Zmiany w dowodach osobistych od 1 grudnia. Polacy długo na to czekali

Zmiany w dowodach osobistych od 1 grudnia to efekt nowelizacji przepisów przygotowanej przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Pierwotnie nowe rozwiązania miały zacząć obowiązywać 1 lipca, ale po konsultacjach termin przesunięto na 1 grudnia 2026 r. Od teraz gotowy dokument będzie można odebrać w innej, wcześniej wskazanej gminie. Wymieniasz w tym roku dowód osobisty? Według danych przywołanych przez Ministerstwo Cyfryzacji w 2026 r. ważność dokumentu kończy się około 3,6 mln Polaków.

Dzisiaj zasada jest prosta, choć dla wielu osób mocno niewygodna. Wniosek o dowód osobisty można złożyć w dowolnym urzędzie w Polsce, ale gotowy dokument trzeba odebrać w tym samym miejscu. Jeśli ktoś mieszka w Warszawie, pracuje w Krakowie, a meldunek ma w Szczecinie, urzędowa logistyka potrafi zamienić prostą czynność w małą wyprawę.

Od 1 grudnia ma to wyglądać inaczej. Już podczas składania wniosku obywatel wskaże gminę, w której chce odebrać gotowy dokument. Wymiana dowodów osobistych po nowemu będzie więc znacznie bardziej elastyczna dla osób pracujących, studiujących albo mieszkających poza miejscem zameldowania. Ważna rzecz: organem wydającym dowód nadal pozostanie gmina, w której złożono wniosek.

Na zmianach mogą skorzystać również osoby starsze. Zgodnie z opisem projektu dla osób, które ukończyły 70 lat, dowód osobisty ma być wydawany na 15 lat zamiast standardowych 10. Powód jest dość oczywisty. Chodzi o ograniczenie liczby wizyt w urzędzie i konieczności ponownego wyrabiania dokumentu.

Jest jednak haczyk, o którym warto pamiętać. Sam fizyczny dowód zachowa ważność przez 15 lat, ale jego warstwa elektroniczna będzie działała przez 10 lat. Po tym czasie wygasną certyfikaty związane m.in. z identyfikacją i podpisem osobistym. Jeśli senior nie korzysta z elektronicznych funkcji dokumentu, nie będzie musiał wymieniać go po upływie pierwszych 10 lat.

Zaskakujący projekt ws. dowodów osobistych zawiera również rozwiązanie na sytuację, która brzmi absurdalnie, ale może się zdarzyć: urząd pomyłkowo unieważni dokument. Po zmianach będzie można przywrócić jego ważność w ciągu 30 dni od unieważnienia. Procedura ma być techniczna, bez konieczności prowadzenia pełnego postępowania administracyjnego.

Zmiany obejmą także dostęp do rejestrów państwowych. Gminy będą mogły potwierdzać tożsamość na podstawie danych z rejestru PESEL, a przepisy doprecyzują również zasady przekazywania dokumentów między urzędami. Już nie musisz iść do urzędu w dokładnie tym samym miejscu po odbiór dowodu, ale wniosek nadal trzeba będzie złożyć zgodnie z obowiązującymi zasadami. Jeśli planujesz wymianę dokumentu, warto sprawdzić jego datę ważności i przygotować się do nowych zasad.