Kobeta i mężczyzna pochylają się nad planami budowy.
Masz działkę i planujesz budowę? 1 września wchodzą w życie nowe zasady. Fot. Canva

Masz działkę i planujesz budowę? 1 września wchodzą w życie nowe zasady. W gminach bez planu ogólnego uzyskanie nowych warunków zabudowy może być niemożliwe. Problem dotyczy większości samorządów w Polsce, bo tylko 790 z 2479 gmin zdążyło przyjąć wymagane dokumenty.

REKLAMA

Termin na przyjęcie planów ogólnych mija 31 sierpnia. Według danych Geoportalu Krajowego do tego dnia dokument uchwaliło 790 z 2479 gmin.

Jak reforma zagospodarowania wpłynie na wartość i zabudowę Twojej działki?

Mimo znacznych opóźnień Polska ma spełnić warunek dotyczący Krajowego Planu Odbudowy. Wymagany udział gmin z przyjętymi planami obniżono bowiem z 80 do 30 proc. Samorządy, które zdążyły z uchwałą do 31 sierpnia, mogą otrzymać pieniądze z KPO na pokrycie części kosztów przygotowania dokumentów.

Od 1 września plany ogólne zastąpią studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Ich ustalenia będą brane pod uwagę przy sporządzaniu miejscowych planów oraz wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy. Reforma od początku budziła obawy właścicieli gruntów, bo w wielu miejscach działki mogą stracić wartość przez nowe prawo.

Brak planu ogólnego będzie szczególnie odczuwalny w gminach, gdzie niewiele terenów ma miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Jak wskazuje na łamach Portalu Samorządowego burmistrz Leska Adam Snarski, po 31 sierpnia w takich gminach może pojawić się problem z rozpoczynaniem nowych procedur dotyczących warunków zabudowy.

– Może jednak znaleźć się w bardzo trudnym stanie przejściowym, z konsekwencjami dla mieszkańców, inwestorów i własnych finansów – zaznaczył samorządowiec.

Kiedy stracisz możliwość zabudowy? Nowe zasady wydawania decyzji WZ

Dr Agnieszka Grabowska-Toś, radczyni prawna z Kancelarii Kania Stachura Toś w rozmowie z Portalem Samorządowym zwróciła uwagę, że jeśli gmina nie przyjmie planu ogólnego i nie ma miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, nowe decyzje WZ nie będą mogły być wydawane.

– Oczywiście, mówimy o tych wnioskach, które zostaną złożone po 31 sierpnia br., bo jeśli ktoś złoży wniosek przed tą datą, będzie on rozpatrywany na starych zasadach – zastrzegała ekspertka. Nic dziwnego, że już wcześniej inwestorzy ścigali się o działki, byle zdążyć ze złożeniem wniosku przed zmianą przepisów.

Brak planu ogólnego nie oznacza jednak całkowitego zatrzymania inwestycji. Pozwolenia na budowę nadal będą mogły być wydawane na podstawie obowiązującego miejscowego planu albo ważnej decyzji WZ.

Problem dotyczy więc przede wszystkim nowych decyzji o warunkach zabudowy składanych od 1 września. W gminie bez planu ogólnego uzyskanie WZ będzie co do zasady niemożliwe, jeśli teren nie jest objęty miejscowym planem. Dla wielu rodzin to kolejna przeszkoda w drodze do własnego domu, zwłaszcza że koszty budowy domu wzrastają z roku na rok.

Właściciele działek mogą też sprawdzić, jakie zapisy dotyczą ich nieruchomości. Geoportal Krajowy udostępnił bezpłatną mapę z planami ogólnymi. Po wskazaniu działki można zobaczyć jej strefę planistyczną i sprawdzić, czy znajduje się ona w obszarze uzupełnienia zabudowy.

Przy okazji warto zweryfikować także inne obciążenia gruntu. Słup energetyczny na działce potrafi ograniczyć zabudowę, ale bywa też podstawą do wystąpienia o wynagrodzenie. Zapisy planistyczne przekładają się również na obciążenia fiskalne: podatek od nieruchomości zależy m.in. od tego, jak grunt jest sklasyfikowany i wykorzystywany.