I znów zmiana czasu... Czy "pół godziny" to propozycja, na którą wszyscy czekaliśmy?

Koniec marca 2026 roku, mija kolejna noc, podczas której ukradziono nam godzinę snu. Transport publiczny staje, systemy bankowe łapią czkawkę, a miliony Polaków próbują dojść do siebie przy trzeciej kawie. Brzmi znajomo? Mimo że od lat 80 proc. z nas mówi głośne "dość", wciąż tkwimy w rytuale, który ma ponad sto lat. Zmianie czasu.

I co? I nic. Mnóstwo ludzi psioczy, wiele argumentów za utrzymywaniem tego stanu rzeczy przeszło do historii, chociaż kilka zostało. Ale każdy boi się zmiany. Na dodatek kiedy przychodzi do wyboru: czas letni czy zimowy, Polska (i reszta Europy) dzieli się na dwa zwalczające się obozy.

Fundacja "Można Lepiej!" proponuje rozwiązanie, które brzmi jak salomonowy wyrok: spotkajmy się w połowie drogi. Brzmi to trochę jak scenariusz z filmu o naprawianiu świata, gdzie główny bohater znajduje "trzecią drogę", o której nikt wcześniej nie pomyślał. Temat zmiany czasu to taki polityczny i społeczny "Dzień Świstaka" – co pół roku wszyscy narzekamy, a potem zapominamy o sprawie, aż do kolejnego przestawiania zegarków.

Krzysztof Kwarciak, prezes Fundacji, złożył właśnie petycję do Sejmu i Senatu. Postulat? Ustawmy zegarki na stałe, odejmując 30 minut od czasu letniego. Dlaczego to miałoby zadziałać?

Argumenty są takie: zimą nie byłoby tak ciemno o poranku, jak przy czasie letnim, co jest zmorą rodziców wysyłających dzieci do szkół i ludzi idących wcześnie do pracy. Z kolei latem słońce nie zachodziłoby tak drastycznie wcześnie, jak przy czasie zimowym, co psułoby wiele wakacyjnych aktywności.

W 2018 roku Komisja Europejska przeprowadziła największe konsultacje w historii – 4,6 mln osób wzięło w nich udział, a 84 proc. chciało końca zmian czasu. Temat utknął jednak w Brukseli i Warszawie, bo nikt nie chce "zgasić światła" zwolennikom żadnej z opcji.

– Mówi się tylko o dwóch scenariuszach, a przecież świat zna strefy półgodzinne – argumentuje Kwarciak. Faktycznie, kraje takie jak Indie, Iran czy Afganistan nie trzymają się pełnych godzin. Pytanie tylko, czy Polska jest gotowa na bycie czasową wyspą w środku Europy? No chyba nie bardzo.

Pytasz, czy ta propozycja jest w porządku. Moim zdaniem: nie ma najmniejszego sensu. Owszem, w pewnym emocjonalnym ujęciu jest to jakaś forma kompromisu. No i te pół godziny byłoby łagodniejszą formą przejścia.

Ale de facto, zamiast coś uprościć, doczekalibyśmy się chaosu. Polska jest sercem strefy czasowej środkowoeuropejskiej (CET/CEST). Elementem pewnej osi, którą pewnie znacie z ustawiania zegarów. Warszawa - Skopje - Sarajewo.

Gdybyśmy jako jedyni wprowadzili "UTC +1:30", stalibyśmy się ewenementem. Każdy lot samolotu do Berlina, każde połączenie kolejowe z Pragą i każdy wideocall z Londynem wymagałby przeliczania tych nieszczęsnych 30 minut.

W praktyce (gdybyśmy wprowadzili czas kompromisowy), przekraczając granicę w Świecku czy Kołbaskowie, musielibyśmy przestawiać zegarki o 30 minut. Każdy lot samolotem, każde połączenie kolejowe i każda transakcja giełdowa z Berlinem czy Paryżem wymagałaby skomplikowanych przeliczeń.

Jedziemy dalej: większość systemów informatycznych, serwerów i giełd opiera się na pełnych przesunięciach godzinowych względem czasu UTC. Wprowadzenie "połówki" wymagałoby gigantycznych aktualizacji software'u w całym kraju.

Poza tym istnieje powód, dla którego większość świata trzyma się pełnych godzin – to po prostu ułatwia globalną współpracę. Indie mogą sobie na to pozwolić, bo są subkontynentem. Polska, będąc w strefie Schengen i na wspólnym rynku UE, miałaby z tym ogromny problem.

Propozycja jest więc ciekawa i może nawet logiczna z punktu widzenia zdrowia jednostki, ale skrajnie niepraktyczna w zglobalizowanym świecie. Jeśli jednak cała Unia Europejska zdecydowałaby się na taki krok jednocześnie – wtedy mielibyśmy rewolucję, która faktycznie godzi wszystkich. Samodzielny ruch Polski w tę stronę byłby niestety strzałem w stopę dla transportu i biznesu.