Od północy w niedzielę w Polsce obowiązuje żałoba narodowa. To efekt tragicznej strzelaniny, do której doszło 7 listopada w Krakowie. Co to jednak dokładnie oznacza?
7 listopada na Rynku Głównym w Krakowie padły strzały. Stolica Małopolski, jak i cała Polska muszą otrząsnąć się z szoku. Prezydent ogłosił żałobę narodową.
Żałoba narodowa w Polsce
Żałobę narodową w Polsce ustanawia prezydent Rzeczypospolitej Polskiej lub osoba wykonująca jego obowiązki. To stan, który wprowadza się po śmierci najważniejszych osób w kraju, katastrofach lub zamachach terrorystycznych. Rozporządzenie głowy państwa wymaga kontrasygnaty prezesa Rady Ministrów. Akt jest publikowany w Dzienniku Ustaw.
Podstawą prawną wprowadzenia żałoby narodowej jest ustawa o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych z 31 stycznia 1980 r. To tam czytamy, że prezydent może ustanowić żałobę narodową w formie rozporządzenia. W swoim akcie musi opisać okres i powody jej obowiązywania.
Podczas żałoby narodowej flagi państwowe umieszczone na budynkach publicznych zawiesza się w połowie wysokości masztów i przewiązuje kirem. Nie organizuje się też wtedy wydarzeń masowych, w tym rozrywkowych czy imprez sportowych.
Czas żałoby narodowej nie jest okresem wolnym od pracy. Działają też nadal urzędy, kina, restauracje i sklepy. Można też organizować uroczystości rodzinne.
Wcześniejsze żałoby narodowe
Kiedy wprowadzano w Polsce żałoby narodowe? Zrobiono to po powodzi tysiąclecia z lipca 1997 r. Oddaliśmy też w ten sposób hołd ofiarom ataku na World Trade Center. Żałoba obowiązywała w dn. 12 do 14 września 2001 r. W podobny sposób wykazaliśmy współczucie ofiarom ataków terrorystycznych w Madrycie w 2004 roku.
Wielu z nas pamięta zapewne żałobę narodową po śmierci papieża Jana Pawła II, która obowiązywała od 3 do 8 kwietnia 2005 r. Taką samą decyzję władze podjęły po katastrofie budowlanej na terenie Międzynarodowych Targów Katowickich w 2006 r.
Żałobę ogłoszono też po tragicznej śmierci prezydenta Lecha Kaczyńskiego, jego żony Marii oraz 94 pozostałych osób, które zginęły w katastrogie smoleńskiej, która miała miejsce 10 kwietnia 2010 r. Decyzję podjął wtedy marszałek Sejmu Bronisław Komorowski, wykonujący obowiązki głowy państwa po śmierci prezydenta.
Żałobę ogłoszono także w 2008 r. po katastrofie samolotu CASA pod Mirosławcem i po wypadku polskiego autokaru pod Grenoble we Francji w 2007 r., a także po tragedii w kopalni "Halemba" w Rudzie Śląskiej rok wcześniej.
W taki sposób upamiętniono też śmierć byłego premiera Tadeusza Mazowieckiego w 2013 r. oraz Jana Olszewskiego w 2019 r.
Obecna żałoba narodowa potrwa 8 i 9 listopada 2026 r. W ataku w Krakowie zginęło sześć osób, 16 zostało rannych.
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!