Król kryptowalut pęka i chce sypać. Sensacyjny zwrot w aferze Zondacrypto

Afera Zondacrypto nabiera rumieńców. To ma być największy zwrot akcji w historii polskich skandali finansowych. Jak poinformowała "Rzeczpospolita", doszło do dyskretnego, ale przełomowego spotkania: szef giełdy kryptowalut Zondacrypto Przemysław Kral usiadł do rozmów z prokuratorem Markiem Wełną z Prokuratury Krajowej. Stawka tej rozgrywki jest ponoć najwyższa z możliwych – w grze pozostaje status świadka koronnego.

Gdyby do tego doszło, człowiek, który kierował podmiotem odpowiedzialnym za wyprowadzenie co najmniej 350 milionów złotych i pokrzywdzenie 30 tysięcy Polaków, dostałby pełną bezkarność. W zamian musiałby jednak wydać wszystkich umoczonych w aferę: od prawdziwych mocodawców giełdy, przez mafijne zaplecze ze Wschodu, aż po polityków, którzy brali od niego pieniądze.

Przez długi czas Kral obierał zupełnie inną strategię – jeszcze wiosną giełda Zondacrypto odpowiadała na zarzuty pokazując adres z 4500 bitcoinami o wartości 330 milionów dolarów i mówiąc o "motywowanym politycznie ataku".

Dlaczego człowiek, który uciekł z Monako do Izraela a potem prawdopodobnie o wiele dalej, i teoretycznie jest chroniony przed ekstradycją, nagle postanowił iść na układ z polskim wymiarem sprawiedliwości?

Afera Zondacrypto (działającej wcześniej pod dobrze znaną marką BitBay) pękła śledczym w rękach 17 kwietnia, kiedy oficjalnie wszczęto postępowanie w sprawie oszustw wielkiej wartości oraz prania brudnych pieniędzy.

Premier Donald Tusk ujawnił, że poszkodowanych zostało co najmniej 30 tysięcy osób, a kwota strat – początkowo szacowana na 350 mln zł – stale rośnie. Giełda, która traci kolejne licencje (w tym kluczową w Estonii), przez lata budowała swój wizerunek za pomocą potężnego sponsoringu.

Logo platformy wisiało na koszulkach klubów piłkarskich, finansowano prawicową konferencję CPAC w Rzeszowie, a nawet Polski Komitet Olimpijski. Jak się okazało, trzej polscy medaliści Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Mediolanie do dziś nie zobaczyli obiecanych przez giełdę nagród o wartości 950 tysięcy złotych. Ostatecznie PKOl podjął decyzję ws. nagród dla sportowców – komitet wypłacił premie w gotówce, zastępując bezwartościowe tokeny upadłej giełdy.

Ale pieniądze drobnych inwestorów to tylko wierzchołek góry lodowej.

To nie jest zwykła historia o upadku firmy z branży krypto. Rząd i śledczy twierdzą, że to mroczny kryminał, w którym trupy i zniknięcia są na porządku dziennym. Chodzi m.in. o zaginięcie Sylwestra Suszka. Twórca BitBaya zaginął bez śladu 10 marca 2022 roku. Po raz ostatni widziano go na terenie bazy paliwowej w Czeladzi.

Śledczy zwracają też uwagę na postać Mariana W. Wspomniana baza paliwowa należy właśnie do niego. Z ustaleń dziennikarzy i służb wynika, że to właśnie ten człowiek był faktycznym, pociągającym za sznurki szefem giełdy, a prezesi tacy jak Suszek czy później Przemysław Kral pełnili jedynie rolę "figurantów".

W tle pojawia się też rosyjski ślad: z raportu Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) wynika, że gdy giełda miała problemy finansowe wokół 2018 roku, z pomocą pospieszyła jej... rosyjska mafia z Tambowa. Kral tłumaczył zresztą już wcześniej (tu wyjaśnialiśmy, czym jest bitcoin i jak bezpiecznie przechowywać kryptowaluty) – że to właśnie utrata kluczy prywatnych bywa gwoździem do trumny każdej giełdy.

Kiedy w kwietniu tego roku śledczy weszli do spółki, Przemysław Kral spakował walizki i ewakuował się z Monako do Izraela. Dzięki posiadaniu izraelskiego paszportu czuł się zabezpieczony przed polską ekstradycją. Jeśli teraz szuka kontaktu z prokuratorem Markiem Wełną – legendą walki z przestępczością zorganizowaną – może oznaczać to jedno: Kral wie, że w tym świecie paszport nie chroni przed wyrokiem ze strony własnych mocodawców lub ze strony prokuratury.

Najbardziej wybuchowym elementem układanki, który może wstrząsnąć polską sceną polityczną, są powiązania Zondacrypto z politykami. Służby specjalne ustaliły, że na przełomie października i listopada 2025 roku – dokładnie w momencie, gdy w Sejmie ważyły się losy rządowej ustawy uszczelniającej i regulującej rynek kryptowalut – z kont związanych z giełdą wypłynęły strumienie gotówki:

Niedługo potem prezydent Karol Nawrocki dwukrotnie zgłosił weto wobec ustawy o rynku kryptowalut, która miała ukrócić ten proceder. Premier Donald Tusk zapowiedział już trzecie podejście do przepisów.

Pisaliśmy o tym, gdy rząd uderzył w rynek kryptowalut, zapowiadając tryb natychmiastowy i kary. Warto dodać, że na jaw wyszły też inne powiązania – opisywaliśmy, jak nowe oświadczenie majątkowe Zbigniewa Ziobry ujawniło, skąd polityk PiS brał pieniądze, a za jego kadencji w resorcie sprawiedliwości prokuratury prowadziły blisko 30 zwykle umarzanych postępowań powiązanych z Zondacrypto.

Jeśli Przemysław Kral dostanie status świadka koronnego, zmiażdży linię obrony polityków gdy ujawni, za co naprawdę płynęły "darowizny" z Zondacrypto dla prawicowych polityków i kto inspirował torpedowanie unijnych i krajowych regulacji. Co ciekawe, sam Kral konsekwentnie zaprzeczał jakimkolwiek naciskom – w rozmowie z naTemat prezes Zondacrypto zapewniał: "nie znam Karola Nawrockiego, nie lobbowałem u niego".

W całej tej sprawie nie brakuje gorzkiego, wręcz kabaretowego akcentu. Dziennikarze "Rzeczpospolitej" wyciągnęli na światło dzienne fakt, że w przeszłości pracownicy Zondacrypto – w tym sam zaginiony Sylwester Suszek – prowadzili oficjalne szkolenia dla polskich policjantów i prokuratorów. Uczyli polskich śledczych, jak działają mechanizmy przestępcze w świecie kryptowalut, pranie brudnych pieniędzy i cyfrowe oszustwa. Dziś ci sami śledczy muszą wykorzystać tę wiedzę, by dopaść swoich dawnych "nauczycieli".

Decyzja o przyznaniu Kralowi statusu świadka koronnego będzie wywoływać ogromne kontrowersje – oznacza bowiem darowanie kar człowiekowi, który stał na czele machiny do czyszczenia kieszeni Polaków. Ale jeśli cena, jaką Kral zapłaci, obejmować będzie rozbicie mafijnego układu, wyjaśnienie losu zaginionego Suszka i wsadzenie na ławę oskarżonych korumpowanych polityków, prokuratura z pewnością się nie zawaha. Gra wchodzi właśnie w decydującą fazę.