Schrony, cyberobrona i dual-use z KPO. Polska uruchamia jeden z największych funduszy

Jak przekazano w komunikacie, z finansowania mogą już korzystać jednostki samorządu terytorialnego oraz firmy, które realizują projekty wzmacniające bezpieczeństwo i infrastrukturę krytyczną. Wsparcie obejmuje m.in. inwestycje w systemy podwójnego zastosowania, cyberbezpieczeństwo, utrzymanie ciągłości usług publicznych oraz rozwój potencjału przemysłu w tym sektora obronnego.

Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności jest finansowany ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, a jego wartość sięga to 23 mld zł. To kolejny strumień pieniędzy z tego programu – wcześniej pieniądze z KPO trafiły na wieś, m.in. na inwestycje wodno-ściekowe w gminach, a teraz analogiczny mechanizm ma budować odporność państwa na zagrożenia militarne i hybrydowe.

Andrzej Domański minister finansów i gospodarki przekazał, że środki mają jednocześnie wzmacniać bezpieczeństwo państwa oraz pobudzać inwestycje w gospodarce. Wskazał również, że efektem programu ma być rozwój nowoczesnej infrastruktury, technologii oraz zwiększenie odporności polskich firm.

Prezes BGK Mirosław Czekaj zwrócił uwagę, że inwestycje realizowane w ramach funduszu mają przełożyć się nie tylko na poprawę bezpieczeństwa, ale także na wzrost konkurencyjności gospodarki w dłuższej perspektywie.

W pierwszym etapie uruchomiono część pożyczkową programu, obsługiwaną przez BGK. Nabory skierowane są do trzech grup: sektora komunalnego, kolejowego oraz przedsiębiorstw spoza tych obszarów. Wnioski mają być składane poprzez regionalne oddziały banku, a szczegółowa dokumentacja dostępna jest na jego stronie internetowej.

Fundusz składa się z dwóch części: pożyczkowej, która stanowi około 70 proc. środków, oraz kapitałowej, odpowiadającej za pozostałe 30 proc. Na część pożyczkową przeznaczono około 16 mld zł. Z tej kwoty ponad 11 mld zł trafi do samorządów. Finansowanie będzie udzielane na preferencyjnych warunkach z zerowym oprocentowaniem, okresem spłaty sięgającym nawet 20 lat oraz możliwością częściowego umorzenia.

Część kapitałowa jest realizowana przez spółkę celową Chrobry S.A., która dysponuje ok. 7 mld zł. Środki te mają wspierać obejmowanie udziałów w spółkach o wysokim potencjale rozwojowym.

Spółka będzie inwestować w startupy, w firmy technologiczne, oraz większe podmioty oraz projekty infrastrukturalne. Inwestycje mają mieć charakter długoterminowy, przy zachowaniu rynkowych zasad i jasno określonej strategii wyjścia.

W części pożyczkowej przewidziano trzy główne obszary finansowania. Największa część, czyli ponad 11 mld zł, trafi do sektora komunalnego. Środki te zostaną przeznaczone m.in. na budowę i modernizację obiektów ochrony ludności, rozwój systemów ostrzegania, inwestycje w infrastrukturę transportową o znaczeniu obronnym, projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa oraz modernizację taboru.

Wciąż aktualne pozostaje przy tym pytanie, gdzie są schrony w Polsce i ilu mieszkańców realnie znajdzie w nich schronienie – to jedno z wyzwań, które fundusz ma pomóc rozwiązać.

Sektor kolejowy otrzyma ok. 2 mld zł na modernizację infrastruktury i taboru w standardzie umożliwiającym mobilność wojskową oraz projekty związane z cyberbezpieczeństwem.

Z kolei przedsiębiorstwa będą mogły skorzystać z puli ok. 2,5 mld zł, przeznaczonej m.in. na zapewnienie ciągłości dostaw energii i usług krytycznych, ochronę infrastruktury, cyberbezpieczeństwo oraz rozwój produkcji sprzętu o znaczeniu obronnym i dual-use.

Bezpieczeństwo energetyczne staje się przy tym coraz bardziej strategiczne – rząd wskazał niedawno tysiące nowych lokalizacji pod elektrownie w Polsce, które mają wzmacniać odporność systemu.

Cyberbezpieczeństwo to jeden z filarów całego programu. Warto przypomnieć, że Polska wyda 5 mld na cyberbezpieczeństwo w 2026 roku – to największa tego typu inwestycja w historii kraju, wymierzona przede wszystkim w ochronę infrastruktury krytycznej i administracji samorządowej przed rosnącą falą cyberataków.