Chiny wciągnęły polską uczelnię na czarną listę. Wiemy, jaki może być powód

Politechnika Wrocławska została wpisana przez Ministerstwo Handlu Chin na listę 14 podmiotów z Unii Europejskiej objętych kontrolą eksportu. Decyzja pojawiła się po przyjęciu przez UE 21. pakietu sankcji przeciwko Rosji, który objął również przedsiębiorstwa z Chin i Hongkongu. Wśród polskich podmiotów na chińskiej liście znalazły się tylko dwa: Politechnika Wrocławska oraz spółka Vigo Photonics. Samo umieszczenie uczelni na liście oznacza ograniczenia w dostępie do chińskich technologii i materiałów podwójnego zastosowania. Pekin przekonuje, że działania nie są wymierzone w konkretne państwo.

Chińskie władze nie przedstawiły oficjalnego uzasadnienia wpisania uczelni na listę sankcyjną. W komunikacie podkreślono jedynie, że jest to odpowiedź na działania Unii Europejskiej. Rzecznik chińskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Lin Jian zaznaczył, że ograniczenia eksportowe wobec podmiotów z UE "nie są wymierzone w żadne konkretne państwo, lecz stanowią odpowiedź na błędne działania Wspólnoty".

Na możliwe przyczyny zwróciły uwagę dostępne rejestry opisane przez South China Morning Post. Wynika z nich, że Politechnika Wrocławska prowadzi badania związane z technologiami obronnymi. Uczestniczy też w projektach dotyczących wojskowych dronów oraz współpracuje z chińskimi uczelniami nad półprzewodnikami.

Wpisanie na listę Ministerstwa Handlu Chin oznacza zakaz eksportu do wskazanych podmiotów technologii i materiałów podwójnego zastosowania. Każde odstępstwo od tej zasady wymaga indywidualnej zgody chińskich władz. Dla uczelni prowadzącej zaawansowane badania może to oznaczać realne utrudnienia w realizacji części projektów.

Chodzi przede wszystkim o dostęp do materiałów eksperymentalnych, komponentów półprzewodnikowych, laserów, podłoży testowych oraz transfer próbek badawczych. Pojawia się również ryzyko, że część chińskich partnerów naukowych ograniczy lub zawiesi współpracę z Politechniką Wrocławską, obawiając się naruszenia nowych przepisów.

Pekin podkreśla, że jego działania są bezpośrednią odpowiedzią na 21. pakiet sankcji Unii Europejskiej przeciwko Rosji. W jego ramach restrykcjami objęto 14 przedsiębiorstw z Chin i Hongkongu, które według Brukseli miały dostarczać Rosji komponenty wykorzystywane przez przemysł zbrojeniowy. Chiny uznały te działania za niesprawiedliwe i odpowiedziały własnymi ograniczeniami.

Na chińskiej liście znalazły się nie tylko polskie podmioty. Objęto nią również niemiecki koncern Rheinmetall, czeską firmę Tatra Trucks, francuskie centrum badawcze III-V LAB oraz przedsiębiorstwa z Włoch, Litwy i Holandii. Napięcia między Chinami a Unią Europejską obejmują nie tylko handel. Teraz to sektor nauki, nowych technologii i badań, których znaczenie dla bezpieczeństwa państw stale rośnie.