Od 1 stycznia 2027 roku przedsiębiorców czekają kolejne zmiany związane z systemem kaucyjnym. Rząd szykuje rozwiązanie, które może mocno wpłynąć na rynek napojów, a część firm będzie musiała na nowo przeliczyć koszty swojej działalności. Ich skutki mogą być odczuwalne również w sklepach. Czy konsumenci mają powody do obaw?
System kaucyjny w Polsce działa od 1 października 2025 roku. Nie wszyscy producenci i importerzy napojów uczestniczą w nim jednak na takich samych zasadach. Część firm nadal wprowadza na rynek opakowania bez kaucji, korzystając z okresów przejściowych. Od 2027 roku pozostawanie poza systemem będzie znacznie droższe. Wyjaśniamy, co zmieni się dla firm i czy konsumenci odczują to przy sklepowej kasie.
System kaucyjny w Polsce. Firmy poza nim zapłacą nawet 15 zł za kilogram
Część przedsiębiorstw wciąż sprzedaje napoje w opakowaniach nieobjętych kaucją. Dotyczy to m.in. hurtowych dostaw wody do zakładów pracy i instytucji. Przepisy przejściowe pozwalają producentom, importerom i właścicielom marek własnych działać poza systemem, ale wiąże się to z opłatą produktową.
W 2026 roku stawka dla firm pozostających poza systemem kaucyjnym wynosi 3 zł za kilogram opakowań. Od 1 stycznia 2027 roku wzrośnie pięciokrotnie, do 15 zł. Inaczej będzie w przypadku przedsiębiorstw, które przystąpiły do systemu, ale nie osiągnęły wymaganego poziomu zbiórki. Dla nich podstawowa stawka wzrośnie z 1 do 5 zł za kilogram, a opłata jest dzielona po połowie między producenta a operatora.
15 zł za kilogram butelek i puszek. Tak zmienią się koszty producentów
Wysokość opłaty zależy od masy opakowań wprowadzonych na rynek i poziomu ich zbiórki. W 2026 roku wymagany cel wynosi 77 proc. Przedsiębiorca musi wykazać zebranie opakowań o masie odpowiadającej co najmniej 77 proc. masy opakowań wprowadzonych przez niego na rynek. Jeśli nie osiągnie tego poziomu, zapłaci za brakującą masę.
Skalę zmiany pokazuje przykład producenta, który wprowadza rocznie 100 tys. butelek PET ważących po 25 g. Łącznie daje to 2500 kg opakowań, a przy poziomie zbiórki 77 proc. firma powinna wykazać zebranie 1925 kg. Jeśli działa poza systemem, przy obecnej stawce zapłaci 5775 zł. Od 2027 roku opłata wyniesie już 28 875 zł.
Zobacz także
Kaucja za butelki i puszki nie wzrośnie. To dwie różne opłaty
Podwyżka opłaty produktowej nie zmienia nic dla klientów. Opłata produktowa obciąża przedsiębiorców, a kaucja jest pobierana od konsumenta przy zakupie napoju w opakowaniu objętym systemem. Pieniądze można odzyskać po oddaniu pustej butelki lub puszki. W przypadku jednorazowych butelek plastikowych do 3 litrów i metalowych puszek do 1 litra kaucja wynosi 50 groszy. Od 2027 roku nie wzrośnie automatycznie do 2,50 zł.
Różnicę między tymi mechanizmami wyjaśniała Anna Kamińska, dyrektor w Kaucja.pl, w rozmowie z Portalem Samorządowym.
– Kaucja jest neutralna. Producent przekazuje ją operatorowi, ale odzyskuje od klienta w momencie sprzedaży. Opłata producencka służy natomiast pokryciu kosztów funkcjonowania systemu kaucyjnego. Zgodnie z ustawą obowiązek jej ponoszenia spoczywa na podmiotach wprowadzających napoje na rynek - podkreśla.
Wyższe koszty mogą wpływać na kalkulacje przedsiębiorstw, ale sama zmiana stawek nie oznacza automatycznej podwyżki cen napojów. Jej celem jest zwiększenie udziału firm w systemie i poprawa poziomu zbiórki opakowań.
Czy system kaucyjny powinien obejmować wszystkich producentów napojów bez wyjątku?
... odpowiedzi
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!