Nowe przepisy drogowe od 3 czerwca. Patokierowcy mogą stracić prawko w kilka sekund

Miliony osób będą musiały zainwestować w kaski dla swoich dzieci między 13 a 16 rokiem życia, jeśli pociechy będą nadal chciały jeździć na rowerach, e-hulajnogach, czy urządzeniach transportu osobistego. Obowiązek będzie bezwzględny, chociaż kwota mandatu, a koszt kasku, to trochę dwie różne sprawy.

Zmiana prawa była zapowiadana od ubiegłego roku, gdy rząd zauważył problem na polskich drogach. Dla milionów rodzin nowelizacja oznacza konieczność wybrania się na zakupy, by zadbać o bezpieczeństwo najmłodszych. Od 3 czerwca 2026 roku dzieci i młodzież do 16. roku życia mają bezwzględny obowiązek noszenia kasku ochronnego podczas jazdy na:

Za brak kasku rodzic zapłaci 100 zł mandatu. To bezpośrednia reakcja na tragiczny bilans wypadków na drogach z udziałem osób na hulajnogach elektrycznych.

Wypadki na e-hulajnogach (dane ITS):

Dodatkowo minimalny wiek uprawniający do samodzielnej jazdy e-hulajnogą po drogach publicznych podniesiono do 13 lat. Za złamanie tego przepisy kary są już surowsze: mogą sięgać do 5000 zł za dziecko na hulajnodze.

– Z badań ITS wynika, że stosowanie kasku przez rowerzystów zmniejsza ryzyko śmiertelnych urazów głowy o ponad 70 proc., a w przypadku użytkowników e-hulajnóg o ponad 40 proc. Co istotne, badania ESRA3 pokazują, że niemal połowa Polaków popiera wprowadzenie obowiązku kasków dla wszystkich rowerzystów, a w przypadku dzieci poparcie to sięga aż 80 proc. Nowe przepisy zwiększają ochronę najmłodszych użytkowników rowerów, e-hulajnóg i UTO, którzy w zderzeniu z pojazdem są narażeni na ciężkie kalectwo lub śmierć – tłumaczy Anna Zielińska z Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ITS.

Czy to zadziała na zmniejszenie wypadków na e-hulajnogach? Zagrożenie karą do 5000 zł za dziecko poniżej 13 roku życia na hulajnodze to poważne ryzyko dla domowego budżetu. Za to kara za brak kasku u pociechy nie jest wygórowana – widziałem większe mandaty za brak ważnego biletu w komunikacji miejskiej. W praktyce porządne kaski, mające faktycznie chronić głowę, kosztują zwykle ponad 100 zł, co oznacza, że mniej odpowiedzialni rodzice mogą uznać, że bardziej "opłaca się" ewentualny mandat.

Najważniejsza zmiana dla kierowców to likwidacja finansowo-edukacyjnej furtki. Punkty karne za najcięższe wykroczenia – takie jak jazda pod wpływem alkoholu, drastyczne przekroczenie prędkości czy omijanie aut przed przejściem dla pieszych – nie będą mogły być redukowane podczas odpłatnych szkoleń w WORD-ach.

Znacząco wzrosną też kary za stwarzanie niebezpieczeństwa na drodze. Wprowadzono surowy taryfikator za nielegalne wyścigi i driftowanie:

W praktyce jeden popis przed znajomymi oznacza 22 punkty karne. Dla młodego kierowcy (limit 20 pkt) to natychmiastowa utrata prawa jazdy, a dla doświadczonego (limit 24 pkt) – balansowanie na krawędzi. Ponadto do kodeksu trafia nowe przestępstwo: brawurowa jazda, która jest zagrożona więzieniem. Zaostrzenie przepisów zapowiadano już wcześniej, gdy ogłoszono, że nowe przepisy drogowe mają być batem na patokierowców.

– To czytelna przesłanka. Nie trzeba doprowadzić do tragedii, by ponieść surowe konsekwencje. Samo wprowadzenie do kodeksu karnego nowego przestępstwa brawurowej jazdy to krok w stronę poprawy bezpieczeństwa. Jeśli kierowca rażąco przekracza prędkość i naraża życie innych, to musi liczyć się nie tylko z utratą uprawnień, ale nawet z karą więzienia. Nasze analizy pokazują, że system oparty na  nieuchronnych konsekwencjach jest najskuteczniejszym narzędziem eliminowania z dróg najbardziej niebezpiecznych sprawców – mówi Maria Dąbrowska-Loranc z Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ITS.

Warto pamiętać, że czerwcowa rewolucja to kolejny etap zmian. Od marca już 17-latkowie mogą robić prawo jazdy kat. B (pod warunkiem jazdy z opiekunem przez pierwsze pół roku).

Z kolei 3 września 2026 r. ruszy system okresu próbnego dla nowicjuszy. Jeśli młody kierowca zbierze w tym czasie 12 punktów karnych, czeka go obowiązkowe, dodatkowe szkolenie z zagrożeń ruchu drogowego.