Kto w Polsce nie płaci podatków? Nie tylko artyści, lista zawodów jest dłuższa

Projekt ustawy o zabezpieczeniu artystów został przyjęty przez rząd pod koniec maja. Zakłada stworzenie statusu artysty zawodowego oraz dopłaty do składek ZUS i zdrowotnych dla osób osiągających niskie dochody. Według założeń wsparcie miałoby objąć około 20 tys. osób. Koszt dla budżetu państwa liczony jest w setkach milionów złotych.

Projekt musi jeszcze przejść przez parlament i trafić na biurko prezydenta, gdzie będzie czekał na jego podpis. Według doniesień medialnych w koalicji rządzącej nie ma pełnej zgody w sprawie wszystkich zapisów ustawy. Pojawiają się również doniesienia, że prezydent Karol Nawrocki ma patrzeć na projekt sceptycznie. Jeśli zdecydowałby się zawetować ustawę, rządowy plan wsparcia dla artystów mógłby zostać zablokowany.

Nowe przepisy mają pomóc osobom wykonującym zawód artystyczny, które przez lata nie były w stanie regularnie opłacać składek społecznych. Powód jest prosty. Wielu twórców nie pracuje na etacie. Ich dochody zależą od liczby zleceń, koncertów, wystaw, publikacji. W jednych miesiącach zarabiają dużo, w innych niemal nic.

Rząd proponuje więc system dopłat do składek. Wsparcie ma przysługiwać artystom, których średni dochód z ostatnich trzech lat nie przekroczył około 68 tys. zł brutto rocznie. Pieniądze nie trafią bezpośrednio na konto beneficjenta. Zostaną przekazane do ZUS, aby uzupełnić składki do poziomu pozwalającego na korzystanie z publicznej służby zdrowia i minimalnej emerytury.

Okazuje się, że lista osób w Polsce, które otrzymują podobne wsparcie jest bardzo długa. Polski system podatkowy i składkowy od lat opiera się na wyjątkach i ulgach obejmujących miliony obywateli.

Podatku PIT nie płacą między innymi osoby do 26. roku życia korzystające z ulgi dla młodych. Jeszcze sam niedawno z niej korzystałem. Zwolnienia obejmują też pracujących seniorów, osoby wracające do Polski po emigracji oraz rodziny wychowujące co najmniej czworo dzieci. Wielu podatników obniża swoje zobowiązania dzięki wspólnemu rozliczeniu małżonków albo uldze na dzieci.

Znaczące preferencje dotyczą także składek. Rolnicy korzystają z systemu KRUS, którego funkcjonowanie od lat wspierane jest wielomiliardowymi dotacjami z budżetu państwa. Przedsiębiorcy mogą korzystać z ulgi na start lub małego ZUS-u Plus. Odrębne zasady emerytalne obowiązują również funkcjonariuszy służb mundurowych.

Nie każda z poniższych grup jest całkowicie zwolniona z podatków lub składek. W większości przypadków chodzi o niższe obciążenia albo finansowanie części kosztów przez państwo. Są to m.in.:

To pytanie pojawia się najczęściej w dyskusji o artystach. Zwolennicy projektu ustawy podkreślają, że państwo od dawna wspiera wiele grup zawodowych, a twórcy często kończą karierę bez zabezpieczenia emerytalnego. Przeciwnicy odpowiadają, że podobne problemy mają również inni samozatrudnieni czy freelancerzy, a oni nie mogą liczyć na podobną pomoc, więc jest to niesprawiedliwe.

Debata wokół ustawy dla artystów pokazała coś więcej. Wielu Polaków może nareszcie zobaczyć, jak wygląda polski system ulg i zwolnień podatkowych. Artyści znaleźli się na pierwszych stronach gazet, ale nie tylko oni korzystają z preferencyjnych rozwiązań zapewnianych przez państwo. Pytanie o to, kto powinien otrzymywać wsparcie z pieniędzy podatników, będzie wracać coraz częściej. Zwłaszcza wtedy, gdy budżet państwa będzie musiał mierzyć się z kolejnymi miliardowymi wydatkami.