Masz nastoletnie dziecko w domu? Rząd ma dla ciebie coś specjalnego

Rodzice czasem potrzebują jednego dnia wolnego, gdy trzeba załatwić pilną sprawę lub pomóc dziecku w nieprzewidzianej sytuacji. Obecne przepisy ograniczają jednak możliwość skorzystania z takiego zwolnienia ze względu na wiek potomstwa. Nowy projekt pojawił się w Rządowym Centrum Legislacji i może zmienić sytuację rodziców starszych dzieci. Na razie to propozycja, a nie obowiązujące prawo.

Chodzi o tak zwaną opiekę na dziecko, czyli zwolnienie od pracy przewidziane w art. 188 Kodeksu pracy. Obecnie pracownik wychowujący dziecko w wieku do 14 lat może skorzystać w ciągu roku kalendarzowego z dwóch dni wolnego albo 16 godzin. Za ten czas zachowuje prawo do wynagrodzenia. Wymiar zwolnienia nie zwiększa się wraz z liczbą dzieci.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej chce rozszerzyć to uprawnienie na rodziców dzieci do ukończenia przez nie 17. roku życia. Oznaczałoby to, że z płatnego wolnego mogliby korzystać również rodzice nastolatków w wieku 15 i 16 lat. Projekt jest odpowiedzią na wcześniejsze wnioski Rzecznika Praw Dziecka oraz Naczelnej Rady Adwokackiej. Nie oznacza też przyznania kolejnych dni osobom, które już korzystają z opieki na dziecko.

Propozycja może ułatwić organizację życia rodzinnego, ale wywołała również pytania o zasadność rozszerzenia przepisów. Do projektu odniósł się Łukasz Kozłowski, główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich. Zwrócił uwagę na różnice między potrzebami małych dzieci i nastolatków. "Czy nastolatki wymagają opieki w takim samym wymiarze co np. przedszkolaki?" – zapytał na platformie X. Organizacja zapowiedziała, że będzie opiniować projekt.

Dyskusja dotyczy nie tylko samego prawa do wolnego, ale też tego, czy jednakowe rozwiązanie powinno obejmować dzieci w różnym wieku. Z perspektywy rodziców istotne jest natomiast to, że potrzeba wsparcia nie zawsze kończy się wraz z 14. urodzinami dziecka. Ostateczny kształt zmian zależy jednak od dalszych prac legislacyjnych.

Obecnie rodzice mogą wykorzystać dwa dni opieki łącznie lub podzielić je między siebie. Jeśli oboje są uprawnieni, jedno z nich może wykorzystać całą pulę albo każde po jednym dniu. Zamiast dni można wybrać 16 godzin zwolnienia. Wybór sposobu wykorzystania opieki następuje przy pierwszym wniosku składanym w danym roku kalendarzowym.

Prawo do zwolnienia przysługuje pracownikom zatrudnionym na umowie o pracę, niezależnie od stażu w danym zakładzie. Przy godzinowym rozliczaniu opieki wymiar wolnego dla osoby zatrudnionej na część etatu ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Niewykorzystane dni nie przechodzą na kolejny rok i nie można otrzymać za nie ekwiwalentu pieniężnego. Jeśli projekt zostanie przyjęty, najważniejszą zmianą będzie rozszerzenie wieku dzieci objętych tym uprawnieniem, a nie zwiększenie rocznej puli wolnego.