Te osoby mogą przejść wcześniej na emeryturę. ZUS stawia konkretne warunki

Osoby urodzone w latach 1949–1968 wciąż mogą skorzystać z przepisów umożliwiających wcześniejsze przejście na emeryturę. Warunkiem jest jednak spełnienie wymogów dotyczących stażu pracy i zatrudnienia w szczególnych warunkach przed końcem 2008 roku.

Warunki skorzystania z tego rozwiązania są jednak rygorystyczne. Jak podaje serwis money.pl, nie obejmuje ono wszystkich osób urodzonych w latach 1949–1968, lecz wyłącznie tych, które przyszły na świat między 1 stycznia 1949 r. a 1 stycznia 1969 r. i wykonywały pracę zaliczaną do wykonywanej w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Te same roczniki wracają zresztą w debacie emerytalnej przy innej okazji. Naukowcy opisali lukę w systemie emerytalnym, dzięki której część kobiet z subkontem w ZUS może przeliczyć świadczenie dwukrotnie.

Chodzi m.in. o prace pod ziemią, na wysokości, w zamkniętych zbiornikach czy przy niektórych robotach budowlanych wymagających dużej sprawności psychofizycznej.

Warto odróżnić ten mechanizm od systemów resortowych. Planowane zmiany w emeryturach służb mundurowych opierają się na zupełnie innych zasadach niż przepisy powszechne, o których mowa w tym tekście.

Samo wykonywanie pracy w szczególnych warunkach nie daje jeszcze prawa do wcześniejszej emerytury. Konieczne jest również osiągnięcie wymaganego wieku emerytalnego – niższego od powszechnego i uzależnionego od rodzaju wykonywanej pracy oraz płci – a także odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego. Kobiety muszą wykazać co najmniej 20 lat takiego stażu, natomiast mężczyźni minimum 25 lat.

To właśnie wokół sposobu liczenia tych okresów toczy się dziś najwięcej sporów. Autorzy jednej z petycji kierowanych do Sejmu postulują np., by wzorem Austrii pojawiły się 4 lata doliczane do stażu pracy dla matek, które łączyły etat z wychowywaniem dzieci.

Nie należy też mylić tego rozwiązania z projektowaną reformą. Emerytury stażowe mają odchodzić od kryterium wieku na rzecz samej liczby przepracowanych lat i dotyczyć znacznie szerszej grupy zatrudnionych.

Kluczowe jest spełnienie wszystkich wymaganych warunków do 31 grudnia 2008 roku. Do tego dnia zainteresowany musiał osiągnąć wymagany staż ogólny oraz staż pracy w szczególnych warunkach. Z kolei wniosek o przyznanie świadczenia należy złożyć najpóźniej na dzień przed ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego, czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn.

Decyzja o wcześniejszym odejściu z rynku pracy ma też konsekwencje finansowe: dorabianie do emerytury przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego wciąż podlega sztywnym progom dochodowym, po przekroczeniu których ZUS zmniejsza lub zawiesza wypłatę.

Przepisy dotyczą wielu zawodów wykonywanych w szczególnych warunkach, ale obecnie nowe wnioski o taką emeryturę mogą składać głównie przedstawiciele wybranych zawodów artystycznych. W ich przypadku obowiązuje niższy wiek emerytalny. Dotyczy to m.in.:

W przypadku większości zawodów ujętych w tzw. wykazie A, takich jak hutnicy, kolejarze, nauczyciele czy dziennikarze, wcześniejszy wiek emerytalny ustalono na 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn.

Oznacza to, że aby spełnić ten warunek jeszcze przed końcem 2008 roku, kobieta musiała urodzić się najpóźniej w 1953 r., a mężczyzna w 1948 r. Osoby z tych roczników, które nie skorzystały wcześniej z prawa do wcześniejszej emerytury, osiągnęły już powszechny wiek emerytalny, dlatego przepisy te nie mają dla nich praktycznego znaczenia.