To miała być zwykła inwestycja drogowa. Podczas przygotowań do budowy trasy S17 na odcinku Tomaszów Lubelski – Hrebenne w Bełżec archeolodzy natrafili jednak na ślady przeszłości sięgające różnych epok: od powojennych działań wojskowych aż po czasy ludzi epoki kamienia.
Badania objęły fragment stanowiska archeologicznego w Bełżec o powierzchni około 4 hektarów. W pasie planowanej drogi znalazło się około 90 arów terenu. Zanim wjechał ciężki sprzęt, ratownicze wykopaliska zgodnie z decyzją Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Lublinie zlecił inwestor, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Lublinie.
Budowa S17. Powojenna baza wojskowa
Jesienią 2025 roku prace prowadziła Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego z Wrocławia. Po zdjęciu wierzchniej warstwy ziemi okazało się, że teren kryje znacznie więcej, niż początkowo przypuszczano. Ostatecznie przebadano 203 obiekty o różnym przeznaczeniu i wieku.
Na pierwszy rzut oka widoczne zagłębienia wyglądały jak typowe umocnienia z czasów II wojny światowej: okopy, rowy strzeleckie, miejsca postoju ciężkiego sprzętu. Dopiero drobne przedmioty wydobyte z ziemi zmieniły interpretację.
Wśród znalezisk znalazły się puszki po konserwach oraz tubka pasty do zębów z datą 1946 roku. Te detale, zestawione z relacjami mieszkańców, pozwoliły powiązać obiekty ze stacjonowaniem oddziałów Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego w czasie Akcja Wisła.
W ziemi odkryto także ślady z wcześniejszych okresów historii tego miejsca. Znaleziono m.in. 1 krajcar z 1763 roku, fragmenty ceramiki z XVIII i XIX wieku oraz grób konia. Wszystko wskazuje na to, że teren był wykorzystywany także w czasach nowożytnych, prawdopodobnie w związku z działalnością gospodarczą lub osadnictwem.
Zobacz także
Najstarsze odkrycia – od epoki brązu do neolitu
Część odkrytych obiektów pochodzi z epoki brązu (ok. 1700–1500 p.n.e.) i wiąże się z kulturą trzciniecką. O ich przynależności kulturowej świadczą fragmenty naczyń glinianych. Jeszcze starszy jest grób z końca neolitu, związany z kulturą ceramiki sznurowej (ok. 2500–2000 p.n.e.).
W jego wnętrzu odkryto zestaw: naczynia gliniane, kamienny toporek w doskonałym stanie, kamień żarnowy ze śladami używania, a także zestaw narzędzi krzemiennych: grociki, siekierki i wiórowiec. Wyposażenie może sugerować, że zmarły zajmował istotną pozycję w swojej społeczności, a przedmioty miały towarzyszyć mu w życiu pozagrobowym.
Badania przeprowadzono w ramach projektu "Pomoc techniczna FEnIKS dla GKZ na rok 2025". Program realizowany przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Lublinie ma wspierać Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w nadzorze nad zabytkami podczas dużych inwestycji infrastrukturalnych współfinansowanych ze środków krajowych i unijnych.
Źródło: "Kurier Lubelski"
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!