
Prof. Mariusz Jaskólski i dr Alexander Wlodawer zostali pierwszymi laureatami Polsko-Amerykańskiej Nagrody Naukowej. Przyznają ją wspólnie Fundacja na rzecz Nauki Polskiej i The American Association for the Advancement of Science (AAAS). Ich wspólna praca przyczyniła się do odkrycia struktury białka wirusa HIV, co pomogło opracować lek na AIDS.
Przyznanie nagrody odbywa się raz na dwa lata w drodze konkursu opartego na nominacjach. W pierwszej edycji nadesłano 55 prac, które reprezentowały bardzo wysoki poziom.
Nagroda powstała, aby podkreślić wagę polsko-amerykańskiej współpracy naukowej i pokazać, że prowadzi ona do wspaniałych osiągnięć badawczych. Mamy też nadzieję, że sukcesy naszych laureatów będą inspiracją do nawiązania współpracy dla kolejnych badaczy.
Jaskólski i Wlodawer współpracę w zakresie biologii strukturalnej rozpoczęli 27 lat temu. W tym czasie trwał wyścig mający znaleźć lek na AIDS, ponieważ od początku lat 80-tych trwała epidemia tej choroby. Ale na przeszkodzie do jej pokonania stanął całkowity brak wiedzy o budowie białek retrowirusowych. Są one odpowiedzialne za kodowanie genetyczne m. in. wirusa HIV.
Nasze odkrycie przyczyniło się do powstania leku dla chorych na AIDS w ekspresowym tempie 7 lat. To jak dotąd jedyny przykład, kiedy proces ten odbył się tak szybko.
Od tamtej pory obaj uczeni kontynuują owocną współpracę. W jej ramach m. in. określili strukturę proteaz pochodzących z innych retrowirusów - w tym wirusa HTLV odpowiedzialnego za białaczkę. Ustalili również właściwą strukturę bakteryjnych asparaginaz – przydatnych w leczeniu białaczki limfoblastycznej u dzieci.
Polsko-Amerykańska Nagroda Naukowa została ustanowiona w 2013 r. Przyznaje się ją za wybitne osiągnięcia naukowe, będące rezultatem wspólnej pracy obu uczonych. Wysokość nagrody wynosi równowartość 5 tys. dolarów dla każdego z laureatów – informuje FNP.
