Zbadali ryzyko kryzysów w polskich miastach. 2 metropolie najbardziej zagrożone

Analiza BGK obejmuje ocenę poziomu ryzyka w polskich miastach w czterech obszarach:

Eksperci wskazują, że najwyższe zagrożenie militarne dotyczy Warszawy i Gdańska.

Raport pokazuje, że w Polsce funkcjonuje 107 samorządów, które cechują się ponadprzeciętną odpornością na wszystkie cztery typy zagrożeń. Są to głównie mniejsze miejscowości, z których największym ośrodkiem jest Nowy Sącz. Łącznie w najbardziej odpornych gminach i miastach mieszka 15,7 mln osób, w tym 6,7 mln w 23 miastach na prawach powiatu oraz 3,7 mln w małych gminach wiejskich.

Z kolei 311 tys. mieszkańców żyje w 54 niewielkich samorządach, głównie w województwach lubelskim, podlaskim i warmińsko-mazurskim, w których poziom zagrożenia przewyższa średnią, a odporność na wszystkie cztery zagrożenia pozostaje poniżej przeciętnej.

Autorzy raportu podkreślają, że poziom narażenia samorządów zależy w dużym stopniu od czynników, na które lokalne społeczności nie mają wpływu, takich jak położenie geograficzne, ukształtowanie terenu czy demografia. Jako przykład wymieniono gminy położone w rejonie tzw. przesmyku suwalskiego, uznawanego za jeden z najbardziej wrażliwych punktów w Europie pod względem potencjalnych działań zbrojnych.

Odporność samorządów, według autorów raportu, oznacza, jak dobrze dana gmina lub miasto jest przygotowane na kryzysy, jak szybko potrafi reagować w trudnych sytuacjach i jak sprawnie może się odbudować po zdarzeniu.

Przy ocenie brano pod uwagę cztery rodzaje zagrożeń: klęski naturalne (np. powodzie, upały, susze), zdrowotne (epidemie), humanitarne (np. nagły napływ ludzi z innych krajów) oraz militarne (nie tylko wojna, ale też działania hybrydowe, ataki w internecie czy wojna informacyjna).

Każdemu samorządowi przypisano także poziom zagrożenia oraz indeksy ogólne, a wartości dla powiatów i województw obliczono na podstawie danych z gmin i miast, uwzględniając liczbę ludności.

W podziale regionalnym samorządy Mazowsza wykazują stosunkowo wysoką odporność. 66,6 proc. gmin i miast na prawach powiatu osiągnęło poziom przewyższający średnią dla wszystkich czterech wskaźników. W Warmii i Mazurach natomiast 77,6 proc. gmin i miast wykazuje odporność poniżej średniej, choć region ten nie należy do najbardziej zagrożonych w kraju.

Blisko 1,3 mln Polaków mieszka w samorządach zagrożonych we wszystkich kategoriach ryzyka, głównie w województwach lubelskim, podlaskim i mazowieckim. Z kolei w najmniej narażonych jednostkach mieszka około 3,9 mln osób, z przewagą mieszkańców Wielkopolski.

W kontekście zagrożeń militarnych Warszawa i Gdańsk wyróżniają się najwyższym poziomem ryzyka. Oba miasta leżą stosunkowo blisko granicy. Warszawę dzieli od Brześcia na Białorusi około 180 km, a Gdańsk od rosyjskiego Królewca około 130 km.

Dodatkowo oba miasta mają duże znaczenie gospodarcze i polityczne. W Gdańsku znajdują się port morski, rafineria i lotnisko, a w Warszawie lotnisko, kluczowe instytucje państwowe oraz strategiczne obiekty infrastrukturalne.