Gąbka z Politechniki Krakowskiej na tle miasta i kropla krwi.
Na Politechnice Krakowskiej powstała przełomowa gąbka tamująca krwotok. Fot. Daniel Turbasa/Shutterstock/materiały prasowe.

Nie tylko tamuje masywne krwawienie, ale też chroni przed zakażeniem i przyspiesza gojenie. Innowacyjna gąbka hemostatyczna przeszła już badania przedkliniczne, a jej twórcy celują w rynek stomatologiczny oraz medycynę pola walki.

REKLAMA

W sytuacjach zagrożenia życia – podczas wypadku drogowego, powikłań na sali operacyjnej czy na polu walki – o przeżyciu decydują sekundy. Środki tamujące krwawienie muszą być nie tylko skuteczne, ale i banalnie proste w obsłudze, by mógł ich użyć każdy, nawet osoba działająca w silnym szoku. Właśnie taki produkt powstał na Politechnice Krakowskiej. Zespół kierowany przez dr inż. Julię Radwan-Pragłowską opracował przełomowy biomateriał hemostatyczny, który niebawem może trafić do komercyjnej sprzedaży jako pełnoprawny wyrób medyczny.

Gąbka, która działa wielotorowo i nie wymaga usuwania

Choć opracowany w Krakowie biomateriał może przyjmować formę proszku lub granulek, największe zainteresowanie lekarzy i ratowników wzbudziła trójwymiarowa, silnie porowata gąbka. W przeciwieństwie do sypkich preparatów, które na wietrze lub w stresie łatwo rozsypać, gąbkę wystarczy wyjąć z opakowania i umieścić bezpośrednio w głębokiej ranie.

Tworzy ona natychmiastową barierę fizyczną, chłonie duże ilości krwi, hamuje krwotok, a dodatkowo działa antybakteryjnie i stymuluje regenerację tkanek. Co niezwykle istotne z punktu widzenia pacjenta i chirurga – opatrunku nie trzeba później wyciągać. W przypadku krwotoku człowiek może się wykrwawić w ciągu kilkudziesięciu sekund, dlatego wynalazek jest niezwykle ważny.

– Nie chcieliśmy stworzyć materiału, który tylko zatrzymuje krew. Zależało nam, żeby jednocześnie ograniczał ryzyko infekcji, wspierał proces regeneracji i był bezpieczny dla pacjenta. W przypadku głębokiej rany taki materiał może zostać umieszczony wewnątrz, spełnić swoją funkcję, a następnie stopniowo ulec naturalnej degradacji – wyjaśnia dr inż. Julia Radwan-Pragłowska.

Niezwierzęcy surowiec otwiera szerszy rynek

Bazą wynalazku jest chitozan poddany autorskiej modyfikacji chemicznej (chronionej międzynarodowym zgłoszeniem patentowym). O ile sam chitozan jest znany w medycynie, o tyle dostępne na rynku produkty bazują niemal wyłącznie na surowcach odzwierzęcych. Krakowski zespół postawił na źródła niezwierzęce.

Z perspektywy konsumenckiej i rynkowej to potężny atut. Eliminuje ryzyko reakcji alergicznych, a jednocześnie czyni produkt akceptowalnym dla pacjentów unikających produktów pochodzenia zwierzęcego ze względów religijnych, etycznych czy dietetycznych.

Od badań przedklinicznych do testów na ludzkiej krwi

Technologia ma już za sobą nie tylko testy laboratoryjne na komórkach skóry, ale również zaawansowane badania przedkliniczne na dużym modelu zwierzęcym. W ich trakcie biomateriał pozostawał wewnątrz organizmu przez ponad miesiąc, potwierdzając zarówno skuteczność w tamowaniu silnych krwotoków, jak i pełną biozgodność.

Przed zespołem ostatni etap prac badawczych – testy z wykorzystaniem krwi pobranej od zdrowych ochotników. Pozwolą one domknąć dokumentację niezbędną do uzyskania certyfikacji medycznej, otwierającej drzwi do sprzedaży.

Stomatologia i wojsko na celowniku

Aby wynalazek nie trafił na uczelnianą półkę, naukowcy rozwijają go w ramach programu akceleracyjnego PRIME, prowadzonego przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej (finansowanego ze środków unijnych z programu FENG). Wsparcie ekspertów pozwoliło skonfrontować naukowe założenia z realiami biznesowymi.

Rozmowy z potencjalnymi odbiorcami wyłoniły dwa najbardziej obiecujące rynki na start:

  • medycynę taktyczną – gdzie liczy się szybkość, odporność na warunki zewnętrzne i możliwość samodzielnego opatrzenia rany przez żołnierza lub ratownika,
  • stomatologię – prywatne gabinety regularnie sięgają po środki hemostatyczne przy ekstrakcjach czy zabiegach implantologicznych i są bardzo otwarte na innowacje.
  • Za komercjalizację odpowiada interdyscyplinarny zespół: obok liderki naukowej dr inż. Julii Radwan-Pragłowskiej pracują Joanna Szypułka (ekspert transferu technologii z Politechniki Krakowskiej) oraz Andrzej Woźniacki (lider biznesowy). Twórcy zdecydowali, że zamiast sprzedawać licencję zewnętrznym podmiotom, powołają własną spółkę spin-off, by aktywnie rozwijać produkt i budować jego wartość rynkową.