Atomowy poker Tuska. Licytuje atomem, ale przyszłość widzi w słońcu i wietrze

Napięcie w polskim sektorze energetycznym sięgnęło zenitu. Premier Donald Tusk podczas sobotniej wizyty w Wielkopolsce odkrył karty w sprawie budowy drugiej polskiej elektrowni jądrowej. Na placu boju zostały już tylko dwie potężne lokalizacje, a ostateczny werdykt ekspertów zadecyduje o miliardach złotych i przyszłości całego regionu.

Rząd zaktualizował program polskiej energetyki jądrowej i postawił sprawę na ostrzu noża. Zarówno Konin, jak i Bełchatów mają identyczne szanse na ugoszczenie drugiego polskiego reaktora. Donald Tusk zamiast politycznych układów zapowiada bezwzględne, przezroczyste ekspertyzy geologiczne.

Na placu boju zostały już tylko dwie wielkie, porównywalne lokalizacje: Konin oraz Bełchatów. Oba regiony, silnie zakorzenione w tradycyjnej energetyce konwencjonalnej, mają identyczne atuty geograficzne i geologiczne, by przyjąć atomowy rdzeń. Nie jest to nowe starcie – już wcześniej opisywaliśmy, jak Konin i Bełchatów rywalizują o atom, a obie lokacje mają być idealne. Gra toczy się o gigantyczną stawkę, ale premier zapowiada koniec z politycznymi układami pod stołem.

Harmonogram przedstawiony przez Ministerstwo Energii jest bezwzględny i precyzyjny. Wybór partnera technologicznego dla drugiej elektrowni ma nastąpić już w 2027 roku, oficjalne wskazanie lokalizacji w 2028, budowa ruszy w 2032, a pierwszy blok zacznie pompować prąd do sieci w 2040 roku. Cały ten plan poznaliśmy, gdy ruszyła wielka bitwa o drugą polską atomówkę, a Ministerstwo Energii zaprezentowało zaktualizowany harmonogram PPEJ. Przypomnijmy, że pierwsza elektrownia w pomorskim Choczewie, budowana przez Amerykanów z Westinghouse i Bechtel, ma ruszyć już w 2036 roku.

"Zarówno Bełchatów, jak i Konin to dwie dobre lokalizacje pod względem geograficznym, geologicznym oraz procesu odchodzenia od węgla. Obie są naprawdę porównywalne. Nie jest jednak moją rolą wydawanie ostatecznego werdyktu. Decyzja nie będzie miała charakteru politycznego – o wyborze zdecydują wyłącznie transparentne, obiektywne kryteria techniczne i geologiczne przeprowadzone przez niezależnych ekspertów" – zadeklarował stanowczo Donald Tusk.

Sytuacja jest gorąca, zwłaszcza w regionie konińskim. Sztab "Atom w Koninie" od roku lobbuje za tą lokalizacją, a presja społeczna rośnie. Kopalnia węgla brunatnego ZE PAK jest właśnie wygaszana, odkrywka "Tomisławice" zakończyła wydobycie, a redukcja zatrudnienia do końca roku dotknie około 700 osób. Dla Konina atom to być albo nie być, o czym pisaliśmy już przy okazji dyskusji o tym, gdzie stanie elektrownia atomowa – argumentem jest tu doskonała infrastruktura energetyczna, zgoda społeczna i zasoby ludzkie regionu.

Gdy atomowe emocje sięgnęły zenitu, Donald Tusk wykonał sprytny, pragmatyczny zwrot w stronę teraźniejszości. Miejscem sobotniej konferencji prasowej nie bez powodu był kompleks Kleczew Solar & Wind – jedna z największych instalacji hybrydowych w Europie Środkowo-Wschodniej i perła w portfelu Energi z Grupy Orlen. Licząca 445 tysięcy paneli farma o mocy 270 MW, wybudowana na zrekultywowanych terenach pokopalnianych, zasila aż 100 tysięcy gospodarstw domowych.

Dla premiera Kleczew to namacalny dowód na to, że transformacja dzieje się tu i teraz, a argumenty za czystą energią nie mają nic wspólnego z ekologiczną ideologią. To czysty zysk.

"Najzwyczajniej w świecie ten typ energetyki to nie tylko ochrona klimatu, ale także w wielu przypadkach najtańsza energia. Za OZE przemawiają argumenty całkowicie racjonalne" – przekonywał premier.

Szef rządu podbił stawkę, zapowiadając, że już w przyszłym tygodniu poznamy miejsce, z którego po raz pierwszy w historii Polski popłynie prąd z morskich farm wiatrowych na Bałtyku. Nic dziwnego, skoro Polska produkuje już połowę energii z OZE, a farmy wiatrowe na Bałtyku rosną jak na drożdżach – pierwszy prąd z offshore ma popłynąć jeszcze w tym roku.

Obecny na konferencji minister energii Miłosz Motyka bezlitośnie skrytykował podejście poprzedników, przypominając miliard złotych utopiony w bloki węglowe w Ostrołęce. Nowy rząd stawia na potężne uderzenie finansowe w infrastrukturę.

Do 2030 roku państwo wpompuje aż 100 miliardów złotych w modernizację sieci dystrybucyjnych i przesyłowych, bez których rozwój OZE i atomu byłby niemożliwy. To konieczność, bo jak tłumaczyliśmy przy okazji analizy o tym, jak 67 mld zł na energetykę zmieni Polskę, polskie kable i transformatory pamiętają jeszcze głęboki PRL i nie wytrzymują naporu nowych źródeł. Kluczowym elementem ma być budowa krajowego hubu magazynów energii, w którym udział polskich firm ma wynosić od 60 do nawet 90 procent.

Polska energetyka wchodzi w fazę przyspieszenia. Donald Tusk pokazał, że potrafi trzymać rynek w napięciu atomowymi planami na 2040 rok, jednocześnie twardo stając na ziemi i pompując miliardy w tani, zielony prąd, który płynie z paneli w Kleczewie już dzisiaj.