Badanie skał.
Rada ministrów przyjęła "Krajowy program poszukiwań surowców krytycznych" Fot. TSViPhoto/Shutterstock

Transformacja energetyczna, sztuczna inteligencja i nowoczesne uzbrojenie wymagają pierwiastków, o które bije się cały świat. Polska rozpoczyna ośmioletni program geologiczny, by sprawdzić, czy pod naszą ziemią kryją się dotąd nieodkryte złoża.

REKLAMA

Nowoczesna gospodarka, zielona transformacja oraz rozwój sztucznej inteligencji wymagają stałego dostępu do metali i minerałów, o które na świecie trwa zacięty wyścig. Polska postanowiła sprawdzić, jakimi zasobami dysponuje. Rada Ministrów 2 września zatwierdziła "Krajowy program poszukiwań surowców krytycznych" o wartości blisko 185,7 mln zł.

Złoża w Polsce. Rząd rusza na poszukiwania

Inicjatywa wpisuje się w unijne rozporządzenie Critical Raw Materials Act, nakładające na państwa członkowskie obowiązek zbadania własnego potencjału geologicznego. Unia Europejska dąży do uniezależnienia się od dostaw z krajów trzecich, gdzie złoża są skoncentrowane, a ich wydobycie budzi kontrowersje społeczne i środowiskowe.

To nie jest tylko czcze spełnianie unijnych przepisów: złoże rud molibdenowo-wolframowo-miedziowych (Mo-W-Cu) zostało rozpoznane w toku wieloletnich prac i formalnie udokumentowane już w roku 1993 i Amerykanie mają je na oku.

Prace poszukiwawcze zrealizuje Państwowy Instytut Geologiczny (PGI) – Państwowy Instytut Badawczy. Nadzór nad programem pełnić będzie minister właściwy do spraw środowiska przy pomocy Głównego Geologa Kraju.

Priorytety geologiczne. Kiedy poznamy wyniki poszukiwań złóż?

Projekt potrwa aż osiem lat, a pierwsze efekty i ostateczne wnioski poznamy po 2033 roku. Badania ruszą jeszcze w tym roku. Ze względu na budowę geologiczną Polski, poszukiwania podzielono na trzy grupy priorytetowe:

  • Wysoki priorytet (grupa I): nowe źródła rud miedzi, platynowce, grafit, baryt, fluoryt, hel oraz surowce skaleniowe.
  • Średni priorytet (grupa II): rudy wolframu, tytanu, wanadu, arsen, bizmut, krzem metaliczny, fosforyt, stront oraz nowe złoża węgla koksowego.
  • Niski priorytet (grupa III): metale ziem rzadkich, gal, german, lit, hafn, bor, antymon i skand (ze względu na niskie prawdopodobieństwo ich występowania).
  • Jak poinformował PGI, w ramach programu przewidziano szereg zadań techniczno-analitycznych z zakresu badań geologicznych, w tym m.in. prace kartograficzne, badania geofizyczne, analizy geochemiczne czy prace wiertnicze. Program nie nakłada nowych obowiązków na przedsiębiorców ani obywateli.

    Polska dysponuje już bogatymi złożami miedzi na Dolnym Śląsku, jednak postęp technologiczny umożliwia dziś znacznie skuteczniejsze wykrywanie minerałów.

    Przyszłe odkrycia mogą stanowić impuls dla branży motoryzacyjnej (baterie do aut elektrycznych), medycznej oraz zbrojeniowej. Wyniki badań posłużą budowaniu niezależności surowcowej i gospodarczej na kolejne dekady.

    Źródło: PGI