portfel ze stuzłotówkami
Skok optymizmu. 2 razy więcej Polaków śpi spokojnie, mimo że o finansach wie niewiele Fot. Jakub Żerdzicki / Unsplash / Montaż: INNPoland.pl

Bezpieczni, ale nieświadomi? 41 proc. Polaków czuje się dziś bezpiecznie ekonomicznie – to niemal dwukrotny wzrost w ciągu roku. Ale gdy mowa o ETF-ach czy akcjach, nasza wiedza szoruje po dnie. Aż 32 proc. osób nieinwestujących deklaruje, że ma na to środki, ale paraliżuje je lęk i brak wiedzy, wynika z badania "Poziom wiedzy finansowej Polaków" Warszawskiego Instytutu Bankowości oraz Fundacji GPW.

REKLAMA

Polacy w 2026 roku prezentują się w zaskakujący sposób: z jednej strony deklarują rekordowe poczucie bezpieczeństwa finansowego, z drugiej – ich rzeczywista wiedza o nowoczesnych instrumentach inwestycyjnych drastycznie odstaje od rynkowych realiów. Podczas gdy stabilność zatrudnienia stała się naszą nową kotwicą, aż 52 proc. z nas przyznaje, że wiedzę o pieniądzach zdobywa całkowicie przypadkiem.

Wielki powrót optymizmu: skok o 19 punktów procentowych

Raport "Poziom wiedzy finansowej Polaków 2026" ujawnia, że systematyczna edukacja to u nas rzadkość – wolimy blogi, media społecznościowe i rady znajomych. Czy w świecie skomplikowanych rynków "zdrowy rozsądek" to za mało?

Jeszcze rok temu niepokój o sytuację gospodarczą i ceny był powszechny. Dziś 41 proc. Polaków deklaruje, że czuje się bezpiecznie finansowo i ekonomicznie – to potężny wzrost o 19 p.p. względem ubiegłego roku.

Co buduje ten spokój?

  • Fundament zawodowy: Dla blisko połowy badanych (49 proc.) kluczem jest stabilne zatrudnienie.
  • Poduszka finansowa: 41 proc. ankietowanych ceni posiadane oszczędności bardziej niż wysokość bieżącego dochodu (33 proc.).
  • Mniejszy lęk przed "zewnętrzem": Tylko co piąty Polak (20 proc.) upatruje bezpieczeństwa w niskim poziomie cen, a stabilność polityczno-prawna kraju jest kluczowa jedynie dla 17 proc.
  • Test wiedzy: systemy znamy, na giełdzie błądzimy

    Mimo dobrego samopoczucia, test wiedzy ekonomicznej (skala 0-4 pkt) obnaża nasze braki. Najlepiej radzimy sobie z tym, co dotyczy nas bezpośrednio i "tu i teraz":

  • Podatki i finanse publiczne: 2,3/4 pkt.
  • System emerytalny: 2,3/4 pkt.
  • Lokaty i konta oszczędnościowe: 2,2/4 pkt.
  • Prawdziwe schody zaczynają się przy inwestowaniu. Poziom wiedzy o ETF-ach to zaledwie 0,9/4 pkt, co jest najgorszym wynikiem w całym zestawieniu. Słabo wypadają też obligacje (1,4/4 pkt) oraz akcje (1,6/4 pkt). Polacy słyszeli te nazwy, ale pełną znajomość zasad ich działania deklaruje mniej niż 13 proc. populacji.

    Inwestor "intuicyjny" – 37 proc. z nas ufa przeczuciom

    To jeden z najbardziej niepokojących wniosków z raportu: co trzeci Polak (37 proc.) buduje swoją strategię finansową w oparciu o własną intuicję i doświadczenie, a nie o dane czy edukację. Choć najczęściej ufamy ekspertom (47 proc.), to aż 52 proc. respondentów nie podejmuje żadnych celowych działań, by poszerzyć swoją wiedzę. Wiedza finansowa w Polsce jest w dużej mierze "przypadkowa" – doczytujemy tylko wtedy, gdy coś nas zaciekawi.

    Bariera GPW: strach silniejszy niż kapitał

    Na rynku kapitałowym aktywnie działa 24 proc. badanych. Co powstrzymuje resztę?

  • Brak wiedzy (36 proc.) – to główny hamulec.
  • Lęk przed stratą i ryzykiem (28-31 proc.).
  • Brak poduszki finansowej (20 proc.).
  • Co ciekawe, 32 proc. osób nieinwestujących twierdzi, że posiada środki finansowe, ale paraliżują je "różne myśli i obawy". To ogromny potencjał kapitałowy, który przez brak edukacji pozostaje zamrożony na nieoprocentowanych kontach lub w gotówce w domu (którą wciąż trzyma 19 proc. z nas).

    Wiedza to nowe bezpieczeństwo

    Współczesny Polak czuje się bezpieczny, bo ma pracę i skromne oszczędności, ale nie potrafi efektywnie pomnażać kapitału w skomplikowanym świecie finansów. Dopóki 52 proc. z nas będzie czekać na "przypadkową" informację zamiast aktywnie zarządzać swoją edukacją ekonomiczną, nasze bezpieczeństwo będzie podatne na rynkowe wstrząsy, których nie zrozumiemy na czas.

    Badanie "Poziom wiedzy finansowej Polaków" realizowane jest corocznie od 2018 r. przez Fundację Warszawski Instytut Bankowości oraz Fundację GPW – czołowe NGO w Polsce w obszarze edukacji ekonomicznej. W tym roku zostało przeprowadzone na próbie 1099 osób.