej (np. usuwanie tylko jednego płata tarczycy), co zapewni im znacznie szybszy powrót do zdrowia i uchroni przed komplikacjami rozległej operacji.

prof. dr hab. Krystian Jażdżewski, jeden ze współautorów odkrycia

Szybkie efekty współpracy nauki z biznesem Choć wyniki badań polskich naukowców dopiero zostały opublikowane, pacjenci będą z nich mogli skorzystać już w ciągu najbliższych kilku tygodni. Test na obecność mutacji będzie można wykonać w Warsaw Genomics. Jest to spółka spin-off Uniwersytetu Warszawskiego. Do wykonania testu potrzeba 9 mililitrów krwi obwodowej (jedna probówka). Koszt diagnostyki wynosi 300 złotych.

Artykuł opisujący wyniki badań warszawskich naukowców można przeczytać w prestiżowym piśmie American Association for Cancer Research – Clinical Cancer Research. Wśród głównych autorów sukcesu znajdują się m. in. Michał Świerniak, Anna Wójcicka, Wojciech Gierlikowski oraz Krystian Jażdżewski. Wszyscy są stypendystami Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej.

Niektórzy z nich korzystali ze wsparcia programu TEAM, finansowanego ze środków pochodzących z Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (POIG), a także IMPULS i MENTRORING – gdzie wsparcie pochodziło z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (POKL). Instytucją pośredniczącą w rozdysponowywaniu unijnych środków jest Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR).

Napisz do autora: kamil.sztandera@innpoland.pl