Taryfikator grzechów 2.0. W życie wchodzi cennik kościelnych przewinień dla księży

Jeśli komuś wydawało się, że za przewinienia w strukturach kościelnych grozi co najwyżej upomnienie, przeniesienie do innej parafii lub pokuta, to czas zrewidować te poglądy. Od 1 marca 2026 r. polski Kościół katolicki sięga po argument, który przemawia do wyobraźni najmocniej: pieniądze. Finansowe sankcje uderzą nie tylko w duchownych, ale i w świeckich pracowników, a kwoty przyprawiają o zawrót głowy.

Nowe zasady to bezpośrednie pokłosie potężnej reformy Kodeksu prawa kanonicznego, którą w grudniu 2021 r. zainicjował papież Franciszek. Watykan uznał, że same kary duchowe to za mało, przywracając do systemu prawnego twarde grzywny i widmo odcięcia od kościelnego wynagrodzenia. Teraz, po uzyskaniu zgody rzymskiej Dykasterii ds. Biskupów, polski Episkopat oficjalnie wdraża te przepisy nad Wisłą.

Biskupi nie bawili się w ustalanie sztywnych kwot, które szybko zjadłaby inflacja. Zamiast tego, w sprytny i bardzo nowoczesny sposób, powiązali system kar z polską gospodarką – a dokładnie z minimalnym miesięcznym wynagrodzeniem brutto.

Jak to wygląda w praktyce?

Biorąc pod uwagę obecne stawki (4806 zł brutto), oznacza to, że kościelna grzywna może wahać się od 2 403 zł do astronomicznych 96 120 zł. To jednak nie wszystko. Nowe regulacje pozwalają władzom kościelnym na nałożenie sankcji w postaci całkowitego lub częściowego pozbawienia wynagrodzenia kościelnego. Zadbano jednak o bezpiecznik zaczerpnięty wprost ze świeckiego prawa pracy – kara nie może pozbawić ukaranego środków do życia, czyli musi mu na koncie zostać kwota wolna od zajęcia komorniczego.

Nowy finansowy bicz nie dotyczy wyłącznie księży. Przepisy obejmą absolutnie wszystkich pełniących obowiązki w strukturach kościelnych – w tym osoby świeckie zatrudnione w parafiach (np. organistów, katechetów czy pracowników administracyjnych) oraz w innych kościelnych instytucjach.

Katalog przestępstw kanonicznych, za które można dostać finansowy cios, jest szeroki i łączy sferę duchową z twardym biznesem. Z jednej strony mowa o klasycznych przewinieniach, takich jak herezja, apostazja, aborcja, profanacja Najświętszego Sakramentu czy naruszenie tajemnicy spowiedzi.

Z drugiej strony – i tu robi się najciekawiej z perspektywy gospodarczej – kary polecą za przestępstwa "urzędnicze" i finansowe:

Gdzie trafią wyegzekwowane dziesiątki tysięcy złotych? Zgodnie z wydanym dekretem, organ wymierzający karę każdorazowo wskaże podmiot, na którego konto ukarany będzie musiał przelać zasądzoną kwotę. Pieniądze z grzywien mają być przeznaczane na "wskazane cele w ramach działalności Kościoła".

Przedstawiciele Episkopatu nie kryją, że nowe przepisy mają ostatecznie uporządkować dyscyplinę wewnętrzną i wprowadzić jasne, transparentne zasady. Jedno jest pewne: od 1 marca łamanie prawa w polskim Kościele przestaje być wyłącznie problemem sumienia. Staje się bardzo wymiernym problemem finansowym.