Kolosalne pieniądze na bazę Kolei Śląskich. Europa może nam zazdrościć rozmachu

Śląsk odchodzi od przemysłu ciężkiego i zmienia swoją gospodarkę. Wsparciem w tym procesie jest Fundusz Sprawiedliwej Transformacji z programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego, który pomaga przekształcać zniszczone tereny w miejsca służące mieszkańcom i gospodarce.

Obecnie w ramach programu prowadzone są dwa nabory dotyczące zagospodarowania terenów poprzemysłowych. Pierwszy, realizowany w trybie niekonkurencyjnym, dotyczy budowy zaplecza technicznego Kolei Śląskich w Gliwicach. Na inwestycję przeznaczono 231 mln zł, z czego ponad 206 mln zł stanowią środki unijne, a niemal 24 mln zł pochodzi z budżetu państwa.

Projekt zakłada powstanie nowoczesnej hali obsługi technicznej, która pozwoli sprostać potrzebom stale powiększającego się taboru przewoźnika. Czterohektarowy teren inwestycji zlokalizowany jest w pobliżu autostrady A4 i posiada bocznicę kolejową o długości około 4 kilometrów, co czyni go atrakcyjnym zapleczem logistycznym.

Porozumienie dotyczące realizacji przedsięwzięcia podpisano w ubiegłym roku między Kolejami Śląskimi a Polską Grupą Górniczą. Nowa infrastruktura ma poprawić jakość obsługi pociągów, a jednocześnie przyczynić się do ożywienia poprzemysłowego obszaru, wpisując się w szerszą strategię transformacji regionu.

Drugi nabór prowadzony jest w trybie otwartym i również opiewa na 231 mln zł z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. O dofinansowanie mogą ubiegać się m.in. instytucje publiczne, przedsiębiorcy, organizacje pozarządowe, uczelnie oraz partnerstwa samorządowe. Nabór potrwa do końca marca, a jego głównym założeniem jest wsparcie inicjatyw pobudzających rozwój społeczny i gospodarczy województwa.

Dotychczas podobne programy umożliwiły realizację wielu inwestycji. W Rudzie Śląskiej dawny wielki piec Huty Pokój zyskał funkcję turystyczno-kulturalną, w Będzinie odnowiono XIX-wieczną cementownię, a w Dąbrowie Górniczej powstaje nowe centrum miasta na terenach po fabryce obrabiarek.

Z kolei w Katowicach historyczne obiekty kopalniane zaadaptowano na potrzeby Muzeum Śląskiego oraz Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności.

Program FESL to nie tylko wsparcie dla terenów poprzemysłowych. Obecnie można też zdobyć środki na rekultywację zdegradowanych obszarów (15 mln zł), rozwój odnawialnych źródeł energii na południu regionu (5 mln zł), projekty kulturalne i turystyczne (31 mln zł) oraz edukację dorosłych (135 mln zł). Wszystkie te działania mają pomóc Śląskowi lepiej poradzić sobie z trwającą transformacją gospodarczą.

Fundusze Europejskie dla Śląskiego są kontynuacją wcześniejszego programu regionalnego z lat 2014-2020. W obecnej perspektywie do regionu trafi łącznie 5,1 mld euro, w tym 2,2 mld euro z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji.

Dzięki tym środkom Śląsk ma szansę stać się przykładem dla innych regionów pogórniczych, pokazując, jak łączyć przemysłową przeszłość z nowoczesnym rozwojem.

Jak pisaliśmy w INNPoland, w grudniu 2025 roku na Śląsku pojawiła się koncepcja głębokiej integracji 41 miast i gmin w jeden organizm miejski, roboczo nazwany "Metropolis".

Projekt, przygotowany przez zespół prof. Tomasza Pietrzykowskiego z Uniwersytetu Śląskiego, zakłada stworzenie supermiasta liczącego ponad 2,1 mln mieszkańców, które obejmie 2,5 tys. km kwadratowych, więcej niż Wielki Londyn.

Koncepcja Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii opiera się na ustawie z 2017 roku i ma na celu lepsze zarządzanie transportem, przestrzenią, inwestycjami i rozwojem regionu. Zwolennicy wskazują na potencjalną poprawę jakości życia, sprawniejsze planowanie i większą atrakcyjność dla globalnych inwestorów.

Źródło: katowice.tvp.pl