Tak firmy w Polsce witają nowych pracowników. "Dzień dobry" i radź sobie sam

Jak pokazują najnowsze analizy eRecruiter, prawie dwie trzecie Polaków (63 proc.) otrzymuje zaledwie od jednego dnia do maksymalnie tygodnia na pełną aklimatyzację i wdrożenie się w nowe obowiązki. Jak podają autorzy, tzw. onboarding (wdrażanie pracownika) to wieloetapowy, złożony proces, a nie jeden dzień szkolenia. Lub jego całkowity brak.

Z raportu "Onboarding pracowniczy w Polsce" wynika, że aż 27 proc. respondentów miało zaledwie jeden dzień na cały proces wdrożenia, obejmujący zarówno niezbędne formalności kadrowe, jak i szkolenia merytoryczne. Jest to czas zdecydowanie niewystarczający na przyswojenie kultury organizacyjnej czy zrozumienie skomplikowanych procedur operacyjnych. Kolejna grupa respondentów, stanowiąca 36 proc. badanych, otrzymała na ten cel od 2 do 7 dni.

Taki odgórnie narzucony pośpiech wymusza na nowo zatrudnionych działanie pod ogromną presją już od pierwszych godzin obowiązywania kontraktu. To, jak ważne są pierwsze dni w nowej pracy i jak silnie wpływają one na późniejsze postrzeganie pracodawcy, doskonale wiedzą sami pracownicy.

– Ekstremalnie krótki czas na aklimatyzację to codzienność dla znacznej części rynku pracy. Dla bardzo dużej grupy pracowników pierwszy, pełen napięcia dzień w nowym miejscu to de facto jedyny moment przewidziany przez pracodawcę na naukę i zapoznanie się ze specyfiką stanowiska. Próba skondensowania wielotygodniowego wdrożenia do formy kilkugodzinnej instrukcji generuje jedynie chaos informacyjny i poczucie osamotnienia, co w konsekwencji może prowadzić do obniżenia jakości realizowanych zadań już na samym starcie współpracy – komentuje Sylwia Rzepecka, customer success team manager w eRecruiter.

Ekspresowy i powierzchowny onboarding nie rozkłada się równomiernie na rynkowej mapie – jego czas trwania w dużej mierze zależy od wielkości firmy oraz specyfiki danego stanowiska. Oczekiwanie od pracownika pełnej samodzielności już po pierwszym dniu w pracy dotyczy najczęściej najmniejszych przedsiębiorstw, zatrudniających do 10 pracowników – wskazuje na to aż 40 proc. badanych pracujących w tym sektorze.

Dodatkowo problem zbyt prędkiego wdrożenia mocno dotyka pracowników z sektorów fizycznych, technicznych i produkcyjnych, gdzie odsetek ten wynosi 37 proc. Dla kontrastu, w branżach o profilu biurowym, specjalistycznym czy menedżerskim presja ta jest mniejsza, a omawiany wskaźnik kształtuje się na znacznie niższym poziomie, wynoszącym 14 proc.

Skala problemu jest tym większa, że na rynek wchodzą kolejne roczniki o zupełnie nowym podejściu do zatrudnienia. Pytanie, czy polskie firmy są gotowe na pokolenie Z, staje się dziś jednym z kluczowych dla działów HR – młodzi kandydaci nie tolerują niejasnych procedur i już na etapie wdrożenia weryfikują wiarygodność pracodawcy.

Zbyt szybkie tempo wdrażania niesie za sobą negatywne konsekwencje, prowadząc do tworzenia stresujących środowisk pracy i komunikacyjnych barier. W badaniu pokazuje się wyraźne skutki pośpiechu: 40 proc. nowo zatrudnionych bezpośrednio doświadcza zbyt szybkiego tempa wdrożenia, w tym paraliżującego natłoku informacji oraz przydzielania zbyt wielu zadań już na samym starcie.

W strukturach organizacyjnych brakuje również transparentności – 38 proc. pracowników mierzy się z niejasnym zakresem powierzonych obowiązków i priorytetów biznesowych, a 36 proc. odczuwa dotkliwy brak precyzyjnie określonych oczekiwań co do wymiernych efektów swojej pracy.

Także 36 proc. ankietowanych otwarcie narzeka na niewystarczające wsparcie ze strony bezpośredniego przełożonego lub zespołu. Długotrwale działający w takim środowisku pracownicy zaczynają wykazywać klasyczne wypalenie zawodowe – objawy i przyczyny tego stanu coraz częściej obserwuje się już w pierwszych miesiącach zatrudnienia.

– Chaos organizacyjny na etapie wdrożenia to dla nowego pracownika czytelny sygnał, że firma nie panuje nad procesami wewnętrznymi, co natychmiastowo podważa zaufanie do nowego pracodawcy. Bez precyzyjnego określenia oczekiwań i realnego wsparcia ze strony zespołu, proces aklimatyzacji staje się dla pracownika źródłem stresu zamiast solidnym fundamentem współpracy. Ogromna ilość informacji podawana w zbyt krótkim czasie często sprawia, że nowo zatrudniona osoba traci z oczu to, co w danej chwili najważniejsze – ocenia Sylwia Rzepecka.

Z perspektywy biznesowej zły onboarding to nie tylko krótkotrwały dyskomfort nowo zatrudnionej osoby, ale także realne straty finansowe firm i drastycznie zwiększona rotacja kadrowa. Aż 82 proc. Polaków jest przekonanych, że źle przeprowadzone wdrożenie może być bezpośrednim bodźcem do podjęcia decyzji o szybkim odejściu z nowej firmy.

I to nie musi być trzaśnięcie dokumentami o biurko. Coraz częstszą reakcją na brak wsparcia i niejasne oczekiwania jest quiet quitting – pracownik formalnie zostaje w firmie, ale ogranicza zaangażowanie do absolutnego minimum, co dla pracodawcy oznacza straty w produktywności i jakości pracy zespołu.

A odejście pracownika, to konieczność kolejnych rekrutacji i związanych z nimi kosztów. Analiza pokazuje, że najczęstsze przyczyny odejść z pracy to dziś nie tylko niskie wynagrodzenie czy brak benefitów, lecz również poczucie zagubienia i braku wsparcia w pierwszych tygodniach zatrudnienia.