Rewolucja w opłatach za śmieci w Zakopanem. Mieszkańcy bloków zapłacą po nowemu

Zakopane chce ograniczyć problem niezgłoszonych mieszkańców i najmu krótkoterminowego. Nie chodzi tylko o rachunki. Chodzi o to, kto faktycznie ponosi koszty funkcjonowania miasta odwiedzanego przez tłumy turystów. Nowe zasady dotyczą konkretnego samorządu, ale wpisują się w szerszą dyskusję o rosnących kosztach życia.

Od stycznia 2027 roku w budynkach wielorodzinnych opłata za odbiór odpadów będzie wynosić 10,70 zł za każdy metr sześcienny zużytej wody. Podstawą rozliczenia stanie się roczne zużycie odczytane z głównego wodomierza budynku. Następnie wspólnota mieszkaniowa lub zarządca zdecyduje, jak rozdzielić koszty pomiędzy poszczególne lokale.

Dlaczego Zakopane zmienia zasady? Problemem są tzw. martwe dusze. Właściciel apartamentu może deklarować, że mieszka w nim jedna osoba, choć w sezonie lokal odwiedzają kolejni turyści. W efekcie powstaje więcej śmieci, niż wynika z deklaracji, a koszty są przerzucane na innych lokatorów. Nowy system opłat w Zakopanem ma być bardziej sprawiedliwy. Podobne napięcia opisywaliśmy w artykule o tym, że mieszkańcy Zakopanego mają dość turystów. Samorząd liczy na to, że rozliczanie według wody ograniczy praktykę zaniżania liczby osób korzystających z lokali.

W domach jednorodzinnych w Zakopanem pozostanie rozliczenie od osoby, ale stawka wzrośnie z 28 do 32 zł miesięcznie. To podwyżka o 4 zł na osobę, czyli około 14,3 proc. Przy czteroosobowej rodzinie oznacza to dodatkowe 16 zł miesięcznie, a więc 192 zł w skali roku.

Zwiększy się również limit odbieranych odpadów: ze 180 do 240 litrów miesięcznie na osobę. Zakopane zapowiada wyższe ulgi za kompostowanie bioodpadów i 15-procentową zniżkę dla posiadaczy Karty Dużej Rodziny. Zmiany nie oznaczają jednak, że każdy mieszkaniec bloku automatycznie zapłaci więcej. O wysokości rachunku zdecyduje m.in. zużycie wody i sposób podziału kosztów w budynku.

Zakopane przekonuje, że wodomierz lepiej pokazuje faktyczne użytkowanie lokalu niż deklaracje właścicieli. Podobne spory dotyczą całej gospodarki odpadami. W InnPoland opisywaliśmy już, jak samorządy obwiniały system kaucyjny o wzrost opłat za śmieci. Lokalne władze szukają sposobów na uszczelnienie systemu, a mieszkańcy obawiają się kolejnych podwyżek.

Metoda "od wody" budzi kontrowersje także w innych gminach. Część mieszkańców obawia się, że większe zużycie wody będzie oznaczało wyższy rachunek za odpady, nawet jeśli liczba domowników się nie zmieni. Eksperci wskazują natomiast, że żaden sposób naliczania opłat sam w sobie nie zatrzyma wzrostu kosztów pracy i zagospodarowania śmieci. Od stycznia 2027 roku Zakopane sprawdzi, czy nowe zasady rzeczywiście pomogą rozłożyć te koszty bardziej sprawiedliwie.