Koniec betonowej patelni na krakowskim Rynku? Jest decyzja, na którą czekały tysiące mieszkańców

To jedna z najważniejszych decyzji dla zadania wybranego w ramach Budżetu Obywatelskiego Miasta Krakowa. Projekt zakłada wprowadzenie większej ilości zieleni do ścisłego centrum miasta i stworzenie bardziej przyjaznej przestrzeni w sercu Krakowa.

Droga do uzyskania pozwolenia była jednak wyjątkowo wymagająca. Rynek Główny to miejsce o szczególnym znaczeniu historycznym i kulturowym, wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Każda zmiana w jego przestrzeni wymaga szczegółowych analiz, ostrożnego projektowania oraz uzgodnień z wieloma instytucjami.

Przygotowanie dokumentacji obejmowało m.in. badania geotechniczne i georadarowe, analizy warunków mikroklimatycznych oraz ocenę możliwości rozwoju systemów korzeniowych drzew w tak specyficznym środowisku. Projektanci musieli również uwzględnić istniejącą infrastrukturę znajdującą się pod płytą Rynku – w tym konieczność przełożenia części sieci oraz przebudowy kanalizacji deszczowej.

Pod powierzchnią Rynku znajduje się nie tylko rozbudowana infrastruktura techniczna, ale także cenne warstwy archeologiczne. Dlatego opracowanie rozwiązań wymagało pogodzenia współczesnych potrzeb miasta z ochroną historycznego dziedzictwa tego miejsca.

Projekt "Posadźmy drzewa na Rynku Głównym" jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedsięwzięć wybranych przez mieszkańców w ramach budżetu obywatelskiego. W głosowaniu w 2022 roku zdobył rekordowe poparcie, pokazując, że krakowianie oczekują większej obecności zieleni w reprezentacyjnej części miasta.

Rosnące znaczenie miejskiej zieleni widać też w stolicy, gdzie drzewo z gry Wiedźmin 3 zostało pomnikiem przyrody, radni ugięli się pod presją 50 tys. podpisów mieszkańców.

Od początku było jednak wiadomo, że realizacja nie będzie polegała wyłącznie na posadzeniu drzew. Konieczne było przygotowanie kompleksowej koncepcji, która pozwoli wprowadzić zieleń z zachowaniem zabytkowego charakteru Rynku, istniejących osi widokowych oraz ochrony znajdującego się pod ziemią dziedzictwa.

Zazielenienie serca miasta wpisuje się w szerszą zmianę, w ramach której Kraków wprowadza Strefę Czystego Transportu, stawiając na jakość życia i czystsze powietrze.

Latem Rynek Główny mocno się nagrzewa i w upalne dni trudno tam długo przebywać. To podręcznikowy przykład zjawiska, które publicyści opisali hasłem betonoza, jak wszyscy smażymy się na asfalcie, gdy w przestrzeni brakuje drzew. Dlatego sporo mieszkańców i turystów wybiera Planty, gdzie cień drzew daje większy komfort. Problem nagrzewających się centrów nie dotyczy zresztą tylko Krakowa – dane pokazują, że polskie miasta wpadają w pułapkę pogody, gdy fale upałów i nawalne deszcze uderzają w zabetonowaną infrastrukturę.

Uzyskanie pozwolenia na budowę oznacza rozpoczęcie kolejnego etapu przygotowań. Po zakończeniu odbioru dokumentacji projektowej miasto rozpocznie procedury związane z ogłoszeniem przetargu na wykonanie robót budowlanych. Publikacja postępowania planowana jest na III kwartał 2026 roku.

Po wyborze wykonawcy konieczne będzie uzyskanie kolejnych zgód związanych z prowadzeniem prac na płycie Rynku Głównego.