Masz dzieci? Sprawdź, może należą ci się dwa dni urlopu jeszcze w tym roku

Jeszcze kilka dni i pożegnamy stary 2022 rok. Wraz z nim wielu osobom mogą przepaść dwa dni wolnego. Warto pamiętać, że rodzice dzieci do lat 14 mają prawo dodatkowego urlopu. Jeśli nie braliście wolnego "na dzieci", zróbcie to koniecznie, bo prawo przepada wraz z końcem roku i nie przechodzi na kolejny.

Ten dodatkowy urlop popularnie nazywany jest "opieką". Zapisana jest w artykule 188 Kodeksu pracy. Przysługuje ona na przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat i jest w pełni płatna.

"Opieka" przysługuje na dziecko, a nie na rodzica. Na początku każdego roku należy więc zadeklarować u pracodawcy, kto będzie z tego przywileju korzystał. Może być to mama, może być tata. Tzw. opieką można się też podzielić po równo.

Ten rodzaj wolnego jest wyjątkowy, bo nie trzeba od razu brać całego dnia wolnego. Opiekę można podzielić na godziny. Dosłownie – można ją wybierać po godzinie dziennie. Trzeba oczywiście pamiętać, że wolne to nie 24 godziny, ale 8. Łącznie do wybrania w trybie godzinowym mamy więc 16 godzin.

Ze względu na przepisy unijne od przyszłego roku liczba dni wolnych od pracy zostanie zwiększona, informuje "Business Insider". Z dłuższego urlopu skorzystają wszyscy pracownicy, ale liczba przysługujących im dodatkowych dni wolnych będzie zależeć od sytuacji osobistej.

Formalnie wymiar urlopu wypoczynkowego pozostanie taki sam, ale zatrudnieni otrzymają dwa dodatkowe okresy wolnego: urlop opiekuńczy oraz zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej.

Takie zmiany przewiduje rządowa nowelizacja "Kodeksu pracy", która wdraża dyrektywy unijne odnośnie do przejrzystych warunków pracy oraz godzenia obowiązków zawodowych i rodzinnych.

W przyszłym roku pracownicy nadal będą mogli skorzystać z 20 lub 26 dni urlopu wypoczynkowego (w zależności od stażu pracy). Wymiar ten inaczej ustala się w pierwszym kalendarzowym roku pracy (dni wolne zyskuje się z kolejnymi miesiącami). Nie zmienią się zasady udzielania takiego urlopu. 

Według projektu udzieli się go w celu zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia członkowi rodziny (rodzicom, dzieciom, małżonkowi) lub osobie, która mieszka z pracownikiem. Wniosek (papierowy lub elektroniczny) o udzielenie urlopu składa się najpóźniej na dzień przed jego rozpoczęciem.

W dokumencie należy podać imię i nazwisko osoby, która wymaga wsparcia albo opieki z poważnych względów medycznych, stopień pokrewieństwa z pracownikiem, jeśli dana osoba jest członkiem rodziny, adres osoby wymagającej opieki, jeśli nie jest członkiem rodziny i mieszka z wnioskującym o urlop oraz przyczynę, z której wynika konieczność zapewnienia osobistej pomocy przez pracownika.

"Poważne względy medyczne" nie są zbyt wymagającym warunkiem, o czym poinformował resort rodziny i polityki społecznej w uzasadnieniu do projektu nowelizacji "Kodeksu pracy".

We wniosku nie będą podawane szczegółowe informacje o stanie zdrowia osoby, której pracownik zapewnia pomoc.

W obecnej wersji projekt przewiduje, że urlop opiekuńczy potrwa 5 dni i będzie bezpłatny. Potwierdziła to Monika Smulewicz, partner w Grant Thornton, cytowana przez "Business Insider".

– Brak odpłatności może spowodować, że pracownicy nie będą powszechnie korzystać z tego uprawnienia, choć są grupy pracowników, które będą nim zainteresowane. Chodzi np. o zatrudnionych, którym zależy na formalnym usprawiedliwieniu planowanej absencji – mówi.

– Z nowego rozwiązania mogą też korzystać np. osoby w związkach nieformalnych, w tym jednopłciowych, które mieszkają razem. Pracownicy ci nie mają obecnie podstawy do skorzystania z wolnego na opiekę – dodaje ekspertka.

Maksymalny wymiar urlopu wynosi 35 dni. Mogą na niego liczyć osoby z dłuższym stażem pracy, którym przyznano prawo do m.in. urlopu opiekuńczego. Jeśli pracownikowi przysługuje 26 dni urlopu wypoczynkowego, to w połączeniu ich z urlopem opiekuńczym będzie miał 31 dni wolnych.

Kolejne dwa dni mogą pochodzić ze zwolnienia z pracy z powodu działania siły wyższej. Jest nią zdarzenie zewnętrzne, niemożliwe do przewidzenia, któremu nie można było zapobiec. Następna dwa otrzyma się z tytułu opieki nad dzieckiem do 14 r.ż.