Orlen zrywa kontrakt z Katarem. Czy zapłacimy więcej za gaz w Polsce?

Sprawa ma znaczenie dla strategii zakupowej Orlenu, ale dla bezpieczeństwa energetycznego Polski również. Wypowiedziana umowa opiewała na 1 mln ton skroplonego gazu ziemnego LNG rocznie i miała obowiązywać do 2034 roku. Jej realizację uniemożliwiła jednak utrzymujący się konflikt na Bliskim Wschodzie i problem z dostawami z Kataru.

Decyzja zapadła 10 listopada 2026 roku. Orlen poinformował w raporcie giełdowym, że skorzystał z prawa do wypowiedzenia jednej z dwóch długoterminowych umów zawartych z QatarEnergy. Chodzi o kontrakt podpisany jeszcze przez PGNiG 29 czerwca 2009 roku. Zakładał dostawy 1 mln ton LNG rocznie, co odpowiada około 15,3 TWh energii. Jego szacunkowa wartość w 2026 roku wynosiła 570 mln euro, czyli około 2,5 mld zł.

Koncern nadal realizuje drugą umowę z QatarEnergy. Ta obejmuje dostawy do 1 mln ton LNG rocznie i obowiązuję do 2034 roku. Wypowiedziany kontrakt był powiązany z notowaniami ropy naftowej, a pozostawiony z cenami gazu. Orlen tłumaczy decyzję utrzymującą się siłą wyższą, wywołaną konfliktem na Bliskim Wschodzie i sytuacją w cieśninie Ormuz.

Najwięcej pytań budzi fakt, że Orlen wypowiedział umowę, która mogła być korzystniejsza cenowo. Jak wyliczył Michał Stajniak, CFA, wicedyrektor Działu Analiz XTB, szacunkowa wartość kontraktu na 2026 rok pozwala oszacować koszt gazu na około 37 euro za MWh. To wyraźnie mniej niż poziom europejskich notowań TTF, które w analizie XTB wynosiły około 88 euro za MWh.

Analiza XTB pokazuje też, jak bardzo zmieniła się opłacalność obu formuł w ostatnich latach. W okresie niskich cen gazu w Europie, między 2016 a 2020 rokiem, kontrakt powiązany z ropą miał być dla PGNiG droższy od zakupów po cenach rynkowych. Sytuacja odwróciła się podczas kryzysu energetycznego w 2022 roku.

Według szacunków XTB różnica na korzyść umowy indeksowanej do ropy przyniosła wtedy około 1,3 mld euro oszczędności. W całym okresie 2018-2026 kontrakt ropny miał być tańszy od gazowego łącznie o około 1,4 mld euro. Dlaczego zatem Orlen z niego rezygnuje? Analityk wskazuje, że korzystna cena nie ma większego znaczenia, jeżeli dostawca nie jest w stanie dostarczyć surowca.

Orlen podkreśla, że bezpieczeństwo dostaw pozostaje zapewnione dzięki własnemu wydobyciu oraz innym długoterminowym umowom. Koncern wskazuje, że mimo problemów z odbiorem katarskich ładunków utrzymał ciągłość dostaw do odbiorców i zabezpieczył zapasy gazu. Brakujące wolumeny uzupełnia przede wszystkim surowcem z Norwegii, w tym gazem z własnych złóż przesyłanym gazociągiem Baltic Pipe.

Polska dysponuje infrastrukturą, która pozwala sprowadzać gaz z różnych kierunków. Terminal LNG w Świnoujściu po rozbudowie może obsługiwać do 8,3 mld m sześc. gazu rocznie, a Baltic Pipe ma przepustowość do 10 mld m sześc. rocznie. Orlen rozwija także portfel dostaw LNG ze Stanów Zjednoczonych.