ZUS ujawnia najczęstsze powody L4. Liczby mówią same za siebie

Od stycznia do końca czerwca 2026 r. ZUS zarejestrował 14,1 mln zwolnień lekarskich. W analogicznym okresie 2025 r. było ich 14,5 mln. Liczba dni absencji zmieniła się znacznie mniej, spadła ze 148,1 mln do 147,7 mln, czyli o 0,3 proc.

W samym czerwcu lekarze wystawili ponad 2 mln zaświadczeń. Przełożyło się to na 22,7 mln dni nieobecności w pracy.

Największą grupę stanowiły zwolnienia wystawione z powodu choroby osoby ubezpieczonej. W pierwszej połowie roku takich zaświadczeń było 11,4 mln, a łączna liczba dni absencji wyniosła 123,1 mln. W porównaniu z pierwszym półroczem 2025 r. liczba zwolnień zmniejszyła się o 2,5 proc., natomiast liczba dni nieobecności wzrosła o 0,6 proc.

W statystykach ZUS zmieniła się struktura powodów nieobecności w pracy. W porównaniu z pierwszą połową 2025 r. wzrósł udział absencji związanej z urazami i zatruciami – o 1,5 pkt. proc,. To o tyle istotne, że równolegle renta wypadkowa wypłacana coraz rzadziej trafia do poszkodowanych, mimo rosnącej liczby dni absencji po urazach.

Jednocześnie zmniejszył się udział dni nieobecności spowodowanych chorobami układu oddechowego. Spadek wyniósł 3,2 punktu procentowego.

Najwięcej dni absencji chorobowej w pierwszym półroczu 2026 r. przypadało na:

Ostatnia z tych kategorii może wkrótce zmienić się pod względem finansowania. Zgodnie z projektem ustawy firmy nie zapłacą ciążowe L4, a cały koszt przejmie system ubezpieczeń społecznych.

Kobietom wystawiono 56,3 proc. wszystkich zwolnień lekarskich. Pod względem liczby dni absencji największą grupę stanowiły osoby w wieku od 30 do 39 lat. Przypadło na nie 25,7 proc. wszystkich dni niezdolności do pracy.

Wśród kobiet udział tej grupy wiekowej wyniósł 29,9 proc. U mężczyzn było to 20,2 proc. W ich przypadku najwięcej dni absencji dotyczyło osób w wieku od 40 do 49 lat – odpowiadały one za 25,6 proc. dni nieobecności.

ZUS wyliczył, że pojedyncze zwolnienie trwało średnio 10,81 dnia. Jeśli natomiast spojrzeć na liczbę dni absencji przypadających na jedną osobę korzystającą z L4, średnia wyniosła 24,98 dnia. W przypadku kobiet było to 25,70 dnia, a mężczyzn – 24,11 dnia.

Największą część stanowiły zwolnienia trwające od 1 do 5 dni. Odpowiadały za 44,5 proc. wszystkich zaświadczeń.

Jednocześnie zwiększył się udział dłuższych zwolnień, trwających od 11 do 30 dni. W pierwszym półroczu 2026 r. stanowiły 29,3 proc. wszystkich L4, podczas gdy rok wcześniej było to 27,9 proc.

Wzrosła także liczba zwolnień jednodniowych. Ich udział zwiększył się z 7,8 do 8,8 proc. To właśnie takie krótkie nieobecności najczęściej wzbudzają wątpliwości firm – nie bez powodu w Polsce powstała aplikacja do kontroli pracowników na L4, która wyłapuje nietypowe wzorce absencji. Zaostrzają się też same przepisy: od kwietnia KRUS zmienia zasady L4 i jasno definiuje, co oznacza praca zarobkowa w czasie choroby.

W czerwcu lekarze wystawili 98,9 tys. zwolnień z powodu ostrych zakażeń górnych dróg oddechowych. Kolejne 62,7 tys. dotyczyło przeziębienia. Z powodu grypy wystawiono 900 zwolnień, a COVID-19 był przyczyną 300 zaświadczeń.

W porównaniu z czerwcem 2025 r. liczba zwolnień związanych z grypą spadła o 32,6 proc. Jeszcze większą różnicę widać przy COVID-19 – takich zaświadczeń było mniej o 91,8 proc.

Od stycznia do czerwca 2026 r. wystawiono również 1,48 mln zwolnień związanych z opieką nad dzieckiem. Łącznie oznaczały one 5,34 mln dni absencji. W skali roku liczba zaświadczeń spadła o 6,2 proc., a liczba dni nieobecności zmniejszyła się o 9,7 proc.

Warto pamiętać, że zwolnienie na dziecko – ile dni przysługuje rodzicom i w jakiej wysokości wypłacany jest zasiłek opiekuńczy, reguluje odrębna pula 60 dni w roku.

Inaczej wyglądały statystyki dotyczące opieki nad innym członkiem rodziny. W tym przypadku liczba zwolnień wzrosła o 12,7 proc., do 283 tys. Łączna liczba dni absencji zwiększyła się o 9 proc. i wyniosła 1,32 mln dni.