Chomikowanie urlopów kosztowało państwo 84 mln zł. Rekordzista rozbił bank, ta kwota poraża

Państwowe instytucje wypłaciły w 2025 roku ponad 84 mln zł za niewykorzystane urlopy. Z raportu NIK wynika, że pieniądze trafiły do około 4,1 tys. osób, a najwięcej zyskali funkcjonariusze służb mundurowych. Rekordzista otrzymał ponad 680 tys. zł.

Spośród 84,4 mln zł przeznaczonych na ekwiwalenty, 71,7 mln zł trafiło do żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy służb mundurowych. Środki te otrzymało około 2,2 tys. osób.

Średnia wypłata w tej grupie wyniosła 32,7 tys. zł. Dla porównania urzędnicy służby cywilnej otrzymywali przeciętnie 6,1 tys. zł, a pracownicy cywilni – 5,7 tys. zł.

Najwyższą średnią kwotę odnotowano jednak wśród sędziów i prokuratorów. Zaledwie 31 przedstawicieli tej grupy zawodowej otrzymało łącznie 1,75 mln zł, co oznacza średnio ponad 56 tys. zł na osobę.

Zdaniem kontrolerów NIK skala wypłat świadczy o problemach z zapewnieniem pracownikom możliwości regularnego korzystania z urlopów. Przyczyną mogą być braki kadrowe, niewłaściwa organizacja pracy oraz niewystarczające egzekwowanie obowiązku wykorzystania dni wolnych.

W służbach mundurowych kluczowe są przepisy – inaczej niż u pracowników na Kodeksie pracy. Funkcjonariusze mogą gromadzić niewykorzystane urlopy przez wiele lat – zwykłego pracownika obowiązują znacznie sztywniejsze terminy i warto wiedzieć, do kiedy trzeba wykorzystać zaległy urlop. Przy odejściu ze służby państwo zobowiązane jest wypłacić funkcjonariuszowi stosowny ekwiwalent.

Największe wydatki związane z zaległymi urlopami odnotowano w Komendzie Głównej Policji w Warszawie, gdzie na ten cel przeznaczono 12,1 mln zł.

To właśnie w Policji padły najwyższe rekordy. Trzech funkcjonariuszy otrzymało odpowiednio:

Ekwiwalenty przekraczające 200 tys. zł wypłacano również pracownikom Służby Ochrony Państwa oraz Ministerstwa Obrony Narodowej.

Kontrolerzy NIK wykryli także szereg uchybień w instytucjach państwowych. W Kancelarii Prezydenta RP dopuszczono do przedawnienia urlopu wypoczynkowego części pracowników. Przez to konieczna była wypłata ponad 334 tys. zł. Dodatkowe koszty powstały również dlatego, że jednego z odchodzących pracowników zwolniono z obowiązku świadczenia pracy zamiast skierować go na zaległy urlop.

Podobne nieprawidłowości stwierdzono w Kancelarii Sejmu oraz Ministerstwie Finansów. Z kolei w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Gorzowie Wielkopolskim jednemu z pracowników nie wypłacono należnego ekwiwalentu za trzy dni urlopu. Co istotne, od początku 2026 roku zasady rozliczania tego świadczenia precyzują zmiany w Kodeksie pracy.

Według dr. Marcina Wojewódki, radcy prawnego z kancelarii Wojewódka i Wspólnicy, jednym z czynników wpływających na odkładanie urlopów może być upowszechnienie pracy zdalnej, która w Polsce – w przeciwieństwie do trendu w zachodnich korporacjach – wciąż rośnie w siłę, o czym świadczą dane pokazujące, czy popularniejsza jest praca zdalna czy stacjonarna.

W rozmowie z Faktem zwraca uwagę, że możliwość wykonywania obowiązków z domu pozwala wielu osobom łączyć pracę z codziennymi sprawami, takimi jak wizyty u lekarza, odbiór dziecka z przedszkola czy załatwianie spraw domowych. Przez to pracownicy rzadziej korzystają z krótkich urlopów i zwolnień, a zaległy urlop narasta przez lata.

Najwyższa Izba Kontroli podkreśla, że urlop wypoczynkowy powinien być traktowany nie jako przywilej, lecz jako prawo i jednocześnie obowiązek pracownika. Zdaniem kontrolerów regularny wypoczynek przekłada się na większą efektywność, mniejszą liczbę błędów i rzadsze korzystanie ze zwolnień lekarskich.

Izba postuluje wprowadzenie zmian systemowych, które ograniczyłyby narastanie zaległych urlopów i związane z nimi wielomilionowe obciążenia dla budżetu państwa.

Źródło: Fakt