Drobiowy kryzys na horyzoncie. Ceny jaj i mięsa zabolą nasze portfele

Fala zakażeń na fermach dotknęła miliony ptaków, co stawia polskie drobiarstwo w trudnej sytuacji. Konsumenci muszą liczyć się z podwyżkami cen drobiu i jaj, a jeśli straty hodowców będą głębsze, niż zakładano, zdrożeć mogą też inne powiązane produkty.

Ptasia grypa dziesiątkuje drób na niespotykaną dotąd skalę. Jak podaje serwis Business Insider, według danych udostępnionych przez biuro prasowe Głównego Inspektoratu Weterynarii (GIW), w obecnym roku zidentyfikowano 143 ogniska wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI), które objęły 9,7 mln sztuk drobiu.

Sytuację pogorszyły 52 ogniska rzekomego pomoru drobiu (choroby Newcastle – ND), gdzie znajdowało się kolejne 3,7 mln ptaków. W rezultacie uderzenia obu tych chorób zakaźnych konieczna była utylizacja ponad 10 mln sztuk drobiu.

Skalę obecnego kryzysu najlepiej obrazuje zestawienie z minionymi latami. Przykładowo, w 2025 roku ogniska HPAI dotknęły 10,2 mln sztuk drobiu, a choroba Newcastle – 8,5 mln. Tymczasem jeszcze dwa lata wcześniej statystyki te były znacznie niższe i wynosiły odpowiednio 3,2 mln oraz 3 mln ptaków. Bieżące raporty jednoznacznie potwierdzają, że polskie fermy wciąż zmagają się z niezwykle trudną sytuacją epidemiologiczną.

Paweł Podstawka, stojący na czele Krajowej Federacji Hodowców Drobiu i Producentów Jaj (KFHDiPJ), cytowany przez Business Insider, zwraca uwagę, że epidemie najsilniej uderzają w producentów jaj. Tłumacząc, dlaczego jaja podrożały tak gwałtownie, eksperci wskazują m.in. na specyfikę tej branży – odtworzenie zlikwidowanego stada kur niosek to długotrwały proces, który trwa od 6 do 9 miesięcy. Tak długi czas odbudowy pogłowia drastycznie opóźnia powrót ferm do pełnej wydajności.

– W tym roku ogniska HPAI objęły 4,88 mln niosek. Przy krajowym pogłowiu kur nieśnych rzędu 38–42 mln sztuk obecna liczba niosek wybitych z powodu HPAI oznacza utratę około 12 proc. potencjału produkcyjnego. Jedna kura nieśna produkuje średnio 300–330 jaj rocznie, więc mówimy o stracie 120-135 mln jaj miesięcznie. Oczywiście część stad zostanie odbudowana, więc faktyczny ubytek będzie mniejszy, ale skala strat jest ogromna – mówi Podstawka.

Branża drobiarska szacuje, że do końca roku straty mogą pochłonąć 5,5–6 mln kur niosek. Zmniejszona podaż utrzyma ceny jajek w sklepach na wysokim poziomie i zaostrzy walkę o surowiec między sklepami a przetwórstwem, a powrotu do normy można spodziewać się dopiero w pierwszej połowie 2027 roku. Jeśli straty będą jeszcze większe, zabraknie jaj przemysłowych, co podbije ceny proszków i mas jajecznych, przez co wymusi droższy import i wywoła presję cenową w całej gospodarce, a to z kolei napędzi drożyznę i inflację w Polsce.

Jak zauważa szef KFHDiPJ, struktura branży decyduje o tym, gdzie uderzają poszczególne epidemie. Podczas gdy HPAI niszczy głównie duże zakłady produkujące jaja, wirus ND atakuje segment mięsny. Właśnie te różnice determinują moment, w którym skutki kryzysu sanitarno-weterynaryjnego uderzą klientów po kieszeni. – Tegoroczne HPAI jest przede wszystkim problemem rynku jaj, ponieważ dotyka dużych stad kur nieśnych. ND z kolei w większym stopniu wpływa na sektor mięsa drobiowego. Oznacza to, że konsument szybciej odczuje skutki HPAI na półce z jajami niż skutki ND przy zakupie mięsa drobiowego – tłumaczy ekspert.

O tempie regeneracji rynku decyduje cykl hodowlany: młody drób jest gotowy do uboju już po 6 tygodniach, dzięki czemu sektor mięsny potrafi sprawniej uzupełnić braki. Mimo to szef federacji ostrzega, że przy obecnej skali epidemii na fermach mięsnych wiele wskazuje na to, że podrożeją kurczaki i jaja. Dodatkowym ciosem dla branży może być odcięcie rynków zagranicznych od dostaw z terenów, które zostaną objęte restrykcjami.