Resort sprawiedliwości szykuje rewolucję. Nie dotkniesz już księgi wieczystej

Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt zmian, który ma rozszerzyć możliwość elektronicznego składania wniosków dotyczących ksiąg wieczystych. Każda osoba posiadająca konto w systemie teleinformatycznym obsługującym postępowanie sądowe będzie mogła złożyć wniosek o wpis online. Potrzebny będzie jednak kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany albo podpis osobisty.

Chcesz sprawdzić polską księgę wieczystą? Coraz więcej można zrobić dziś bez wizyty w sądzie. Planowana zmiana ma otworzyć elektroniczną drogę przede wszystkim osobom fizycznym, ale też innym podmiotom posiadającym zdolność prawną. Wniosek o wpis do księgi wieczystej będzie można złożyć przez system teleinformatyczny albo pozostać przy tradycyjnym formularzu papierowym. Resort nie likwiduje jeszcze dotychczasowej ścieżki.

Po zmianach dokumenty elektroniczne będzie można dołączać do elektronicznego wniosku. Jeśli dokument będący podstawą wpisu istnieje tylko na papierze, trzeba będzie dostarczyć go do właściwego sądu w ciągu trzech dni od złożenia wniosku. Nie oznacza to więc całkowitego końca papieru, ale kierunek jest jasny.

Koniec z lataniem po urzędach. Od kwietnia 2026 roku właściciele nieruchomości mogą korzystać w aplikacji mObywatel z usługi "Księgi wieczyste". Po zalogowaniu można zobaczyć księgi, w których użytkownik figuruje jako właściciel lub współwłaściciel. Co ciekawe, nie trzeba nawet znać numeru księgi. Aplikacja wykorzystuje numer PESEL do wyszukania dostępnych dokumentów.

Przez telefon można również zamówić odpis zwykły, odpis zupełny, wyciąg z księgi albo zaświadczenie o jej zamknięciu. Dokument można opłacić BLIKIEM, a po przygotowaniu trafia on do aplikacji. Zwykle trzeba poczekać od kilkunastu sekund do kilku minut. Gotowy plik można pobrać jako PDF, zweryfikować albo przekazać innej osobie za pomocą kodu QR. To spora zmiana dla kogoś, kto chce szybko sprawdzić stan prawny swojej nieruchomości.

Nowa funkcja to duże ułatwienie. Dziś notariusze i komornicy składają wnioski wieczystoksięgowe wyłącznie elektronicznie. Po zmianach taką drogę mają otrzymać także zwykli właściciele nieruchomości. Jednocześnie naczelnicy urzędów skarbowych mają zostać objęci obowiązkiem korzystania z systemu teleinformatycznego przy składaniu odpowiednich wniosków.

Ministerstwo chce też uporządkować sposób przechowywania dokumentów. Papierowe pisma mają pozostać papierowe, a elektroniczne elektroniczne. Urzędnicy nie będą więc musieli masowo przepisywać i skanować dokumentacji tylko po to, żeby dopasować ją do jednego formatu. Projekt jest obecnie na etapie konsultacji, a uwagi można zgłaszać przez trzy tygodnie. Jeśli przepisy przejdą cały proces legislacyjny, większa część zmian zacznie działać około przełomu 2027 i 2028 roku.