Udawanie choroby i granie w GTA VI
Premiera GTA VI wypada 19 listopada br. i będzie absolutnym fenomenem. Także pod kątem zjawiska pobranych urlopów i zwolnień, co w pewnych krajach wygeneruje poważne straty finansowe. Fot. Marti Rossello/LarysaP/kompozycja własna

Premiera GTA VI po 13 latach oczekiwania wypada w czwartek 19 listopada, co oznacza... potężne straty w gospodarce sięgające miliarda dolarów? Grozi to przynajmniej w dwóch krajach, a nawet w Polsce przedsiębiorcy obawiają się o wysyp pracowników idących w tym czasie na "nagłe" L4.

REKLAMA

Branża rozrywkowa i miliony konsumentów na całym świecie odliczają godziny do 19 listopada, dnia premiery GTA VI – superprodukcji studia Rockstar Games. To będzie absolutny fenomen kulturowy, który ma szansę zapisać się w historii również pod kątem pobić wszelkich rekordów sprzedaży. Jest jednak pewien haczyk: premiera wypada w czwartek, czyli w środku tygodnia roboczego. Dla pracodawców to powód do niepokoju, a dla rynku pracy – zjawisko na tyle poważne, że doczekało się już własnej nazwy: "GTA flu" (grypa GTA).

Miliardowe straty w USA i Wielkiej Brytanii

Skala nadchodzącej fali absencji przyprawia analityków i przedsiębiorców o zawrót głowy. Wedle opublikowanych przez HCA Mag danych firm BambooHR i BrightHR zajmujących się zarządzaniem kadrami, liczba zatwierdzonych urlopów na 19 listopada wzrosła o kilkadziesiąt procent rok do roku.

Profesor Jose Garcia Montalvo z Uniwersytetu Pompeu Fabra w Barcelonie szacuje, że w dniu premiery do pracy nie przyjdzie nawet 1,5 mln Amerykanów, czyli około 1 proc. wszystkich zatrudnionych w USA. Straty dla tamtejszej gospodarki mogą sięgnąć miliarda dolarów.

Jeszcze bardziej obrazowe są wyliczenia brytyjskiej firmy Uswitch: w Wielkiej Brytanii wolne planuje wziąć 2,56 mln pracowników, z czego blisko 890 tys. zamierza zgłosić fikcyjną chorobę. Wartość utraconego czasu pracy przekroczy tam 400 mln funtów.

15,9 mln graczy w Polsce

Czy fala "grypy GTA" dotrze również nad Wisłę? Jest się czego bać. Według raportu GameTrack 2025 w Polsce w gry wideo gra 15,9 mln osób, a aż 74 proc. z nich to dorośli – czyli aktywni uczestnicy rynku pracy. Z kolei dane Instytutu Monitorowania Mediów pokazują, że tylko między końcem czerwca a sierpniem 2026 roku wzmianki o GTA VI wygenerowały w polskich mediach ponad 170 mln potencjalnych kontaktów z przekazem. Czyli sporo osób potencjalnie "zarażonych".

Eksperci rynku pracy zwracają uwagę na niekorzystny dla pracowników zbieg okoliczności. Druga połowa listopada to moment, w którym wielu pracowników ma już na koncie niemal w pełni wykorzystaną pulę urlopu wypoczynkowego. Co może oznaczać, że prawdziwi zapaleńcy zaskoczą szefów nagłym L4.

– W przypadku GTA VI warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt: presję, jaką mogą odczuwać pracownicy, którzy nie chcą przegapić premiery, ale pod koniec roku mają już niewiele dni urlopowych do wykorzystania lub zdążyli wykorzystać całą przysługującą im pulę. W takiej sytuacji pokusa sięgnięcia po e-zwolnienie może być większa – zauważa Mikołaj Zając, prezes firmy doradczej Conperio, specjalizującej się w problematyce absencji chorobowych.

Z danych kalifornijskiej platformy HR BambooHR opublikowanych przez HCA MAG wynika, że liczba wniosków urlopowych na 19 listopada jest już o 13 proc. wyższa od standardowej. Nicole Csiszar z BambooHR porównuje tę sytuację do corocznego zjawiska po finale ligi futbolowej Super Bowl, kiedy amerykańskie biura pustoszeją.

– Przy premierze gry o tej skali popularności nie można wykluczyć wzrostu krótkotrwałych absencji chorobowych, również w Polsce. Dla firm pracujących w systemie zmianowym nawet kilka dodatkowych absencji może oznaczać konieczność reorganizacji pracy – ostrzega Mikołaj Zając.

Wirtualne Vice City na L4 albo... na delegację?

Połowa ankietowanych graczy przyznaje wprost, że w przypadku wielkich premier rozważa zgłoszenie choroby zamiast brania tradycyjnego urlopu. W USA 18 proc. amerykańskich pracowników planuje wziąć wolne w dniu premiery gry, a wśród przedstawicieli pokolenia Z odsetek ten sięga 32 proc.

Dla polskich pracodawców wyzwaniem są internetowe serwisy reklamujące błyskawiczne wystawianie e-zwolnień w kilka minut bez wychodzenia z domu. Specjaliści przypominają jednak, że zamiana urlopu na fikcyjne L4 to stąpanie po cienkim lodzie.

Podczas urlopu wypoczynkowego pracownik ma pełną swobodę dysponowania swoim czasem. Zwolnienie lekarskie służy natomiast wyłącznie rekonwalescencji. Jeżeli kontrola przeprowadzona przez pracodawcę lub ZUS wykaże, że chory wykorzystuje L4 niezgodnie z przeznaczeniem – na przykład spędzając czas w wirtualnym Vice City – konsekwencje będą dotkliwe. Grozi za to utrata prawa do świadczenia chorobowego za cały okres zwolnienia, a w skrajnych przypadkach nawet zwolnienie dyscyplinarne.

Część zagranicznych przedsiębiorstw postanowiła wyprzedzić ruch pracowników i przekuć gamingową gorączkę w ruch marketingowy. Jako podaje magazyn CD-Action, jako pierwsi na taki krok zdecydowali się twórcy kontrowersyjnego hitu Palworld (znany jako "Pokemony ze spluwami") z japońskiego studia Pocketpair, dając załodze aż 5 dni wolnego w ramach "delegacji do Vice City".

Wedle magazynu "Fortune" koncern Logitech planuje dać 7 tys. pracownikom wolne na 19 listopada. Większym echem odbiła się jednak decyzja jednego z oddziałów... amerykańskiej piechoty. 3. Dywizja Piechoty armii Stanów Zjednoczonych ofiarowała żołnierzom dodatkowe dni wolne na ogranie GTA VI na premierę jako formę nagrodzenia żołnierzy za służbę państwu.

Źródło: HCA Mag, CD-Action, materiały prasowe.