Przez całe życie we wszystkich możliwych urzędach byłem nie więcej niż kilka razy. I to w większości w celach towarzysko-turystycznych – z mamą, z babcią czy z inną wycieczką szkolną. Oprócz odebrania dowodu osobistego i wyrobienia paszportu, nie załatwiałem tam zupełnie niczego. Jeśli chodzi więc o sprawy administracyjne, to jestem praktycznie debiutantem. Wróć! Nie bójmy się słów – jestem całkowitym ignorantem i analfabetą.
Nie mam pojęcia, gdzie zanieść „wniosek o zastosowanie ulgi podatkowej” czy jak wypełnić „deklarację pozwalająca na wpisanie do rejestru wyborców”. Dobrze, że jest Google, inaczej nie wiedziałbym nawet o istnieniu takich dokumentów. Jak więc mam sobie poradzić z dziesiątkami innych o wiele trudniejszych spraw? Czy urzędnicy są w ogóle gotowi na spotkanie z ludźmi podobnymi do mnie? Czy potrafią nam pomóc i doradzić? Postanowiłem to sprawdzić zakładając fikcyjną firmę w jednym z podwarszawskich urzędów.
Tło Urząd miasta w Mińsku Mazowieckim mieści się w niskim, klockowatym budynku pokrytym pastelową elewacją.
W środku jest cicho, skromnie, minimalistycznie. Żadnych krzykliwych kolorów, byle jakich zdobień czy tandetnych wykończeń. Oaza spokoju.
Działalność gospodarcza pok.105 Zaraz za wejściem do urzędu wisi wielka tablica informacyjna. „Kasa pok. 1, Referat Dochodów pok. 1,2….” . Hmm. Tylko gdzie rejestruje się firmę? – zastanawiałem się. Na liście zobaczyłem jednak "Biuro Obsługi Interesanta pok.4" i postanowiłem najpierw sprawdzić tam. Zanim zapukałem do biura dostrzegłem wywieszoną na drzwiach kartkę z napisem "Działalność gospodarcza pok.105, I piętro". Nie zastanawiając się długo, ruszyłem biegiem na górę.
Wszedłem do pokoju 105 i nim zdążyłem o cokolwiek zapytać, to usłyszałem głos jednej z urzędniczek: "Proszę najpierw na dół!". Lekko zdezorientowany wróciłem na parter, aby dowiedzieć się w Biurze Obsługi Interesanta o co chodzi. Tam pani spokojnie i rzeczowo wyjaśniła mi, że owszem firmy rejestruje się na górze, ale wszystkie wzory dokumentów pobieramy z biura, po czym wręczyła mi odpowiedni wniosek. Na pożegnanie powiedziała jeszcze: "Wszystkie wątpliwości wyjaśnią w pokoju 105".
Ignorant trafił na ignorantów Początek "CEIDG-1 wniosku o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej" wypełniłem bez problemu. Większość danych wziąłem z głowy, bardziej szczegółowe z dowodu osobistego. Schody zaczęły się jednak na stronie trzeciej.
Byłem w kropce. Jak poradzić sobie z punktem 18? Co wpisać? "Na zasadach ogólnych', "Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych", a może najlepszy będzie "liniowy'? A punkt 20 jest jeszcze gorszy. Skąd mam wiedzieć, z jakiego "rodzaju dokumentacji rachunkowej" będę korzystał?
Postanowiłem więc poprosić o pomoc panów z pokoju 105. Tam jednak usłyszałem tylko: "Wszystko jest w instrukcji!", "Doczyta pan sobie w internecie, tam pan się dowie", "Pan sobie popatrzy na spokojnie w domu" czy "To tylko papiery". Na nic zdawały się moje prośby czy błagania. Nikt nic nie wiedział.
Firmy więc nie założyłem. Bo może jestem zbyt głupi, żeby zrozumieć wszystkie niuanse "CEIDG-1 wniosku o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej", ale na pewno wiem że nie można bezwiednie wypełniać żadnych dokumentów.
Niewiedza – największe przekleństwo biurokracji Nie nadprodukcja dokumentów, nie przerost zatrudnienia, nie absurdalne przepisy, a niewiedza jest właśnie największym problem polskiej administracji. Bo przecież gdybyśmy trafili do urzędu – gdzie pani Krysia z wydziału gospodarczego skieruje nas do pana Darka, który wystawi duplikat sprawozdania niezbędnego do ubiegania się o zwolnienie od podatku w pokoju numer 7, dzięki czemu łatwiej będzie uzyskać zgodę na otwarcie klub osiedlowego – to najbardziej zirytuje nas nie ilość formalności, a niewiedza urzędników. Nikt bowiem nie będzie potrafił nam wyjaśnić, po co nam ten cholerny duplikat do otworzenia klubu osiedlowego.
I na nic się wtedy zdadzą E-PUAP-y, jedno okienko czy kolejna ustawa upraszczającą entą procedurę administracyjną. Dopóki urzędnik nie będzie wiedział, to wciąż będzie wrogi petentowi. Jasne, zawsze można powiedzieć, że jest Google czy jakieś inne forum. Tyle że to ciągle będą półśrodki. Prawdziwą zmianę na lepsze może przynieść jedynie edukacja urzędników, inaczej nikt z nas zakładając firmę nie będzie wiedział na 100% jaki "rodzaj dokumentacji rachunkowej" ma wybrać.
PS Firmy nie założyłem, ale w urzędzie rozdawali przynajmniej fajne gadżety.
PS2 Uwaga dla komentujących, którzy mogli przeoczyć niektóre szczegóły – ten tekst to lekka prowokacja.
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!