Turysta z plecakiem na tle twierdzy w Srebrenj Górze oraz złote trofeum. Konserwatorzy ogłosili werdykt. 20 obiektów, które warto teraz zwiedzić
Konserwatorzy ogłosili werdykt. 20 obiektów, które warto teraz zwiedzić Fot. Month of travels / riesen lilley / trabantos / Shutterstock Montaż:INNPoland.pl

Na mapie Polski znajdują się zabytki, obok których po prostu nie da się przejść obojętnie. Choć czas bywa dla nich nieubłagany, dzięki wizji i tytanicznej pracy pasjonatów, niektóre z nich zyskały właśnie miano absolutnych wzorów do naśladowania. Resort kultury oficjalnie nagrodził i wyróżnił 20 obiektów, które w wielkim stylu wygrały walkę z upływającym czasem. Oto wyjątkowe budowle z całego kraju, które po renowacji po prostu zapierają dech w piersiach i cieszą się zainteresowaniem turystów.

REKLAMA

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wraz z Generalnym Konserwatorem Zabytków nagrodzili wyjątkowe perły architektury w ramach konkursu "Zabytek Zadbany 2026". W tej edycji o miano najlepiej utrzymanych obiektów walczyło 49 kandydatów, a eksperci oceniali ich starania w 6 różnych kategoriach. Ostatecznie prestiżowe wyróżnienia i nagrody trafiły do 20 wyjątkowych miejsc z całego kraju.

"Zabytek Zadbany" to ogólnopolska inicjatywa organizowana przez Narodowy Instytut Dziedzictwa pod patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków.

Konkurs powstał po to, by nagradzać i pokazywać opinii publicznej wzorcowo przeprowadzone renowacje, przebudowy oraz adaptacje historycznych obiektów. Każdego roku o te zaszczytne tytuły walczą właściciele i zarządcy zabytków, którzy z najwyższą starannością dbają o przeszłość, prowadząc rzetelne badania oraz specjalistyczne prace budowlano-konserwatorskie.

Decyzją konkursowego jury – na którego czele stanęła prof. Małgorzata Rozbicka, wspierana przez dr. Aleksandra Brodę, dr Barbarę Bielinis-Kopeć, dr Małgorzatę Gwiazdowską oraz dr. hab. Mirona Urbaniaka – w tajnym głosowaniu wybrano najlepsze projekty. Eksperci zdecydowali o przyznaniu 11 głównych nagród oraz 9 równorzędnych wyróżnień dla wyjątkowych obiektów.

Siedziba Ministerstwa Edukacji Narodowej w Warszawie oraz kościół Matki Boskiej Różańcowej w Boronowie

Te dwa wyjątkowe obiekty zdobyły główne tytuły laureatów w kategorii stałej opieki i właściwego użytkowania. Eksperci docenili monumentalną, warszawską siedzibę MEN przy alei Szucha z okresu II RP oraz zachwycający, drewniany kościół parafialny Matki Boskiej Różańcowej na Śląsku z XVII wieku za wzorowe, codzienne dbanie o historyczną przestrzeń.

Siedziba Państwowej Szkoły Muzycznej w Szczecinku

Gmach szkoły muzycznej im. Oskara Kolberga w Szczecinku z początku XX wieku został jedynym głównym laureatem w kategorii utrwalenia wartości zabytkowej.

W tej samej dziedzinie oficjalne wyróżnienia zdobyły: kamienica przy ul. Wenecja 1 w Krakowie, budynek mieszkalny przy ul. Królowej Korony Polskiej 20 w Szczecinie oraz Ratusz w Ośnie Lubuskim.

Twierdza Srebrna Góra oraz Zespół zamkowo-parkowy w Suchej Beskidzkiej

Te słynne dolnośląskie i małopolskie atrakcje turystyczne wywalczyły laury zwycięzców w kategorii rewaloryzacji przestrzeni kulturowej i krajobrazu. Twierdza Srebrna Góra to zabytkowa, pruska warownia zlokalizowana na Dolnym Śląsku. Obiekt ten został wybudowany w drugiej połowie XVIII wieku.

Położony w Małopolsce Zachodniej renesansowy zamek w Suchej Beskidzkiej, znany jako Mały Wawel, to jedna z najwspanialszych pereł architektury tamtego okresu.

Dawny sąd w Kowalewie Pomorskim oraz dawny kantor Izraela Poznańskiego w Łodzi

Gmach dawnego sądu grodzkiego w Kowalewie Pomorskim z początku XX wieku (obecnie Publiczna Szkoła Muzyczna) oraz zabytkowy łódzki kantor fabryczny z końca XIX wieku okazały się bezkonkurencyjne w kategorii adaptacji obiektów zabytkowych.

Wyróżnienia za udaną metamorfozę odebrały także wielkopolska Willa Eugenia w Puszczykowie oraz Willa Waleria w Milanówku.

Kościół Niepokalanego Poczęcia w Grębaninie oraz Kościół Wniebowzięcia NMP w Żabiance

Świątynia Niepokalanego Poczęcia NMP w wielkopolskim Grębaninie, której początki sięgają XVI wieku oraz kościół Wniebowzięcia NMP w Żabiance, z XVIII wieku, sięgnęły po tytuły laureatów w kategorii architektury i budownictwa drewnianego.

Skromniejsze wyróżnienia w tej tradycyjnej dziedzinie powędrowały do budynku dawnej Kolei Nadwiślańskiej w Ciechanowie oraz leśnej Kaplicy Świętego Huberta w Boleszynie.

Dawna siłownia tramwajowa w Szczecinie oraz wiatrak koźlak w Koźminie Wielkopolskim

Unikalny budynek siłowni tramwajowej na Wyspie Jaskółczej z 1921 roku oraz pieczołowicie odnowiony XIV-wieczny drewniany wiatrak koźlak z Koźmina Wielkopolskiego zostały głównymi laureatami w kategorii zabytków techniki.

Stawkę nagrodzonych obiektów w tej kategorii zamknęły dwa oficjalne wyróżnienia, które przyznano dla słynnego Żurawia Gdańskiego oraz budynku biurowo-warsztatowego dawnej Fabryki Prefabrykatów w Opolu.