PSZOK-i czeka potężna zmiana. Zużyte ubrania dostaną drugie życie

PSZOK wprowadza zmiany. Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad systemem, w którym producenci odzieży mają odpowiadać za cały cykl życia swoich produktów. Pojawią się nowe miejsca zbiórki. Oddawanie ubrań ma być łatwiejsze. Zmiany nie wejdą jednak z dnia na dzień. Nowe przepisy mają być gotowe w kolejnych latach, a cały system powinien ruszyć najpóźniej 17 kwietnia 2028 roku.

Zapomnij o PSZOK-u jako jedynym pewnym miejscu, do którego trzeba zawieźć niepotrzebną odzież. Planowane przepisy przewidują obowiązek zbierania tekstyliów w sklepach o powierzchni przekraczającej 100 mkw. oraz w sieciach handlowych, których łączna powierzchnia przekracza 1000 mkw. Możliwość oddawania ubrań mają otrzymać także klienci platform internetowych. Szczegóły dotyczące odbioru zakupów online nie są jeszcze przesądzone.

PSZOK-i nie znikną. Nadal będą przyjmować zużyte tekstylia, ale mają stać się jednym z kilku sposobów pozbywania się odzieży. To ważna zmiana dla mieszkańców, którzy dziś muszą organizować wyjazd do punktu selektywnej zbiórki. Nowy system ma przenieść część odpowiedzialności na producentów. Mają finansować zbiórkę, sortowanie oraz przygotowanie ubrań do ponownego użycia lub recyklingu.

Polacy unikają sortowania tekstyliów także dlatego, że system ich odbioru jest mniej wygodny niż w przypadku szkła czy plastiku. Nowe rozwiązania mają to zmienić. Jeśli koszulka albo spodnie nie nadają się już do noszenia, będzie można oddać je w jednym z punktów zbiórki. Jeżeli rzecz wymaga tylko niewielkiej naprawy, zamiast ją wyrzucać, będzie można skorzystać z rozwijanej sieci punktów napraw.

Według mnie naprawa jest jednym z najciekawszych elementów zmian. W każdej gminie ma działać co najmniej jeden stały punkt naprawy tekstyliów. W Polsce jest blisko 2,5 tys. gmin, więc mowa o bardzo dużej sieci. Organizacje producentów będą mogły tworzyć własne punkty albo finansować działające już zakłady krawieckie. Nie wiadomo jednak jeszcze, czy naprawy będą bezpłatne i jakie dokładnie produkty obejmą.

Rząd musi najpierw przeprowadzić cały proces legislacyjny. Projekt ustawy ma trafić do konsultacji publicznych w trzecim kwartale 2026 roku. Polska powinna przyjąć przepisy do 17 czerwca 2027 roku, natomiast cały system Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta dla tekstyliów ma zacząć działać najpóźniej 17 kwietnia 2028 roku. Mikroprzedsiębiorcy otrzymają dodatkowy rok na dostosowanie się do nowych obowiązków.

Dla zwykłego Kowalskiego najważniejsze będzie to, co stanie się z ubraniem wyjętym z szafy. Zamiast zastanawiać się, gdzie je zawieźć, będzie można skorzystać ze sklepu, punktu zbiórki, PSZOK-u albo miejsca naprawy. Koszt funkcjonowania systemu ma zostać przeniesiony z samorządów i mieszkańców na producentów odzieży. Jeśli nowe przepisy zostaną wdrożone zgodnie z założeniami, ubrania zyskają drugie życie.