Ruszył remont zabytkowej synagogi w Czarnym Dunajcu. Budynek, który po wojnie służył jako magazyn, zostanie odnowiony i zamieniony w centrum edukacyjne. Powstanie tam także Dom Pamięci Ziemi Czarnodunajeckiej i jej Mieszkańców.
"Rozpoczęły się już prace budowlane, których celem jest uratowanie niszczejącego zabytku i przekształcenie go w przestrzeń poświęconą kulturze, historii i dialogowi międzykulturowemu" – poinformował burmistrz gminy Czarny Dunajec Marcin Ratułowski w mediach społecznościowych.
Zabytkowa synagoga w Czarnym Dunajcu odzyska dawny wygląd
Dawna synagoga jest jednym z nielicznych zachowanych śladów wielokulturowej historii miejscowości. Po II wojnie światowej budynek przebudowano i wykorzystywano jako obiekt handlowy oraz magazyn. Badania z 2024 roku wykazały jego bardzo zły stan techniczny.
Dotąd o podhalańskiej gminie było głośno głównie z innego powodu. Gmina Czarny Dunajec fundowała drugą lekcję religii, co rok temu rozpaliło ogólnopolską debatę. Teraz miejscowość trafia na nagłówki za sprawą ratowania dziedzictwa.
Remont zakłada odnowienie m.in. ścian, posadzek, okien, drzwi, schodów, elewacji i dachu. Prace mają przywrócić budynkowi wygląd sprzed powojennych zmian, z zachowaniem jak największej liczby oryginalnych elementów.
Podobną filozofię konserwatorską widać w innych regionach. Zamek Książ z Dolnego Śląska cofna zegar przed II wojnę światową – tak zapowiadano renowację, która również ma usunąć ślady wojennych i powojennych przekształceń.
Po remoncie w synagodze powstanie multimedialne centrum edukacyjne z wielojęzyczną wystawą o historii Ziemi Czarnodunajeckiej. Będą tam też organizowane spotkania, warsztaty i wydarzenia kulturalne.
Nie wszędzie adaptacja dawnych bożnic przebiega bez sporów. Za najbardziej kontrowersyjną inwestycję w Poznaniu uznawano projekt hotelu w miejscu synagogi, który podzielił zarówno społeczność żydowską, jak i mieszkańców miasta. W Czarnym Dunajcu postawiono na funkcję edukacyjną i pamięć.
Zobacz także
Wspólny projekt z Trsteną
Inwestycja jest częścią projektu "Pogranicze wielu kultur – pogranicze dialogu", realizowanego wspólnie z Trsteną na Słowacji. Tam również trwa remont dawnej synagogi. Projekt ma zakończyć się w sierpniu 2027 roku.
Samorządy liczą, że odnowione obiekty przyciągną odwiedzających. Przykłady z kraju pokazują, że to realny scenariusz. Zamek Ćmielów otworzył się dla turystów, odbudowany zabytek to hit w województwie świętokrzyskim. Z kolei konkurs "Zabytek Zadbany" przekonuje, że najbardziej zadbane zabytki w Polsce to 20 zachwycających perełek, które napędzają lokalną turystykę.
W 1939 roku w Czarnym Dunajcu mieszkało 405 Żydów. Prowadzili sklepy, piekarnie, karczmy i warsztaty. Większość społeczności została zamordowana podczas niemieckiej okupacji. W 1942 roku Żydów z Czarnego Dunajca wywożono przez Nowy Targ do obozu zagłady w Bełżcu.
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!