Takiej dziury budżetowej jeszcze nie mieliśmy. Zobacz, komu zabierze rząd, by sfinansować swoje obietnice

39 miliardów złotych, czyli zaledwie miliard mniej niż wynoszą zaplanowane niedawno wydatki na „budżet dla ludzi” - na tym poziomie kształtowały się obietnice socjalne PiS. Pieniądze miały pochodzić przede wszystkim z uszczelnienia systemu podatkowego – nazywanego też podniesieniem wydajności podatkowej. Zabieg ten miał przynieść w sumie 52 mld złotych.

Drugą pod względem wysokości kwota, jeżeli chodzi o zwiększenie przychodów budżetowych, miały być większe wpływy z VAT. Logika procesu opierała się na założeniu, że dzięki nowym programom socjalnym oraz zmianom takim, jak podnoszenie stawek i pensji minimalnych w kieszeniach Polaków zostanie dodatkowe 39 mld złotych. Te pieniądze Polacy mieli wydać na swoje potrzeby konsumpcyjne, co miało przynieść 9 miliardów dodatkowych wpływów z VAT.

Do tego miały dojść jeszcze dodatkowe sumy: 4 miliardy złotych, które fiskus miał pozyskać, hamując odpływ podatków do rajów podatkowych, 3 mld zł z opodatkowania sklepów wielkopowierzchniowych oraz 5 miliardów złotych z podatku bankowego.

Tegoroczny budżet jednak w niewielkim stopniu odzwierciedla te obietnice. Uszczelnienie systemu podatkowego ma w przyszłym roku odpowiadać za wpływy rzędu 10 mld złotych – co z kolei eksperci uznają za optymistyczny scenariusz. Na obronę szefowej rządu można powiedzieć, że nie zdefiniowała ona w trakcie kampanii wyborczej, w jakim czasie rząd miałby zebrać z uszczelniania systemu fiskalnego ponad 50 mld zł.

Wpływy z VAT rosną, choć przyczyn tego wzrostu mogłoby być wiele i niekoniecznie są to pieniądze, jakie beneficjenci programu Rodzina 500 Plus zostawiają w sklepach. Przewidywane wpływy od podatku bankowego są o miliard niższe niż założenia sprzed roku – sięgają 3,94 mld złotych. W przypadku podatku od sprzedaży detalicznej do budżetu ma wpłynąć zaledwie nieco ponad połowa zaplanowanej kwoty – 1,59 mld złotych. O ile wpłynie, bo losy podatku handlowego wciąż nie są jasne. Co do zatrzymywania podatków w kraju – nie sposób powiedzieć, co udało się rządzącym zrobić, a biorąc pod uwagę odgrażanie się biznesmenów, że będą przenosić się do Czech – może się okazać, że rząd Beaty Szydło osiągnął efekt przeciwny do oczekiwań.

Co nas czeka w przyszłości? W nadchodzącym roku najbardziej ma wzrosnąć podatek od hazardu, ale wpływy z tego tytułu będą – jak na realia budżetowe – symboliczne: 1,7 mld złotych. Za kolejny rok, o ile zmaterializuje się projekt jednolitego podatku, inżynieria finansowa może nabrać tempa: wpływy z jednolitej daniny trudno będzie nawet sklasyfikować. Cóż, pożyjemy, zobaczymy.