Święty mały przedsiębiorca i zły fiskus. Nienawidzę tej dwulicowej moralności Polaków

Słynna sprawa Krzysztofa Stanowskiego i gdańskiej pizzerii Sabroso otworzyła puszkę Pandory pełną narodowych kompleksów. "Trzeba kombinować", "władza uciska" – krzyczą internauci. Skończmy z głęboką moralną dwulicowością społeczeństwa, które chce mieć darmowe drogi, ale za paliwo wolałoby płacić bez VAT-u.

Żyjemy w przedziwnym kraju. W kraju, w którym niemal każdy obywatel marzy o gładkich jak stół asfaltowych drogach, świetnie wyposażonych szpitalach, nowoczesnych szkołach dla dzieci i sprawnych służbach ratunkowych. Ale w tym samym kraju, dokładnie ten sam obywatel, uważa urzędnika skarbowego za personalnego wroga, okupanta i bezdusznego poborcę, którego należy przy każdej możliwej okazji oszukać, a w razie wpadki – publicznie zlinczować.

Ostatnie tygodnie w polskiej przestrzeni publicznej to był prawdziwy festiwal podatkowego syndromu sztokholmskiego. Wszystko zaczęło się od gdańskiego restauratora, który dostał 2,5 tysiąca złotych mandatu za to, że pizzę z krewetkami nabił na 8 zamiast 23 proc. VAT.

Opisaliśmy to dokładnie – tajniacy fiskusa zamówili pizzę, wyciągnęli legitymacje po pierwszym kęsie krewetki. Właściciel lokalu natychmiast zrobił z siebie medialną ofiarę, a internetowy trybun ludowy Krzysztof Stanowski odpalił w swoim programie obrzydliwy, plugawy monolog, wzywając do rozebrania urzędniczki do naga i przywiązania jej do słupa na rynku.

Gdy na INNPoland.pl opublikowaliśmy tekst jednoznacznie potępiający te rynsztokowe, średniowieczne popisy – pręgierz, słup i "obrzydliwe babsko", prokurator zajmie się słowami Stanowskiego – w komentarzach wylało się szambo. "Urzędasy złe!", "Podatki to kradzież!", "W tym kraju trzeba kombinować, bo władza uciska człowieka!".

Ręce opadają. Przyjrzyjmy się tej waszej "ofierze ucisku".

Restaurator twierdzi, że popełnił błąd, że nie wiedział. Nie mam powodu, by mu nie wierzyć. Tylko, na litość boską, przepis o 23-procentowej stawce VAT na dania z owocami morza nie powstał wczoraj. On obowiązuje w Polsce od kilku lat! Wiem o nim ja, wie o nim zapewne sporo z was, mimo że żadnej gastronomii nie prowadzimy.

Jak to jest możliwe, że człowiek, który bierze się za prowadzenie biznesu, serwuje ludziom jedzenie i obraca tysiącami złotych, nie ma pojęcia o absolutnie fundamentalnym przepisie we własnej branży? Gdzie była jego księgowa? Czym ona się zajmowała przez te wszystkie lata?

Jeśli otwierasz pizzerię z krewetkami w menu i nie potrafisz poprawnie skonfigurować kasy fiskalnej, to nie jesteś "ofiarą bezdusznego systemu". Jesteś po prostu ignorantem, który został złapany na rażącym niedopełnieniu obowiązków.

A mandat na właściciela Sabroso nie był żadnym aktem złośliwości pojedynczej urzędniczki – dziesiątki tysięcy prowokacji to rutyna pracy KAS, skarbówka przeprowadza anonimowe kontrole rok w rok. Ale w Polsce łatwiej jest rozdmuchać sprawę w social mediach, zapłakać nad swoim losem i czekać, aż internetowa tłuszcza z widłami w dłoniach ruszy do obrony "uciśnionego przedsiębiorcy".

