Zmiany klimatu robią z Pomorza Zachodniego nową Toskanię. Francuzi mogą zacząć się nas bać

Zmiany klimatyczne kojarzą nam się z katastrofą, ale zachodniopomorscy plantatorzy widzą w nich swoją życiową szansę. Cieplejsze lata i łagodne zimy sprawiły, że uprawa winorośli wokół Szczecina rozwija się dziś najszybciej w historii.

Trudno w to uwierzyć, ale Pomorze Zachodnie wyrasta na jednego z najciekawszych graczy na winiarskiej mapie Polski. Dzięki odpornym na mrozy hybrydom i zauważalnym zmianom temperatury, lokalni pasjonaci zamieniają swoje winnice w stabilny dochodowy biznes. Czy to czas, by zainwestować w polski północny biodynamizm?

Gdyby dwadzieścia lat temu ktoś powiedział francuskiemu lub włoskiemu kiperowi, że w 2026 roku jednym z najciekawiej rozwijających się regionów winiarskich w tej części Europy będzie polskie Pomorze Zachodnie, prawdopodobnie utopiłby ten żart w kieliszku dobrego Chianti. A jednak, rzeczywistość klimatyczna spłatała nam niesamowitego fikołka.

Na tarasach Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie trwa właśnie 6. Festiwal Wina Pomorza Zachodniego. 19 lokalnych winnic rozstawiło swoje stoiska, a tłumy mieszkańców degustują trunki, które jeszcze dekadę temu uznano by za egzotyczny eksperyment. Zmiany klimatyczne mają twarz globalnego zagrożenia, ale w tym jednym, konkretnym przypadku, napędzają biznes, o jakim na północy Polski nikt wcześniej nie śmiał marzyć. Co ciekawe, podobny renesans przeżywa też cała branża – polskie wina w Lidlu sprzedają się świetnie, a Polska staje się powoli krajem winnic. To już nie publicystyczny chwyt, lecz rzeczywistość rynkowa.

Tradycyjna mapa winiarska Europy powoli przestaje istnieć. Dotychczasowy "pas winiarski", gwarantujący idealny balans słońca i deszczu, nieubłaganie przesuwa się na północ. Podczas gdy winnice w Hiszpanii czy południowej Francji walczą z morderczymi falami upałów, które palą owoce i drastycznie podnoszą poziom alkoholu w gronach, Pomorze Zachodnie łapie wiatru w żagle.

Cieplejsze i dłuższe lata, łagodniejsze zimy oraz specyficzny mikroklimat napędzany bliskością Morza Bałtyckiego i Zalewu Szczecińskiego tworzą warunki, które plantatorzy określają krótko: idealne. Zresztą winorośl nie jest jedyną kulturą, która korzysta na ociepleniu – nawet polski imbir nadchodzi. To świetna odpowiedź na zmiany klimatu – naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu testują uprawę rośliny, która jeszcze niedawno była nie do pomyślenia w naszych warunkach.

– Sami zauważamy, że Pomorze Zachodnie staje się coraz lepszym miejscem do uprawy winorośli. Pogoda zmienia się cały czas i warunki są coraz lepsze dla wina tak naprawdę w naszym regionie – przyznaje wprost plantator Tomasz Osak.

Polscy winiarze z północy nie próbują na siłę udawać, że są Toskanią. Zamiast kapryśnych, tradycyjnych szczepów (takich jak Chardonnay czy Pinot Noir), postawili na tzw. hybrydy (odmiany PIWI). To szczepy powstałe z połączenia szlachetnej winorośli europejskiej z odmianami amerykańskimi lub azjatyckimi.

Dzięki temu, jak podkreśla Damian Orlik, przewodniczący Stowarzyszenia Winnice Pomorza Zachodniego, pasja płynnie zamienia się w przewidywalny i bezpieczny biznes. To zresztą scenariusz, który powtarza się w całym kraju. Najlepszy przykład? Historia, która pokazuje, że polski Solaris potrafi pokonać konkurentów z Włoch czy Grecji: założyli w Polsce winnicę, dziś ich wino wygrywa międzynarodowe konkursy.

Choć dzisiejszy boom winiarski wokół Szczecina wygląda na nowoczesny trend, w rzeczywistości jest to powrót do historycznej normalności. W średniowieczu winnice na Pomorzu były czymś absolutnie powszechnym – uprawiali je zakonnicy, a wino płynęło strumieniami na dworze Książąt Pomorskich. Późniejsze ochłodzenie klimatu (tzw. mała epoka lodowcowa) zmiotło tę kulturę z powierzchni ziemi na kilkaset lat. Dzisiejsze ocieplenie po prostu oddaje Szczecinowi to, co zabrała historia.

Zachodniopomorskie wino ma jedną, ogromną przewagę nad resztą Polski – bliskość morza i ogromnych zbiorników wodnych. Woda działa jak gigantyczny termostat. Jesienią oddaje ciepło, chroniąc winogrona przed wczesnymi mrozami i pozwalając im spokojnie dojrzewać na krzakach aż do października. To przekłada się na niezwykle elegancki profil smakowy. Lokalne białe wina wyróżniają się mineralnością i rześkością, której brakuje trunkom z przegrzanego południa Europy.

Festiwal Wina Pomorza Zachodniego to jasny dowód na to, że polskie winiarstwo wyszło z fazy ciekawostki dla hobbystów i stało się pełnoprawną gałęzią lokalnej gospodarki. Zmiany klimatyczne zmuszają nas do redefinicji tego, co lokalne. I choć globalne ocieplenie niesie za sobą mnóstwo zagrożeń, to akurat w kieliszku szczecińskiego wina możemy dostrzec jego najbardziej rześkie i zaskakujące oblicze.

Nie tylko zresztą rodzimi konsumenci to doceniają. Niemieckie media nie mogą się nachwalić polskich win. Niesamowite – "Die Welt" pisze wprost, że trunki z polskich winnic przeszły drogę "od zera do żywej, barwnej rzeczywistości".

Zachodniopomorskie wino to świetny produkt turystyczny. Region idealnie wykorzystuje modę na enoturystykę (turystykę winiarską), łącząc zwiedzanie winnic z wyjazdami nad morze. To biznes, który za 5-10 lat może stać się jedną z głównych wizytówek Pomorza Zachodniego. Warto śledzić, które konkretnie marki wybić się mogą najwyżej – w końcu polskie winnice są coraz mocniejsze. To dziś temat, który zaczyna interesować nie tylko koneserów, ale i zwykłych konsumentów szukających alternatywy dla francuskiego i włoskiego importu.

Źródło: Radio Szczecin