Polacy zbudują myśliwce sterowane przez AI. Wchodzimy w nową erę lotnictwa

Polska Grupa Zbrojeniowa, Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 oraz amerykańska firma Shield AI podpisały list intencyjny dotyczący współpracy przy produkcji i dostawach bezzałogowego myśliwca X-BAT. Porozumienie ma mieć też wpływ na jego utrzymanie w Polsce, transfer technologii, szkolenia i udział polskich firm w łańcuchu dostaw.

Jak się okazuje, X-BAT to nie jest po prostu duży dron z doczepionym uzbrojeniem. Shield AI przedstawia go jako bezzałogowy, wielozadaniowy myśliwiec uderzeniowy wykorzystujący sztuczną inteligencję. Maszyna ma mieć konstrukcję ograniczającą wykrywalność, a jej największym atutem jest możliwość startu i lądowania w pionie. Może operować z niewielkich terenów, dróg, a nawet okrętów. Brzmi genialnie.

X-BAT ma promień działania bojowego ok. 1000 mil morskich, czyli około 1850 km. W wewnętrznych komorach uzbrojenia, których rozmiary mają odpowiadać komorom F-35, może przenosić do 2000 funtów uzbrojenia, czyli około 900 kg. Maszyna będzie mogła wykonywać zadania razem z załogowymi myśliwcami albo działać samodzielnie.

Wiemy, że najważniejszym elementem tego projektu nie jest sama konstrukcja X-BAT, ale system Hivemind firmy Shield AI. Ten odpowiada za autonomiczne działanie maszyn. Technologia ma pozwalać bezzałogowcom na wykonywanie misji bez ciągłego sterowania przez człowieka. Shield AI rozwija Hivemind także dla innych swoich systemów, w tym V-BAT, którego wykorzystanie na Ukrainie pozwoliło sprawdzić go w warunkach prawdziwych działań wojennych.

Nasza Polska Grupa Zbrojeniowa chce uczestniczyć w budowie i rozwijaniu systemu, a nie tylko odebrać gotowy produkt z zagranicy. Współpraca ma obejmować produkcję, integrację systemów, serwis, remonty, szkolenia oraz rozwój technologii. Ważną rolę ma odegrać WZL-2 w Bydgoszczy, które od lat zajmują się obsługą polskich F-16 i C-130.

Okazuje się, że pomysł nie pojawił się nagle. Już w czerwcu premier Donald Tusk mówił o możliwości wspólnego rozwoju z Shield AI autonomicznego bojowego statku powietrznego, włącznie z jego produkcją w Polsce. Kilka dni później Agencja Uzbrojenia wybrała należący do Shield AI bezzałogowiec V-BAT dla Marynarki Wojennej RP. Teraz współpraca została przesunięta na znacznie wyższy poziom, bo dokument mówi już wprost o projektowaniu i produkcji X-BAT.

Tak w przyszłości rozstrzygnie się walka na niebie. Coraz większe znaczenie mogą mieć autonomiczne systemy działające obok klasycznych odrzutowców. X-BAT ma być zdolny do współpracy z załogowymi myśliwcami, rozpoznania, prowadzenia walki elektronicznej i wykonywania misji uderzeniowych. Na pokładzie ma znaleźć się m.in. radar oraz systemy rozpoznania, obserwacji i dozoru, zasilane instalacją elektryczną o mocy 80 kW. Jeśli końcowe umowy rzeczywiście doprowadzą do produkcji w Polsce, krajowy przemysł obronny dostanie dostęp do technologii, która będzie jednym z fundamentów przyszłego pola walki.