Ostatnie dwie dekady określane są rewolucją internetową, która zredefiniowała model biznesowy, szczególnie w obszarze mediów, handlu i usług finansowych. Czytamy elektroniczne książki, prenumerujemy elektroniczne gazety i czasopisma, które czytamy na smartfonach, tabletach, tak samo jak realizujemy płatności na mobilnych aplikacjach w każdym miejscu, w każdy czasie. Zamawiamy towary obejrzane na stronach internetowych z praktycznie każdego zakątka świata. I można byłoby tak wymieniać wiele innych codziennych obszarów naszego funkcjonowania, nawyków, jakie wykształciliśmy w sobie w ostatnich latach. Wszystko to wpłynęło na kształt obecnego rynku pracy. Komputery stały się nierozłącznym elementem życia.

REKLAMA
Internet of Things (IoT) jest tematem od dawna, ale szczególnie od ubiegłego roku gorąco i szeroko dyskutowanym na świecie, jednak to Industrial Internet of Things (IIoT) zrewolucjonizuje rynek pracy oraz sposób, w jaki będziemy pracować w przyszłości. Przed nami dekada wyzwań, wyzwania dla przedstawicieli świata nauki, reprezentantów organizacji, szefów firm i oczywiście nas samych – pracowników, uczniów i studentów. Industrial IoT zrewolucjonizuje branże przemysłowe, energetykę, rolnictwo, logistykę i inne. Wyrosły już na fali IIoT takie firmy, jak Amazon, Google, Netflix. Rewolucja będzie polegać na transformacji sposobu, w jaki ludzie wchodzą w interakcje z maszynami, jak i odwrotnie, gdyż jest to nic innego jak symbioza i synergia wynikająca z nieodkrytego jeszcze potencjału połączenia globalnie produktów, usług i człowieka. Erik Brynjolfsson, dyrektor z Massachusetts Institute of Technology, MIT Initiative on the Digital Economy, stwierdził, iż „ludzie muszą przystosować się do współpracy z maszynami”. Oznacza to, człowiek i maszyna, a nie człowiek albo maszyna.
Trwają spekulacje na temat tego, w jaki sposób zmieni się dotychczasowy sposób życia człowieka w związku z postępującymi innowacjami technologicznymi. A z pewnością zmieni się, już widać pierwsze tego zwiastuny – samochody bez kierowcy, samoloty bez pilota, sondy bez załogi, które przez długi czas mogą badać nieznane dotychczas obszary, jak kosmos i świat podmorski. Wszystko to może fascynować, jak i napawać lękiem. Zmiany te wnoszą bezspornie nowe możliwości wraz z nowymi ryzykami, zarówno dla biznesu, jaki i społeczeństwa.
Inwestycje w digitalizację i automatykę wpływają jednoznacznie na kształt rynku pracy. Tworzą nowe zawody. Zamykają także powody utrzymywania starych zawodów; przedsiębiorstwa z coraz większą niepewnością patrzą na uczelnie, czy te są w stanie szybko reagować na zmieniające się ich potrzeby dotyczące wymaganej wiedzy i umiejętności. Szczególnie ważne staje się inwestowanie w kierunki ścisłe, jeszcze bardziej istotne staje się wyrównanie w tych obszarach różnic w odniesieniu do płci. Lean in STEM to obecny trend na rynku. Dla osób o otwartych umysłach i chęciach bycia globalnym uczestnikiem świata to zapewne jest kierunek gwarantujący spełnienie się marzeń i dążeń.
Nie dotyczy to tylko i wyłącznie tych osób, które wchodzą na rynek pracy. W związku ze zmianami demograficznymi doświadczeni fachowcy powinni powrócić także do auli akademickich i zainwestować w edukację.
Środowisko pracy staje się w wyniku robotyzacji bardziej bezpieczne, bardziej precyzyjnie są wyliczone tzw. normy, wpływa to także na większą elastyczność w sposobie wykonywania pracy. Kiedyś, i w niektórych miejscach nadal jeszcze dziś, praca w fabryce czy biurze bezpośrednio tam, gdzie powstaje produkt, jest podstawą funkcjonowania przedsiębiorstw. Jednak są już organizacje i zawody, które z wykorzystaniem tableta umożliwiają kontrolowanie i zarządzanie maszynami w odległości wielu tysięcy kilometrów. Rio Tinto ma zlokalizowane centrum operacyjne w Perth, Australia, inżynierowie sterują z tego miejsca maszynami na całym świecie.
Dostęp do nowych danych, szczegółowych danych przyczyni się do większej personalizacji usług i produktów, otwierają się nowe rynki dla przedsięwzięć biznesowych.
Nowe zawody wypierają stare. Pojawiła się nowa, bardzo popularna grupa zawodów wokół preferencji klienta. Związane jest to z niczym innym, jak personalizacją usług i produktów .
Postęp technologiczny i ogólnie pojęta industrializacja przyczyniły się do rozwoju wielu dziedzin życia od końca XIX wieku, w tym rozwoju nauk ekonomicznych i społecznych. Dla osób zainteresowanych rynkiem pracy polecam migawkę w przeszłość ilustrującą zależność, którą definiuję jako współdziałanie pomiędzy ludźmi i maszynami. Na przykładzie USA przyjrzałam się tendencjom na tamtejszym rynku pracy w latach 1850-2013. Zainteresowała mnie szczególnie tendencja w obszarze miejsc pracy w trzech grupach zawodowych: rolnicy, robotnicy i pracownicy biurowi (stanowiska techniczne i eksperckie, sprzedażowe, menedżerskie, serwis kościelny, etc.) Stworzyłam na potrzeby niniejszego wpisu przedziały czasowe i podziały na grupy zawodowe, patrz ilustracja.
Technologia daje i zabiera.
Grupy zawodowe, jakie zyskały na postępie technologicznym to:
[1] robotnicy fabryczni, aż do lat 60tych XX w. , gdyż jest to cezura, od kiedy ta grupa zawodowa jest w zaniku i ubywa miejsc pracy w tym obszarze. Tendencja będzie się zapewne utrzymywać, gdyż firmy stawiają na tzw. produkcje inteligentną (smart manufacturing) i powstają wysokiej klasy zautomatyzowane fabryki i laboratoria, gdzie jest alokacja mniejszej fizycznej siły roboczej czy operatorów bezpośrednio przy maszynach. W to miejsce wchodzi potrzeba ekspertów z wiedzą z obszaru technologii digitalnych i umiejętnościami analitycznymi do podejmowania ryzyka w obszarach niepokrytych automatyką.
[2] sprzedaż i marketing, podobna tendencja jak powyżej.
[3] pomoc biurowa i asystencka – od lat 80tych XX wieku, ubywa jednak miejsc pracy w tym obszarze.
[4] księgowi, tendencja malejąca na przyszłość od około 2010 r. i tutaj ciekawostka – jest to jeden z najbardziej poszukiwanych zawodów w Polsce w 2015r.
[5] zawody w obszarze świadczenia spersonalizowanych usług charakteryzuje tendencja wzrostowa w ostatnich latach.
Zawody, jakie z pewnością mają tendencję wzrostową – czytaj jutro. Zapraszam.
logo
Rozwój w obszarze trzech grup zawodwych w USA w latach 1850-2013 IPUMS-USA, University Of Minnesota