Maksymalna temperatura w pracy od 2027 roku. Koniec z harówką w upale

Aktualnie polskie przepisy nie określają maksymalnej temperatury, w której można wykonywać obowiązki służbowe. Projekt nowelizacji rozporządzenia dotyczącego bezpieczeństwa i higieny pracy zakłada, że zmieni się to od 1 stycznia 2027 roku.

Za przygotowanie nowych regulacji odpowiada Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort wskazuje, że zmiany są odpowiedzią na coraz częstsze i bardziej intensywne fale upałów oraz związane z nimi zagrożenia dla zdrowia pracowników.

Już teraz firmy muszą zapewniać pracownikom napoje, jeśli temperatura w pomieszczeniach przekroczy 28°C, a podczas pracy na otwartej przestrzeni 25°C.

Pracodawcy mogą również wprowadzać rozwiązania ułatwiające pracę podczas wysokich temperatur, takie jak dodatkowe przerwy, skrócony czas pracy czy wcześniej zakończyć dzień. Nie są to jednak obowiązki wynikające z przepisów, lecz decyzje podejmowane indywidualnie przez pracodawców.

Obecne przepisy pozwalają pracownikowi odmówić wykonywania obowiązków, jeśli warunki pracy stanowią zagrożenie dla zdrowia lub życia. Nie traci przy tym prawa do pensji. Zasada ta nie dotyczy jednak osób odpowiedzialnych za ratowanie życia lub mienia. O tym, kiedy praca w upały daje realne prawo do przerwania obowiązków, decyduje bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia, a nie samo subiektywne poczucie gorąca.

Najważniejszą zmianą będzie wprowadzenie konkretnych limitów temperatur. Zgodnie z projektem, praca nie będzie mogła być wykonywana:

Po przekroczeniu tych wartości pracodawca będzie zobowiązany do czasowego wstrzymania pracy, a zatrudnieni otrzymają pełne wynagrodzenie za okres przestoju.

To oznacza, że pracodawcy nie będą mogli czekać, aż temperatura stanie się niebezpieczna. Wcześniej będą musieli zadbać o rozwiązania, które ograniczą skutki upałów i poprawią warunki pracy.

Po przekroczeniu 28°C podczas lekkich prac wykonywanych w pomieszczeniach oraz 25°C przy pracach ciężkich w budynkach i wszystkich pracach na zewnątrz pracodawca będzie musiał zastosować rozwiązania poprawiające warunki pracy. Mogą to być m.in. klimatyzacja, wentylacja, urządzenia chłodzące albo zmiany organizacyjne, takie jak przesunięcie godzin pracy czy dodatkowe przerwy.

Wysokie temperatury to nie tylko kwestia komfortu – przegrzanie organizmu grozi odwodnieniem, omdleniem, a w skrajnych przypadkach udarem cieplnym. Ryzyko nie kończy się przy bramie zakładu pracy: udar cieplny u dziecka potrafi rozwinąć się równie szybko, co u dorosłego pracownika na hali czy budowie.

Nowe limity BHP wpisują się też w szerszy pakiet zmian przygotowywanych przez resort pracy. W tym samym czasie wchodzą m.in. wyższe odszkodowania za mobbing oraz zapowiadany przez ministerstwo koniec darmowych staży w Polsce, które razem mają porządkować zasady na rynku pracy.

Przypomnijmy, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zwróciła się do Państwowej Inspekcji Pracy o zintensyfikowanie kontroli w czasie upałów. Inspektorzy mają sprawdzać, czy pracodawcy zapewniają pracownikom odpowiednie warunki pracy podczas wysokich temperatur.

Wówczas Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej ostrzegał, że temperatura przekroczy 30°C, a w weekend i na początku tego tygodnia słupki rtęci na zachodzie i w centrum kraju mogą dobić nawet do 40–41°C. Ochłodzenie przyjdzie dopiero w czwartek.

Inspektorzy PIP mają wziąć pod lupę przede wszystkim firmy zatrudniające ludzi pod gołym niebem. W takich miejscach szef ma obowiązek stworzyć pracownikom zacienione punkty do odpoczynku – mogą to być wiaty, zadaszenia lub inne osłony, które skutecznie chronią przed palącym słońcem i żarem.

Odwiedzą również biura, hale produkcyjne i magazyny. Sprawdzą czy pomieszczenia są odpowiednio zabezpieczone przed nagrzewaniem, np. poprzez rolety, żaluzje lub inne osłony ograniczające nasłonecznienie.