Ta ślepota i solidarność z oszustami idzie zresztą znacznie dalej. Ostatnio na X (dawnym Twitterze) furorę robiła opowieść o właścicielu sali weselnej. Nawet nie chce mi się wnikać, czy jest prawdziwa, ale nie o to chodzi. Ponoć skarbówka weszła na pełnej petardzie: przesłuchała parę młodą, przeanalizowała wielkość porcji, gramaturę i dowaliła przedsiębiorcy potężny mandat, bo okazało się, że bezczelnie orżnął państwo (czyli nas wszystkich) na podatkach.

Moja pierwsza, całkowicie naturalna myśl? Rżnął, to go dopadli. Bardzo dobrze. Prawo to prawo.

Ale co dzieje się w komentarzach pod tym wpisem? Oczywiście gigantyczna burza i festiwal współczucia dla kombinatora. Internauci prześcigają się w piętnowaniu skarbówki, jakby urzędnicy dopuścili się zbrodni przeciwko ludzkości. Nikogo nie obchodzi, że facet prawdopodobnie ukrywał dochody, nie rejestrował obrotów i zwyczajnie kradł. Bo zaniżanie podatków to w polskim mniemaniu nie jest kradzież – to "zaradność".

Nienawidzę tej obrzydliwej, dwulicowej moralności, którą jako naród opanowaliśmy do perfekcji. Gdy w mediach pojawia się informacja, że wielki, międzynarodowy koncern technologiczny czy paliwowy optymalizuje podatki i wyprowadza zyski za granicę, Polacy dostają białej gorączki. Krzyczymy o złodziejstwie, o niszczeniu państwa, domagamy się kar i bojkotów. Gdy słyszymy o mafiach VAT-owskich, które wyłudzały miliony, żądamy dla nich wieloletnich wyroków więzienia. Widać to zresztą za każdym razem, gdy danina przegrywa z cwaniactwem – choćby wtedy, gdy akcyzowa łata przegrywa z szarą strefą.

Ale gdy ten sam numer wywija mały, lokalny przedsiębiorca – gdy właściciel sali weselnej chowa gotówkę do kieszeni bez faktury, a właściciel pizzerii zaniża VAT na potęgę – nagle następuje zbiorowy reset moralny. Wtedy to już nie jest "mafia". Wtedy to jest "biedny, polski biznesmen, który walczy o przetrwanie z krwiożerczym fiskusem". I choć sam nieraz przyznaję, że polski system podatkowy to patologia, to nie zmienia jednej, elementarnej zasady.

Zrozumcie to wreszcie: państwo musi ściągać podatki, bo taka jest jego podstawowa, elementarna rola. Bez sprawnie działającej Krajowej Administracji Skarbowej w tym kraju nie działałoby absolutnie nic. Nie byłoby pensji dla nauczycieli, nie byłoby radiowozów na ulicach, nie byłoby dróg, po których ci rzekomo uciśnieni przedsiębiorcy dowożą swoje towary.

Ktoś te podatki musi płacić. I jeśli jeden pan z pizzerią albo drugi z domem weselnym ich nie zapłacą, to państwo i tak te pieniądze ściągnie – tylko w wyższych daninach od uczciwych obywateli, którzy nie kombinują. Ba, oni są najgroźniejszymi wrogami normalnych, uczciwie płacących podatki przedsiębiorców!

Nawet Ala Capone – potężnego, bezwzględnego gangstera, mordercę i szefa mafii z Chicago – amerykańscy śledczy posadzili za kratami właśnie za podatki. Dlaczego? Bo to było najłatwiej i najbardziej bezspornie udowodnić. Tam nikt nie płakał nad jego losem i nie krzyczał, że "fiskus niszczy przedsiębiorczość". W Ameryce zrozumiano, że niszczenie bazy podatkowej to niszczenie fundamentów państwa.

Czas, żebyśmy w 2026 roku wreszcie dorośli i zrozumieli to samo w Polsce. Przestańcie bronić cwaniaków i ignorantów. Przestańcie urządzać polowania na urzędników, którzy po prostu egzekwują obowiązujące reguły gry. Jeśli ktoś łamie prawo, gra nieuczciwie i podbija swoją marżę kosztem nas wszystkich, to mandat mu się po prostu należy. I zamiast współczucia, powinien spotkać się z totalnym, społecznym potępieniem. Dość tej podatkowej hipokryzji.