Wielkie pożegnanie z szambami i studniami. Do 15 czerwca gminy mają czas na unijne miliony

To ostatni dzwonek dla samorządów. Ministerstwo Rolnictwa wydłużyło gminom czas do 15 czerwca 2026 na skończenie prac nad wodociągami i ściekami z Krajowego Planu Odbudowy. Dodatkowe dni mogą uratować lokalne budżety przed utratą milionów i pozwolą dokończyć potrzebne modernizacje, dzięki którym gospodarstwa mogą zrezygnować z tradycyjnych szamb i studni.

Jak podaje Portal Samorządowy, Ministerstwo Rolnictwa podjęło ten krok, odpowiadając na apele gmin. Dotychczasowy grafik inwestycji miał nie umożliwiać dokończenia niektórych inwestycji. Resort idzie samorządom na rękę i daje im możliwość pełnego rozliczenia.

To nie pierwsza taka decyzja resortu w ostatnich miesiącach. Pisaliśmy niedawno o sytuacji, w której nowy termin na 20 tys. dopłaty do wymiany dachu sprawił, że rząd daje czas do 1 czerwca. To ten sam mechanizm – beneficjenci wnioskują o więcej czasu, a resort zgadza się, by środki z KPO mogły zostać rozliczone.

Inwestycje z unijnych środków z KPO na ścieki i wodociągi są szczególnie ważne. Pozwalają one m.in. na likwidowanie prywatnych szamb i studni, zwiększając tym samym standardy i komfort życia mieszkańców. Skala modernizacji ma być szczególnie duża.

Co istotne, KPO nie kończy się na gospodarce wodno-ściekowej. Z funduszu finansowana jest też modernizacja sieci energetycznych – jak donosiliśmy, dotacje dla Taurona i Energi z KPO oznaczają zastrzyk 500 mln zł w przestarzałą infrastrukturę. Beneficjentami są przede wszystkim obszary wiejskie i podmiejskie. Modernizacja idzie też równolegle ze wzmocnieniem ochrony przeciwpowodziowej – Wody Polskie z miliardem na inwestycje, a na szali z bezpieczeństwem tysięcy osób, przeznaczą w 2026 roku łącznie ponad miliard złotych, w tym 750 mln zł z unijnego programu FENIKS.

Przykładowo, w województwie podkarpackim te unijne miliony zasilą budżety m.in. Pruchnika, Tarnowca oraz Lubaczowa. Łączna pula wsparcia dla całego regionu przekracza 123,5 mln zł. Taka kwota pozwoliła lokalnym władzom na podpisanie aż 35 kontraktów na kluczowe inwestycje.

Zawarte umowy na realizację inwestycji z zakresu gospodarki wodno-ściekowej stanowią ważny krok w kierunku poprawy infrastruktury komunalnej oraz ochrony środowiska – twierdzi wicemarszałek województwa podkarpackiego Karol Ożóg, cytowany przez podkarpackie.pl.

Zmiany czekają też śląski Goleszów. Dzięki unijnemu wsparciu w wysokości 3 mln zł przybędzie tam około 3 km nowych rur. Gmina idzie za ciosem i inwestuje także w Bażanowicach – tam za niemal 958 tys. zł powstanie ponad 660 m wodociągu, co ma poprawić ciśnienie wody w najszybciej rozbudowującej się części wsi.

Dotacje popłynęły również do Małopolski, gdzie gminy Jerzmanowice‑Przeginia oraz Laskowa zyskały wspólnie ponad 6 mln zł z KPO na unowocześnienie sieci wodno-ściekowej. Z danych małopolskiego urzędu marszałkowskiego wynika, że w całym regionie zatwierdzono już kontrakty opiewające na ponad 130 mln zł. Te pieniądze dają wiejskim samorządom zielone światło na dynamiczną rozbudowę infrastruktury.

Środki europejskie systematycznie wzmacniają też placówki medyczne – świadczy o tym m.in. fakt, że ponad 17 mln zł na walkę z rakiem sprawiło, że Białostockie Centrum Onkologii rozbija bank. Pożyczka stanowi 15-procentowy wkład własny do projektów o łącznej wartości około 120 mln zł, finansowanych właśnie z KPO. To pokazuje, jak szeroko program odmienia mapę inwestycyjną Polski.

Oczywiście inwestycje realizowane są w całej Polsce, nie tylko wspomnianych regionach. Związek Gmin Wiejskich RP zaznacza, że przedłużenie terminu jest szczególnie ważne i chroni samorządy przed utratą kluczowych pieniędzy. Członkowie związku podkreślają, że modernizacja sieci wodociągowych to szczególnie istotny element działalności lokalnych samorządów.

Cała ta machina ma szansę przyspieszyć dzięki wprowadzanym właśnie ułatwieniom prawnym. Pisaliśmy ostatnio, że samorządy łatwiej zrealizują najważniejsze inwestycje, a rząd zdejmuje nogę z hamulca – projekt ustawy o usprawnieniu procesu inwestycyjnego ma skrócić terminy wydawania decyzji administracyjnych i postępowań sądowoadministracyjnych.

To powinno przełożyć się na szybsze realizowanie kolejnych inwestycji wodno-ściekowych w gminach w kolejnych transzach KPO.