121 mln zł nie wróciło do kieszeni Polaków. Co stało się z pieniędzmi z kaucji?

O finanse systemu kaucyjnego zapytał poseł Kamil Bortniczuk. W interpelacji skierowanej do Ministerstwa Klimatu i Środowiska chciał się dowiedzieć, ile pieniędzy pozostaje z kaucji, których klienci nie odebrali, oraz na co operatorzy mogą je przeznaczać.

Z odpowiedzi wiceminister klimatu Anity Sowińskiej wynika, że w 2025 roku pobrano kaucje o łącznej wartości 121,826 mln zł. Konsumentom zwrócono 728,8 tys. zł. Ponad 121 mln zł nie wróciło więc do klientów w analizowanym okresie.

Resort zastrzega jednak, że tej kwoty nie można uznać za ostateczny zysk operatorów ani pieniądze bezpowrotnie stracone przez konsumentów. Część opakowań kupionych pod koniec roku mogła zostać oddana dopiero w kolejnych miesiącach.

Niezwrócone kaucje mają wspierać finansowanie systemu kaucyjnego. Chodzi między innymi o zbiórkę, transport i sortowanie opakowań. W praktyce to właśnie tam trafiają nieodebrane kaucje – wielki zastrzyk gotówki dla systemu ma pokrywać jego bieżące wydatki. Operatorzy nie mogą traktować tych środków jak pieniędzy, którymi swobodnie dysponują.

Nie wiadomo jednak jeszcze, ile kosztuje utrzymanie całego systemu i jaka kwota pozostanie po pokryciu wydatków. Ministerstwo przyznaje, że nie ma obecnie danych pozwalających ustalić całkowite koszty jego funkcjonowania. Pełniejszy obraz mają przynieść kolejne okresy sprawozdawcze.

Uczestnicy rynku już teraz szukają oszczędności. Biedronka upraszcza system kaucyjny, a drogie butelkomaty idą w kąt – sieć zastępuje je tańszymi rozwiązaniami.

Ministerstwo nie planuje przekazywania nadwyżek z niezwróconych kaucji do budżetu państwa ani przeznaczania ich na inne cele publiczne. Zgodnie ze stanowiskiem resortu środki mają pozostać w systemie i służyć jego dalszemu funkcjonowaniu oraz rozwojowi.

Pieniądze mogą finansować rozbudowę infrastruktury. Zapowiadana rewolucja w systemie kaucyjnym to m.in. zwrotomaty przy plażach i w miejscowościach turystycznych. Przed operatorami są też kolejne wyzwania, bo szykuje się zmiana w systemie kaucyjnym – wódka, piwo i inne napoje w szkle jednorazowym mają w przyszłości również trafić do kaucji.

Na razie nie wiadomo, jaka część z ponad 121 mln zł zostanie wykorzystana na pokrycie kosztów systemu. Podana kwota dotyczy niezwróconych kaucji z 2025 roku, a nie ostatecznego rozliczenia finansowego operatorów.

Finanse systemu pozostają też tematem politycznym. System kaucyjny Konfederacja chciałaby całkowicie zlikwidować – do Sejmu trafił już projekt ustawy uchylającej przepisy.