Nie Warszawa, nie Kraków. Najlepiej w Polsce żyje się w tym mieście

Ranking przygotowały Algolytics Technologies i Agencja Badawcza SW Research. Analizą objęto wszystkie 2479 gmin w Polsce. Autorzy opracowali dwa zestawienia: jedno na podstawie oceny ekspertów, a drugie z uwzględnieniem tego, co Polacy uważają za najważniejsze dla jakości życia.

W rankingu eksperckim za Mińskiem Mazowieckim znalazły się Inowrocław, Pabianice, Chojnice i Siedlce. Do pierwszej dziesiątki awansowały też Ząbki, które przesunęły się z 11. na 8. pozycję.

W drugim zestawieniu zwyciężyła Warszawa, wyprzedzając Sopot. W czołówce znalazły się również Kraków, Poznań i Gdańsk. Stolica dobrze wypada także w innych porównaniach – niedawno Warszawa komunikacją miejską w rankingu europejskich miast wyprzedziła Sztokholm i Amsterdam. Dobrą passę ma też Pomorze: Trójmiasto, National Geographic 2027 i miejsce wśród 25 najlepszych kierunków świata to wyróżnienie, którym region może się chwalić.

Różnice wynikają z przyjętych kryteriów. Eksperci większą wagę przypisują między innymi środowisku przyrodniczemu i edukacji. W rankingu opartym na preferencjach Polaków ważniejsze są warunki ekonomiczne oraz dostęp do usług.

Porównanie wyników z 2025 i 2026 roku pokazuje wzrost średniej wartości wskaźnika w rankingu eksperckim. Wynik zwiększył się z 0,547 do 0,570. Poprawę odnotowano we wszystkich województwach i analizowanych segmentach gmin, a największą w gminach wiejskich oraz miejsko-wiejskich.

Inaczej wygląda sytuacja w zestawieniu uwzględniającym preferencje mieszkańców. Średni wskaźnik wyniósł 0,540 wobec 0,542 rok wcześniej. Lepsze wyniki osiągnęły przede wszystkim miasta, podczas gdy w mniej zurbanizowanych gminach odnotowano niewielkie spadki.

W obu zestawieniach duże znaczenie mają dostęp do opieki zdrowotnej, transport, edukacja i usługi potrzebne na co dzień. Trudności z dojazdem do lekarza, szkoły czy pracy mogą pogarszać warunki życia, szczególnie tam, gdzie placówek jest niewiele, a komunikacja działa słabo.

Raport pokazuje też, że wysokie wyniki nie są zarezerwowane dla największych miast. W pierwszej dziesiątce rankingu eksperckiego dominują miasta powiatowe i średniej wielkości ośrodki. Nie ma tam żadnej stolicy województwa. W zestawieniu opartym na preferencjach mieszkańców znalazły się natomiast Warszawa, Kraków, Poznań i Gdańsk.

Pod względem regionalnym najlepiej wypadło województwo śląskie, a najsłabiej podlaskie. Relatywnie dobre wyniki osiągnęły również południowa Polska i Wielkopolska. Niższe wskaźniki odnotowano na północnym wschodzie kraju, Pomorzu Zachodnim i Lubelszczyźnie. Podlasie powoli nadrabia zaległości w infrastrukturze – na trasie S19 – otwarta obwodnica Białegostoku to kolejne 10 km drogi ekspresowej w regionie.

Autorzy przeanalizowali dziesięć wymiarów jakości życia. W większości gmin poprawiły się wskaźniki dotyczące bezpieczeństwa, środowiska, infrastruktury technicznej i cyfrowej oraz edukacji. Poprawa w obszarze środowiska ma coraz większe znaczenie – w Europie upały zabiły w tym roku 50 tys. osób, a wiele miast wciąż nie radzi sobie z adaptacją do zmian klimatu.

Słabsze wyniki dotyczyły warunków ekonomicznych, transportu, dostępności usług, kultury i rekreacji. Ocena obszaru zdrowia pozostała względnie stabilna.

Ranking nie przedstawia wszystkich aspektów życia w danej miejscowości. Uwzględnia wybrane, mierzalne wskaźniki, dlatego przy ocenie działań samorządów warto brać pod uwagę nie tylko pozycję gminy, ale też zmianę wyniku i obszary wymagające poprawy. Mieszkańcy potrafią zresztą wystawić lokalnym władzom bardzo surową ocenę – Częstochowa zdecydowała w referendum: 97 proc. za odwołaniem Matyjaszczyka.